Tag Archives: reise

Frøningar på kvalfangst

«Nå tullar du, Per!» Neida, eg tullar ikkje.»

kvalmennallePER OTTESEN: Det er rart kor fort vi gløymer. Da eg fortalde at eg skulle skrive ein artikkel om alle frøningane som jobba som kvalfangarar og sjøfolk i tida etter krigen, rista dei fleste på hovudet. Nokre lo: «Kvalfangarar og sjøfolk i stort antal frå Fronsbygdene? Nå tullar du, Per!» Neida, eg tullar ikkje. Eg overdriv ikkje heller. Faktum er at frå slutten av 1940-åra og godt ut i 1960-åra var Gudbrandsdalen og ikkje mist Fronskommunane storleverandør av kvalfangarar og sjøfolk. I høve til folketalet var prosentandelen av arbeidstakarar som henta løna si utanfor landet sine grenser, uvanleg høg. Les meir

5 kommentarar

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn, Verksemder

Litt av ein skuleveg

Storlykkjejentene gjekk ni vêrharde km kvar veg

storløkken

Petter Storløkken med dei tre jentene sine og ei venninne som er på besøk. Frå venstre: Mildri, Mina Melgårdshagen (1926-1983), Aud (på armen) og Synnøve. Foto: Borgfinn Rolvsbakken.

JOHAN DALSEG OG EINAR ROLVSBAKKEN:  Ein gong Rolfskarane, Alfred og Einar, skulle kjøre ved frå Søre-Dalen, kom dei ut for skikkeleg snøstorm. Oppe på Breislaå møtte dei høykjørarar som hadde tenkt seg til Jensås etter høy, men hadde snudd i det umulege vêret. Da Alfred og Einar kom inn til Storsteinane, skvatt fremste hesten til og glåmde. To toppluer stakk opp mellom steinane, og der sat to jenter som hadde søkt ly i snøkavet. Dei fekk skyss heimatt til Storlykkja. Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Kvinner, Menn

Nordover for å berge livet

Tre  gutter fra Flåtå gikk 30 mil over Dovre i 1832 – en utrolig livsvilje

tegn2

Tegning: Amund Hagen, Oppdal

HANS OLAV LØKKEN: Vi skriver året 1832. Tre smårollinger har forlatt Fron, brødrene Ola (6) og Torgeir (9), samt Tjøstolv (9) fra blant annet husmannsplassen Tofteflaten under Tofte – vel vitende om at de kanskje aldri vil få se verken slekta eller hjemplassen igjen. Bestefar til guttene solgte hjemstedet i Flåtå straks før de dro nordover.  De to brødrene på seks og ni år var husmannsgutter til ei alenemor, faren var nettopp død. Det var ikke rom for andre tanker enn det daglige brødet. De tok seg nordover fra Fron til Hegra, en strekning på vel 30 mil. Les meir

4 kommentarar

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

I Russland ligg risengryna som snogføinne

Trudde mange i Fron fyrst på 1830-tallet – og la avgarde

Nr. 62

Draumen om å plukke rusinder tå treom i Russland? Bilde frå Arne Lunde/Vegar Skar

P. TH. AASMUNDSTAD: Folket i delar av Russland er heilt utdøydd, og gardane står att med fullt stell, men folketome. Det ryktast i Fron fyrst på 1830-talet.

Tie nå, bon, dess døkk kjem åt Russland, ska døkk få mat. Der ligg risengryna som snogføinne framme hafeillom

er det hermt etter Sima Bratlien frå Ruste, da han skulle gje trøyst åt bornom sine, når dei gret for mat. Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kvinner, Menn

Frå Kvikne til Lillehammer i 1849

Når folk drog heim att, hadde mange fått fylt på brennevinsdunkane sine

Kongslipostkost

«Men verst var vegen åt Kvikne. Frå Lo tok vegen oppigjennom Kongsli, og der kunne vi køyre berre med halve lass.» Postkort frå Kari Klevstadbakken/Vegar Skar.

PER ÅSMUNDSTAD d.e. (1839-1920): Å køyre frå Kvikne åt Vetlhåmår tok minst to dagar. Det var berre ein gang om året vi gjorde bytur. Det var i mars. Vi køyrde nedpå isen synnafor Harpebrua og fòr som regel isen heilt nedpå utover Losna’n og åt Bådstø på Tretten. «Randkleivstromen» (strøm i Laugen ved Randkleiv i Ringebu) kunne vera farleg, men til vanleg køyrde dei der au. Tre og fire bønder slo seg i lag.  Ingen reiste åleine. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Menn, Verksemder

Høystemt NSB på tur i dalen

Bli med på reise gjennom Fron i 1936

nsbNSB 1936: Fra Ringebu går jernbanen over skog og sandmoer mellem Lågen til venstre og bakkene fra Kjønnås, åpningen av Fryas sidedal og bratte lier til høyre. Banen kommer snart inn i Sør-Fron herred, et av de vennligste og fruktbareste strøk i hele dalen, romslig og veldyrket på begge sider av Lågen, især ved Hundorp stasjon og i store sollier i hovedbygda omkring kirken mot nordøst. Flere prektige og omspurte storgarder som Hundorp, Steig, Isum o.a. Den første av disse gardene ligger like ved Hundorp stasjon, med folkehøiskole i store nybygg; Steig skimtes oppe i lia til høire, og Isum ruver med svær inn- og uthus på venstre side av dalen. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Kommunikasjon

Bil, men ikkje pengar? Camping!

b09102016id95024f1dqjtkublinri

Oppstad camping, Kvam. Postkort

Vil nokon skrive i Fronsbygdin om ein eller fleire campingplassar i Fron, tek redaksjonen gjerne i mot. Da krigen var slutt, dukka det opp ein ny type turist. Folk som hadde råd til å kjøre bil, men som ikkje hadde råd til å bu på hotell og pensjonat. Lysta til å reise var stor, men pengane var få. Difor vart campingturisme så populært, sjølv om det kunne vere eit vågestykke å leggje ut på langfart med nedslitne, gamle bilar. Hausten 1960 vart bilimporten fri, og dette førte til enda fleire bilar på vegane om sommaren. Snart var det ikkje uvanle gå sjå kvite pyramidetelt i skogsholt. Her galt det å tilpasse seg marknaden. Mange var viljuge til å satse, og snart dukka det opp kioskar, skilt med overnatting og nye teltplassar – også i Fron. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Kommunikasjon