Tag Archives: seter

Tranmæl og Gerhardsen på Baukholstulen

De hadde godt av kontakt med en lutfattig norsk utkantkommune

tranmæl

Martin Tranmæl på ski påsken 1947. Einar Gerhardsen i bakgrunnen. Foto: Arbeiderbevegelsens arkiv og bibliotek.

ARNE HERNÆS: Martin Tranmæl er på foredragsturne i 1923 og får kontakt med Anton Hytten. Han har et seterhus på Baukholstulen til leie i påsken. Det ble ikke noe av før i 1928, men fra da av skulle det vise seg å bli starten på et livslangt kjærlighetsforhold til Baukholstulen og fjellet for både Martin Tranmæl og Einar Gerhardsen, de to kjempene som etter min vurdering har betydd mest for Det norske Arbeiderparti. Med unntak av krigsårene tilbrakte begge to påskene der så lenge de greide å gå på ski. Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Menn, Verksemder

Theodor Caspari – ein diktar i Fron

Skåbu og Espedalens diktar skapte uttrykket ”Jotunheimens forgård”

IMG_7900

Sommaren 1984 vart bysta over Theodor Caspari, laga av Joseph Grimeland, reist og avduka på Storhøliseter, der Caspari heldt til i nesten 40 år, kvar sommar frå århundreskiftet i 1900. Foto: Carl Henrik Grøndahl

RASMUS STAURI: Ein diktar som knappast er omskrive i litteraturhistoriene, men som  såg på Fron som sin andre heimplass, trengst å bli vekt til live att og bli lesen. Theodor Caspari skreiv 25 bøker i ulike sjangrar. Han var litteraturmeldar i meir enn ein generasjon. Han skreiv frå 1880 fram til andre verdenskrigen, og vart heile 95 år. Denne mannen er  ikkje  nemnd med eitt  ord i den siste utgave av ”Norsk Litteraturhistorie”. Denne artikkelen trekkjer fram sider ved forfattarskapen. Les meir

3 kommentarar

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Litteratur, Menn

Separatoren syng

Fronsbygdin fortel korleis Margit laga ost på setra

Sommaren 1984 fekk Anton Løkken lyst til å høyre den kraftige og særeigne songen til separatoren att. Mor hans, Margit Lykkjom stilte opp og demonstrerte heile prosessen. Anton tok bilde, og Margit skreiv ned det ho gjorde. Resultatet kan du lese i Fronsbygdin 2018. Har du sikra deg boka? Libris Vinstra, nokre daglegvarebutikkar eller hos Nina Berge Rudi, ninarudi@online.no

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kunst og handverk, Setring

Slik enda vintersetringa på Furuseter i 1933

VintersetringFRIDE GUNN RUDI: Historia om vintersetringa på Furuseter i 1933 er både spesiell og interessant, men vinteren fekk ein trist utgang. I tidlegare tider hende det at ein låg på setra med dyr om vinteren. Da slapp ein det kalde og langvarige arbeidet med å kjøre heim høyet med hest og slede. Setring har i uminnelege tider vore spiskammeret og reservelageret for folk og dyr.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kvinner, Setring

Skråtobakk mot hoggorm

ku på veg heim

Dersom kyrne kom tidleg åt seter´n att om kvelden, vart det støtt fint vêr dagen etter. Foto: Anton Løkken

MARGIT LYKKJOM OG ANTON LØKKEN: Kvar sommar vaska eg heile selet. Det lukta så godt av kvitskura vegger og tak og golv med einerkvister på. Dessutan måtte gjerdet rundt kvea stellast på. Dei snøtunge vintrane var harde med gjerdet. Alt arbeidet ute var sjølsagt kararbeid. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Setring

På setra etter åtte timars mars

kartseterreise

Her gjekk siste del av seterreisa Hans Odenrud fortel om: Frå Gålå til Årstulen. Foto frå Google maps

HANS ODENRUD:  På det høgste punktet på seterreisa til Årstulen aust for Trollhaugen – omlag 800 moh – blir budeia uroleg. Ho vil ned av lasset. Dei vaksne dyra veit inderleg vel kor dei er, og midt i alt dette forventningsfulle vil budeia vere fyrst. Ho kjem seg ned av lasset og banar seg veg fram mot bjøllekua. Det er uråd å vita om det er budeia eller dyra som gler seg mest. Vi får Tøyllporten på venstre side, deretter dei tre Årstultjønnene, ei stor og to mindre. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kommunikasjon, Setring

– Vi vil ikkje på aldersheimen!

