Tag Archives: Skåbu

Theodor Caspari – ein diktar i Fron

Skåbu og Espedalens diktar skapte uttrykket ”Jotunheimens forgård”

IMG_7900

Sommaren 1984 vart bysta over Theodor Caspari, laga av Joseph Grimeland, reist og avduka på Storhøliseter, der Caspari heldt til i nesten 40 år, kvar sommar frå århundreskiftet i 1900. Foto: Carl Henrik Grøndahl

RASMUS STAURI: Ein diktar som knappast er omskrive i litteraturhistoriene, men som  såg på Fron som sin andre heimplass, trengst å bli vekt til live att og bli lesen. Theodor Caspari skreiv 25 bøker i ulike sjangrar. Han var litteraturmeldar i meir enn ein generasjon. Han skreiv frå 1880 fram til andre verdenskrigen, og vart heile 95 år. Denne mannen er  ikkje  nemnd med eitt  ord i den siste utgave av ”Norsk Litteraturhistorie”. Denne artikkelen trekkjer fram sider ved forfattarskapen. Les meir

3 kommentarar

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Litteratur, Menn

I Russland ligg risengryna som snogføinne

Trudde mange i Fron fyrst på 1830-tallet – og la avgarde

Nr. 62

Draumen om å plukke rusinder tå treom i Russland? Bilde frå Arne Lunde/Vegar Skar

P. TH. AASMUNDSTAD: Folket i delar av Russland er heilt utdøydd, og gardane står att med fullt stell, men folketome. Det ryktast i Fron fyrst på 1830-talet.

Tie nå, bon, dess døkk kjem åt Russland, ska døkk få mat. Der ligg risengryna som snogføinne framme hafeillom

er det hermt etter Sima Bratlien frå Ruste, da han skulle gje trøyst åt bornom sine, når dei gret for mat. Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kvinner, Menn

Omgangsskolen i Skåbu og lærar Torger T. Risdal

Torger T. Risdal og familien hans om lag 1885. På fanget til Torger: Mari f. 1882, Ivar i midten (døydde tidleg). På fanget til Kari: Svein 1884. Bak står odelsguten Torger f. 1877.

Torger T. Risdal og familien hans om lag 1885. På fanget til Torger: Mari f. 1882, Ivar i midten (døydde tidleg). På fanget til Kari: Svein 1884. Bak står odelsguten Torger f. 1877.

OLE CHRISTIAN RISDAL: Torger T. Risdal frå Skåbu tente læraryrket i nesten 50 år. Frå 1872-1919 hadde han ansvaret for opplæringa i to skolekrinsar. På den tida var det såkalla omgangsskole, der ungane rullerte skolegangen frå gard til gard. Skåbu fekk ikkje eige skolehus før i 1908. Ved sida av lærargjerninga var han både gardbrukar, kyrkjesongar og bygdehistorikar. Samstundes var han politisk engasjert, og her var han særskilt oppteken av utviklinga i fjellbygda. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Verksemder

Ei lita historie om hyttene i Fron

Primitivt eller komfortabelt? Det var kanskje enklare før. Bilde frå lauvåshytta.no

RAGNAR ØVRELID: Opp til 1960-åra kunne i praksis alle skaffe seg tomt og bygge seg hytte slik dei ville i Fron. Dei sette gjerne opp eit solid gjerde og skilt med «Privat». Listene over hytteeigarar i Fron er fulle av kjende namn frå norsk, dansk og svensk næringsliv, kulturliv og politikk. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Verksemder

Korleis var det i Skåbu for 40 år sidan?

OLE CHR. RISDAL: Krogenæs Møbler AS i Skåbu går så det grin. Nye driftsbygningar ryk i vêret i fjellbygda. Her er det treskurd og rakefisk. Bli med ein tur til Skåbu i 1974, møt godtfolk og sjå korleis det stod til for 40 år sidan.  Forfattaren og NRK-mannen Arvid Møller hadde hytte i Skåbu i mange år, og  i 1974 laga han eit 40 minutter langt tv-program. Det kan du sjå her.  I 2003 gav han ut boka Skåbu – ei fjellbygd i Jotunheimens forgård. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kommunikasjon, Kunst og handverk, Verksemder

I en modig manns hånd er øks et brukbart våpen

Tre nye bjørner er skutt av Skåbu-smed

bjørn

Klikk på bildet og se en litt fredelige måte å vekke bjørn av vinterdvale på.

