Tag Archives: utvandring

Ei Amerika-ferd frå Skåbu i 1870 (del 1)

Desktop15

Illustrasjon

OLE CHR. RISDAL/TORGER T. RISDAL: I 1870 drog Ola T. Skabo (f. 1835) åt Amerika med kona si og fleire slektningar. Han var fødd i Øvre Skåbu og var den yngste av fleire sysken, og skulle vere ein kar med særs gode evner. Gifta si hadde han frå søre Prestgarden i Heidal, der han dreiv med landhandleri ei tid. Men etter nokre år var det ein auksjon på Prestgarden der han og kona selde det meste av eignelutane sine før dei drog. Brevet, som her er gjengitt, har Ola Skabo skrivi like etter at dei var komne over åt Amerika. Som ein ser er det stila åt broren Iver Skabo og svogeren Tore Prestgarden. Dessverre er siste delen av brevet kome bort, men ein får da høyre om reisa over havet, heilt til dei nådde fram til slektningar og landsmenn i det nye landet. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kommunikasjon

Dei revolusjonerande amerikabreva

Nr. 178 Her er vor nye Auto og børnene Hjalmar sidder inde i Autoen og Clara og Gladys og Erling staaende

«Her er vor nye Auto og børnene Hjalmar sidder inde i Autoen og Clara og Gladys og Erling staaende.» Bilde frå Brita Hovden/Vegar Skar

EINAR HOVDHAUGEN: På mange måtar var amerikabreva revolusjonerande lesnad. Dei fortel om eit ungt tradisjonslaust samfunn, der kvar var sin eigen lykkes smed, der berre eins eige dugleik talde, der gardmannsonen og husmansonen levde side om side som gode grannar og likemenn. Det låg att mange tankar i Fron etter lesnaden av desse breva. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Kommunikasjon

Frøninger på briggen ”Atalanta” i 1865

Mange frøninger ombord

OLA MORKEN: Den amerikanske borgerkrigen mellom Nordstatene og de konfødererte Sørstatene i 1861-1865 satte en midlertidig stopper på den gryende utvandringen til Amerika fra Fron. I perioden 1860 til 1863 ser det ut til at kun et par personer fra Fron meldte utvandring til Amerika. Men det lå nok mange i startgropen og ventet, for i 1864 har ca 13 personer fra Fron meldt utvandring til Amerika. Da borgerkrigen sluttet 10. april 1865, startet utvandringen igjen allerede samme måned,  og i 1865 utvandret mer enn 50 personer. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Kvinner, Menn

Ta med deg kobjelde

… om dere er litt sår på legemet, så må dere ikke vise det frem

PER ÅSMUNDSTAD:  Embjørg Tøftehaugen utvandra til Amerika i 1869, og ho kjem med gode råd til syster si om korleis ho skal bu seg på reisa over havet: Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Kvinner

Thranerørsla i Fron

Einar Hovdhaugen (1908-1996) politikar og bondehøvding, skreiv dei to binda om Gardar og slekter i Fron. I 1978 fekk han Norsk kulturråds pris for lokalhistorie.

Einar Hovdhaugen (1908-1996) politikar og bondehøvding, skreiv dei to binda om Gardar og slekter i Fron. I 1978 fekk han Norsk kulturråds pris for lokalhistorie. Foto: Torbjørn Mathisen/Vegar Skar

EINAR HOVDHAUGEN: Det var på mange måtar ein fortvila situasjon som rådde i bygdene her i 1850-åra. Standsskilnaden og det skarpe sosiale skille, som serleg voks fram og markerte seg sterkt på 1800-talet, utvikla seg til ein sår og vond sirkel, som vi først i vår tid har greidd å bryte ut av. Det er forståeleg at Thranerørsla greip om seg i Nord-Fron. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk

I Russland ligg risengryna som snogføinne

Nr. 62

Draumen om å plukke rusinder tå treom i Russland? Bilde frå Arne Lunde/Vegar Skar

P. TH. AASMUNDSTAD: Folket i delar av Russland er heilt utdøydd, og gardane står att med fullt stell, men folketome. Det ryktast i Fron fyrst på 1830-talet.

Tie nå, bon, dess døkk kjem åt Russland, ska døkk få mat. Der ligg risengryna som snogføinne framme hafeillom

er det hermt etter Sima Bratlien frå Ruste, da han skulle gje trøyst åt bornom sine, når dei gret for mat. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kvinner, Menn

Bak kvart namn ligg ein menneskelagnad

besøk

Så fekk dei besøk av slektningar frå gamlelandet. (Bilde frå Rolf Aasmunstad/Vegar Skar)

EINAR HOVDHAUGEN: Kvikne – Skåbu er den del av bygda som hadde den absolutt største utvandring. Her hadde utvandringa eit omfang som ein nesten kunne tru ville føre til avfolking. Men fornyingskrafta i folket var stor. Kvam ser helst ut til å ha hatt den minste utvandring i Fron, om det da ikkje er svikt i materiellet. Det er i 1851 vi hører om dei første utvandrarane frå Sødorp. I 1853 kjem Kvikne-Skåbu sterkt med, og Kvam omtrent på same tid. Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Kommunikasjon