Kristine og Kristian Iversen i strid med Samvirkelaget

iv1JAN JONSGAARD I DAGNINGEN 27. MARS 1976: -Her har vi budd sidan i juni 1943. Dette er heimen vår,  og vi ønskjer ikkje å flytte herifrå så lenge vi klarar oss sjølve utan hjelp, seier Kristine og Kristian Iversen. Dei er av Vinstra samvirkelag tilbydt leiligheit i ein av aldersbustadane ved Sundheim alders- og sjukeheim, men ønskjer ikkje å flytte frå det vesle huset sitt nedanfor krysset, der Nedregate og E6 møtest sør for Vinstra sentrum. Årsaken er at samvirkelaget snart skal gå igang med nybygging på tomta mellom Krogenæsbygget og Vinstra tettstad, og da blir huset til Iversens liggjande midt i «skuddlinja».

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kvinner, Menn

Bjørkesetra er i drift!

Ei lita retting til Trond Halle

InnskanningTEA JOHANNE MYRSTAD: Les med glede Fronsbygdin. Reagerte på artikkelen til Trond Halle: «Sør- Fron på tvers». Gjer merksam på at Bjørkesetra inni Eldåa har vore og er i full drift kvar sommar. Finaste setra i verda – for alle oss frå Bjørke. All ære til Bersvein og Tor som held fast ved setringstradisjonen!

Svar frå Trond Halle: Da må eg be om årsaking for at eg har teke feil. Eg skreiv at det her var setring i allefall til for nokre få år sidan, men at det da eg gjekk forbi Eldåsetra var stilt der. Eg gjekk forbi den 23. juni, da såg det ikkje ut til å vera folk der. Kanskje det var før dei reiste til seters? Er ellers heilt enig i at det er bra at det forstatt er setring både i Eldåa og på andre seterstular

Éin kommentar

Filed under Kunst og handverk, Setring

Ein nybarbert friar til ei halvblug budeie

Nokre tankar og minne ved ei gammal mjølkerampe

mjc3b8lkeruta

Ved rampene fekk budeiene kontakt med heile bygda. Mjølkebilen ved Nordgard Tokse si seter i Fiskdalen. Frå venstre: Astrid Byrløkken, Rønnaug Furuli, Karen Kluften, Ivar Kluften, Marit P. Brandvold og sjåføren, Torvald Slåstuen. Foto: Pål Kluften

MARGIT LYKKJOM:  Ja, slik halvt itåvelt ligg ho her nå, denne mjølkerampa ved setervegen på Sødorpfjellet. Ho har truleg hatt litt hjelp til sitt forfall, det har vorte for mykje for henne. Det er elles ikkje bruk for rampene våre. Eg står litt på ved dei når eg fer forbi og får dei ikkje ut or tankane før det blir ord og bilete. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kommunikasjon, Setring

Dagboka til Anton

anton

Anton Granmorken med nysykkelen

NORA STORMYRBAKKEN: Ungdom i dag vil skratte av følgjande:

Været en tur paa Harpefos og Jensbakken efter rammelist m.m. Det er første gang jeg har været paa Harpefos.

Anton Granmorken bur i Ruste og er 18 år! I 1912 kjøper eldstebroren Emil sykkel. Året etter, medan Emil er på militærteneste, leier Anton sykkelen for kr 10.-. Dette gjev han ny fridom, han syklar stadig til Vinstra og i blant til Otta. I 1914 skriv han stolt:

Idag har jeg kjøpt cyklen av Emil for kr 80.- til odel og eie.

I 1915 er han for første gong på Lillehammer, «meget at se».

Eit liv, ein lagnad, ei dagbok. Ei sorg over grandonkelen eg aldri møtte. Anton Granmorken byrjar å føre dagbok som 18-åring, 1. januar 1911. Her møter vi livet i Nord-Fron dei fyrste tiåra av 1900-talet: «Det er haarde og mærkelige tider, som den atfortærende krig har bragt ogsaa til vort land, dyrt og ikke at faa omtrent alting. Efter nytaar blir rationering indført, saa det ser mørkt ut» (31.12.17). Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kunst og handverk, Menn