LILLEHAMMER TILSKUER 1883: Smed Peder Pedersen i Skåbu drog tidlig om morgenen den 30te avsted fra sitt hjem for å se etter nogen bjørner, som han hadde hørt skulle ha hatt sitt tilholdssted på Metungen, en skogstrekning på østre side av Vinsterelven likeovenfor bygden. På veien gikk han innom hos en annen mann, Hans Stakstoen, og spurte om han ville følge med, hvortil denne straks var villig. Uheldigvis hadde Hans intet gevær, men i en modig manns hånd er en øks også et brukbart våpen. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn

Bonde i skrått terreng

tordalsheim

Tor Dalsheim. Foto: Dag Thorenfeldt

I oktober 2014 laget Hans Emil Møller-Hansen (69) fotoutstillingen «Livsglede» på Sykehuset Telemark. I foajeen på sykehuset går vi fra bilde til bilde. 69-åringen forteller gledelig om livsgnisten hos medlemmene i Momentum, foreningen for arm- og benprotesebrukere. Han stopper opp ved bildet av Tor Dalsheim.

– Dette er en bonde i Skåbu. Da han mistet benet, ba han om å få en protese der han kan regulere høyden på benet. Han driver en gård i skrått terreng, og da kan han korte inn benet så han lettere kan gå i skråningen, forteller Møller-Hansen.

 

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

18 sidan Skåbu inviterte nikkers-adelen

nikkers

Folk vil ha varmekablar og luksus på hytta, var oppslag i Dagsrevyen 12. april 1998. 10 000 nye hyttetomter skulle leggjast ut i Oppland, og NRK hadde plukka ut Skåbu, som nå ville lokke til seg nikkers-adelen. Busetting og arbeidsplassar, seier ordføraren. Klikk på bildet for å sjå reportasjen.,

Kommenter innlegget

Filed under Verksemder

-Ingenstann va de så fritt som på Hamrom

Men sør-frøningane freista på å få ut han Ola og huslyden hans

hamrom

Bilete frå 2004 viser eksakt kor Hamrom låg. Her er det berre hustufter og ope terreng som vitnar om slit og armod i svunne tider. Olstappen i bakgrunnen. Bruket vart fråfløtt på 1950-talet, og etter ein bytehandel med allmenningen i 1955 rydda etterkommarane på Hamrom seg nytt bruk ved sida av RV 255, ikkje langt frå Ruten fjellstue.

TORGER T. RISDAL/OLE CHR. RISDAL: Hamrom, som låg innunder Eldbjørgshaugen i Skåbu, vart rydda svært tidleg. Den fyrste rydningsmannen her var Ola Kampesæter, eller Sæteren, som var mest brukt i dagleg tale. Han Ola og ho Ragnhild vart buande på Hamrom all sin dag. Men han Ola døydde på ein stusseleg måte, og det gjekk slik til: Han hadde vore i Skåbu etter jordeple (poteter) ein dag noko seint på hausten, og det var mørkt da han rodde inn i båtdraget sitt. På vegen opp til Hamrom i tett skog hadde han nok forvilla seg, og kome bort frå vegen. Han hadde kome for langt nord, der det er eit fleire meter høgt svaberg. Der hadde han gått seg utfor i mørke, og dei fann han død nedunder berget dagen etter.

Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Jordbruk, Menn, Verksemder

-Dæ e frå Gausdal alle nye mote kjøm

Ord som lever etter´n Lars Dalshaugen

vengjemaur

-Eg tenkjer meir medan eg søv hell du medan du er vakjin, din vengjermaur. Og vengjemaurnamnet festa seg ved han for levetida. Foto: skogoglandskap.no

IVAR KLEIVEN: Lars Dalshaugen frå Skåbu var ein godkar, og det hende nok at han kom i krangel og gjorde ein slåstkule, men han sto ikkje etter å slåst. I eksesisen var det ein løytnant i Kvam som var så utgjordt på å dragast med soldatane, han skjønte dei var godkarar og han ga seg ikkje før han fekk prøve seg på Lars Dalshaugen. Denne løytnanten heitte Leth, og Lars tok han som ein halmsekk og kasta han borti ein lortdam:

Har´e bennande dø! – Kå lett du va!

sa´n Lars. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn