Tag Archives: Vis-Knut

Vis-Knut spådde rett

vis-knut

Dette er den suverent mest lesne saka på heimesida til Fron historielag – av ein eller annan grunn. Ho vart publisert først gong i januar 2014. Så langt i juni 2019 er det 4223 som har klikka på ho. Nokon som kan forklare kvifor? Her er samlesida for alle sakene om Vis-Knut på denne heimesida.

EIVIND HOLEN:  Knut Rasmussen Nordgaarden (1792–1876) frå Svatsum i Gausdal, var kjend for å ha synske og helbredande evner. Han spådde  at kvinnfolka i framtida ville kle seg som karane. Bestefar min, Emil Holen, hadde klokketru på spådomane til Vis-Knut. Dette var ikkje så rart, for han høyrde far sin, Anton Tagestad, fortelje om desse før år 1900. Han opplevde òg at fleire av dei gjekk i oppfylling. Den mest berømte spådomen er den om Vinstraelva, som ein gong i framtida skulle renne gjennom Baukholshaugen. Som kjent går Vinstra nå i tunnel frå Skåbu til Baukholshaugen, der høgdebassenget til Nedre Vinstra kraftstasjon er sprengt inn i fjellet. Vis-Knut døydde i 1876, lenge før nokon hadde høyrt om kraftutbygging. Denne spådomen må derfor ha vore ein oppsiktsvekkjande påstand i hans levetid. Les meir

14 kommentarar

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Da fer du sjå det hesten ser

Tre historier om underjordiske og Vis-Knut

Huldra kom med kaku og hosoband på Bjønnhaugen. Foto: Carl Henrik Grøndahl

Folkeminne samla av niendeklasse på Sør-Fron ungdomsskule i 1977:

N´bessfar va håss´n Vis-Knut og søkte råd, fordi heinn ha så my sjukdom på krykyrom. Det va någå døm keilla rognsjuke. Truleg va det ei smittsam lungesjuke. På denne tida skull´n bessfar byggje nytt fjos på seter´n. N´sporde n´Vis-Knut te råds om kå heinn skull byggje fjoset.

Kommenter innlegget

Filed under Folketru

-Vis-Knut var mer skald enn noen av dem

Dikterhøvdingen om datidens snåsamann

BBvisknutBJØRNSTJERNE BJØRNSON: Vis-Knuts liv var en lang lovsang, som steg opp av sykdom, fattigdom og ofte bitter mangel på anerkjennelse. Det fantes en poetisk spennvidde i hans sinn som forvandlet hver eneste liten stund til et paradis.

Han dannet ingen sekt, intet parti, ikke engang hva man kaller en «vennekrets». Han gjorde ikke det aller minste for å bli hva man kaller anerkjent. Når mennesker var gode mot ham (dvs behanldet ham vennlig og med aktelse), var han lykkelig og meddelsom, og kunne de så i tillegg dele hans syn på Gud og hans verk i natur og historie (dette syn var mer fyndig, enn treffende sant, han savnet kunnskaper), så ble det en gledesdag i hans liv. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Bedrageren Vis-Knut

1skilling-magazin-nr-196a-1839

«Når respektable folk henter råd fra en slik bedrager eller bygdetulling, vet vi ikke om vi skal le eller gråte.»

ARVID MØLLER: I 1854 skrev forfatteren Hans Schulze  en lengre artikkel i Skillingsmagasinet, et voldsomt angrep på Vis-Knut. Han ble framstilt som en bedrager og en kjeltring av verste slaget. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Da’n Vis-Knut var på Isum

Denne tegningen av Vis-Knut er laget av Chr. Skredsvig. Skredsvig’s far, Erik Skredsvig gikk i sin ungdom fra Modum til Gausdal for å bli helbredet av Vis-Knut.

G.D. HORNE: Følgende hendelse er bekreftet av solide folk. En gang skulle Vis-Knut holde oppbyggelse på Isum. (Som kjent var dette forbudt  for legfolk inntil 1842.) Han gikk dit i følge med Imort Nerlien. På veien sa Knut «Eg kjem i uleilighet i natt, men de må kje ense noko, den Gud vil bevare er uten fare». Iver Isum hadde bedt både presten Høyerdahl og lensmann Hjermand med følge om å møte fram. Det var dans i den ene stuen, mens Knut holdt oppbyggelse i den annen. Så grep de Knut, la ham på en langslede og bant ham godt fast med et nytt orerep. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru

Knut var en nådegave fra Gud

visknutsitterE. GARLID:   Nytår 1871 flyttede jeg som folkeskolelærer til Øvre Svatsum og Espedalen og blev der som sådan i 3 1/2 år. I Espedalen havde jeg 9 ugers skole om året nær Vis-Knuts hjem Erlandshusene og havde således anledning til å omgåes ham ikke så ganske lidet. Nogle træk om ham fra denne tid skal jeg så nøkternt og sandt som jeg er istand til, nedenfor nedskrive, da det muligens vil være til nogen belysning af hans person og virksomhet. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Eg høyrer hå som står i breva

visknutskredvig

Vis-Knut teikna av Christian Skedsvig sommaren 1874

ANDREAS AUSTLID: I midten av 70 åra tala eg ved Vis-Knut. Han låg på senga og røykte og fortalde meg at han fekk brev like frå Kalifornia. Dei vilde vita kvar dei skulde grava etter gull. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Vis-Knut og maleren Chr. Skredsvig

Chr. Skredsvig: Selvportrett

CHR: SKREDSVIG: Sommeren 1874 besøkte jeg Vis-Knut i hans hjem i Gausdal. «Hvor er du fra?» sa han heftig og reiste sig fra en slagbenk. Han gjorde et enestående og veldig inntrykk på mig. Hans hode var stort og kraftig med langt, vakkert sølvgråt hår som nåde ham ned på axlerne. Han vendte profilen til når han så på en, han var jo meget skjeløjet, og sigtet da med et gløgt, lidet øie over næseryggen. Han var temmelig høj og førlæmmet, krumrygget og gikk hinkende og besværligt. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn

Soga om Vis-Knut

visknustotte

«Bydefolket i V. Gausdal reiste ein bautastein av granitt på Vis-Knut grav ved Svatsum kyrkje. I steinen er bilete av Knut innhogge i bronse. Og steinen står slik til at alle som fer almannavegen, kan få ein glimt av han og minnast denne vår merkelege og gjæve mann, som det snaut har vore make til i Norges land.»

OLE. M. STUBBERUD: Vis-Knut, eller Knut Rasmusson Nordgaren voks opp i små kår mellom 9 sysken. Ingen som kjende han frå bånsbein av, kunne tru han skulle verta den merkelege og namngjetne mannen han vart. Han var nemleg fælt vindøygd, og frå han var eit halvt år fekk han fang (epilepsi) som vart mykje til plage for han gjennom heile livet. Knut var ein stor, grovgjord kar. Det at han var so fælt vindøygd, skjemde han mykje ut. Han hadde langt ramsvart hår, som fløymde nedover akslene. Men då han vart gamal, låg håret i sylvkvite lokker. Knut var soleis ikkje noko ven å sjå til, og det er fortalt at eingong han kom inn på Ner-Forset, gjekk ei jente over golvet, og ho tenke med seg sjøl: «Den stygge mannen kan da aldri bli gift.» Då sa Knut stilt og lognt til jenta: «Eg ha nok aldri tenkt å gifte meg heller, eg.» So gjekk det au. Knut levde sine dagar ugift.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Da Vis-Knut vart mishandla i Fron

visknut

Knut Rasmusson Nordgarden. Foto: Jørgen N. Elstad

OLE M. STUBBERUD: Ein gong Vis-Knut (1792–1876) var på Sør-Fron og heldt møte, gjekk det reint gale. Midt på natta medan Knut låg i senga si, kom lensmannen med ein kaptein, ein løytnant, ein underoffiser og 5 mann med skarpladde rifler og braut seg inn på romet hans. Dei for stygt åt med han. Han vart rive opp or senga, og klæda braut dei på han, medan den eine fangrida (epileptisk anfall) tok han og den andre slepte han. Attåt spotta dei han og gjorde narr av han alt dei kunne. Då dei endeleg hadde fått på han klæda, drog dei han ut og la han på ei langslede og gjorda han fast med 3 reip. Men gong på gong gjekk reipa opp att som av seg sjølv, og han fekk slike fangrider at han spratt ende til vers og langt bort frå sleda.

Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Folketru, Menn