Tag Archives: sjukdom

Da Iver Toksekleiven hogg av seg handa

tumblr_n7ggwoxzvm1tdgvtno1_1280

Ein ljå i Fron, men Iver Toksekleiven er det neppe. Bilde fra Arkivsommer

PÅL KLUFTEN: En episode som synes å vise at Henrik Ibsen har hatt lokalkunnskap fra Fron, er historien om gutten som med vilje hogg av seg en finger i Peer Gynt:

Det var fanden til kropp! En umistelig finger!
Helt av! Og uten at noen ham tvinger.–
Men hugge  ? For alltid skille seg ved?
Ja, tenke det, ønske det, ville det med,
men gjøre det! Nei, det skjønner jeg ikke!

For det først er jo stilen «det var fan til kropp!» reint dølemål (det er vel ikke andre steder at en kar kalles en «kropp» og et kvinnfolk «ei menneskje». Dernest tar man vel neppe feil når man mener at denne historien med den avhogne fingeren sikter til en lokal historie som inntraff just den tid Ibsen reiste gjennom Fronsbygdene, og som var det alminnelige samtaleemne blant folk da. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kunst og handverk, Litteratur, Menn

Alternativt i Gammelbanken

I september 2014 vart det for første gong arrangert alternativmesse på Vinstra, og TVØst var på plass: «Det bor mykje meir i oss menneskje enn vi sjølv veit om!»

Kommenter innlegget

Filed under Folketru

Da gardbrukaren svimte av

Dyrlege Magnar Sletten fortel om dei 33 åra i Fron

dyrlege

Har lammet feber? Magnar Sletten (t.h.) og Jon Stebergløkken på Prestgarden. Foto: Åse Stebergløkken.

MAGNAR SLETTEN: Kona og eg opplevde mykje artig dei trettitre åra vi heldt på med dyrlegearbeidet i Fron. Ein gong kunne eg konstatere at ein hest rett og slett bad om hjelp, da han på beite hadde fått ein stiv grankvist i lysken og ikkje kunne flytte på seg. Eg kunne høyre at da eg kom, stod hesten og humra og prøvde å fortelja meg at han bad om hjelp. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Menn

Øl og snus mot militærteneste

Meir om legenda doktor Grønning

Han skulle gått til dokter Grønning, guten i Peer Gynt, som hogg av seg fingeren for å sleppe kongens teneste. Men da hadde det ikkje vorte noko av Prestens tale.

GUNNAR LIEN: Bjarne Nystuen på Frya vart innkalla på sesjon. Men han var så uhuga på denne eksisen at han gjekk til doktor Christian Grønning og spurde om han kunne få noko middel som gjorde han sjuk for ein dag, slik at han vart friteke. Nokon slik medisin ville ikkje Grønning gje han. Men dersom guten nå ønskte å bli sjuk, rådde Grønning han til å kjøpe seg ei flaske landsøl og ei øskje med snus. Før han gjekk frå heimen, skulle han ta nokre klyper med snus og blande nedpå ølet for å drikke seg i seg denne stygge blandinga. Bjarne gjorde som Grønning hadde sagt, og da han på veg til sesjonen gjekk forbi Jetlund, tok han til å kjenne seg uvel. Da han gjekk opp trappa til kommunesalen, der sesjonen skulle vera, kjende han at det svartna for augo. Ein slik sjukling ville dei ikkje ha i kongen sine klede. Bjarne vart vraka, men eit par dagar seinare var han like frisk att. Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Menn

Dokteren som var svart på fingrane

Nokre bitar frå legenda om Christian Grønning

grønning

Doktor Christian Grønning 1946

GUNNAR LIEN: På ein plass opp for Tåkåstad budde det ein mann som heitte Lier. Han dreiv med tømmerhandel og hadde ei hushjelp som heitte Anne. Ein gong Anne var sjuk, vart det send bod på doktor Falck. Han var ei tid lege på Sør-Fron samstundes med doktor Christian Grønning. Falck undersøkte Anne og fann ut at det ikkje stod så bra til med henne. Da Falck skulle til å gå att, kom Lier etter han ut på trappa og spurde: «Men tror du virkelig at Anne er så syk at vi må få tak i Grønning?» Det var Falck sjølv som fortalde denne historia, han såg det komiske i det. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Knut var en nådegave fra Gud

visknutsitterE. GARLID:   Nytår 1871 flyttede jeg som folkeskolelærer til Øvre Svatsum og Espedalen og blev der som sådan i 3 1/2 år. I Espedalen havde jeg 9 ugers skole om året nær Vis-Knuts hjem Erlandshusene og havde således anledning til å omgåes ham ikke så ganske lidet. Nogle træk om ham fra denne tid skal jeg så nøkternt og sandt som jeg er istand til, nedenfor nedskrive, da det muligens vil være til nogen belysning af hans person og virksomhet. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Salva til Gammel-Hågålia

hagen 1

Kaare Hagen (1910-1983) Foto lånt av Ola Alme

KAARE HAGEN: Det var ei oppi Kvikne som dei kalla for Gammel-Hågålia. Ho var vel ein slags kvakksalvar. Dei brukte ikkje dokter så mykje i gamledagar. Gammal-Hågålia laga til ei salve, og oppskrifta fekk ho mor. Salva stelte ho til åt mange, til og med åt folk som dokteren hadde gitt opp. Salva fekk sår til å gro. Det var eigentleg ei brannsalve. Oppskrifta var slik:

1 eggeplomme
1 spiseskje søt og tjukk fløte
2 teskjeer støtt raffinade (støtes fint)
2 teskjeer brent alun (støtes fint)

Røres sammen, og det er heile greia! Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Folketru