Tag Archives: Politikk

Minnesmerke i Fron: Egil Hernæs

egilhernæsRASMUS STAURI OG ARVID ØDEGAARD: Da ordførar Egil Hernæs døydde i april 1961, tok Bjarne Skurdal, Erling Rolstad og Ragnvald Krogenæs initiativ til ei byste av denne markante politikaren i Sør-Fron. Alle gav kvar tusen kroner som startkapital. Seinare gjekk Kåre Flåskjer inn og organiserte pengeinnsamling blant bygdafolk. Kommunen gav også pengar.

Bysta er laga av bilethoggar Kåre Orud, og den fekk god kritikk  på Statens haustutstilling. Ordførar Tollef Beitrusten avduka bysta på vegne av Fron kommune i 1971. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Historie på loftet

nkpfaneJON STEINHAUGEN: Det var Grethe Skarpnord som fant fana. En fane med stor historisk verdi, da stiftelsesdatoen er 2. desember,  25 dager etter den russiske revolusjonen, 7. november, og ett år før den offisielle stiftelsen av det russiske kommunistpartiet. Og hele seks år før Det Norske Kommunistparti ble stiftet 4. november 1923.  Det er en vakker rød fane, utført som tradisjonell foreningsfane med stiftelsesdatoen og med lagets navn på forsiden. Symbolene på Sør-Fron kommunistlags fane er den tradisjonelle kransen i ekeløv bundet sammen med sløyfe, som symboliserer samhold og solidaritet. Ekeløvet står for styrke. Vannet, fjellet og den blå himmelen er tradisjonelle motiv. Det mest slående i bildemotivet er den vertikale spaden, som må symbolisere arbeidet. Potetgrevet og skogøksa kan ha en dobbel betydning. Øksa kan assosieres med kamp eller skogsarbeid. Potetgrevet assosieres med høsting eller bondeyrket. Les meir

3 kommentarar

Filed under Kunst og handverk

Harde tak mellom Åa og Sørbygda

sørbygda

Kvam på 1930-talet. «Vi frå Sørbygda måtte ikkje sjeldan redde oss ut skuledøra for å sleppe straff som «bønder».»

HELGE STORMORKEN: Den store verdskrisa i 1920-30 åra gjekk særleg hardt ut over Åa i Kvam. Sjølv om det var fleire frikjøpte husmannsbruk med dyr, gav det ikkje nok til leveleg liv. Arbeid utanom var ikkje lett å få, og utan skilling vart det mangel på mat, klede og sko. Fattigdommen var ein klar fare for helsa og førte med seg mye sjukdom og matmangel, særleg frukt og grønsaker. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Telefon? Nei takk.

Men Nordre Fron kommune vil ikkje ha telefon…

RAGNAR ØVRELID: I 1893 fekk fronsbygdene lokaltelefon. Det gjekk ikkje så fort å få folk til å ta telefonen i bruk. I 1895 kom det henstilling frå Ringebu og Fron telefonselskab om at Nordre Fron kommune burde teikne seg som abonnent. Kommunestyret ville ikkje:

Kommunen finner for tiden ikke tilstrekkelig grunn til å tegne seg, da den i kommunebygningen boende landhandler har telefon.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Kommunikasjon

Vart det bråk, skulle dei slå med spaden

Dei fleste ungdomane som vart innkalla til arbeidsteneste, møtte fram, også etter at organisasjonen var overteken av NS. Dei fleste såg det ikkje som unasjonalt å delta.. Foto: Sverre J. Hovden. Bilde frå Signe Reidun Graffer/Vegar Skar

CARL HENRIK GRØNDAHL: Ein gong etter 1941 vart Sverre J Hovden frå Hundorp utkommandert til obligatorisk arbeidsteneste saman med andre unge menn frå Midtdalen i vernepliktig alder. Dei held til på Fylkesskulen i Ringebu. Han har tatt desse bilda frå denne tida. Nokon interesserte som vil undersøke dette og skrive ein artikkel i Fronsbygdin? Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

Stor og god feiring!

bilde (3)

Sør-Fron bygdekvinnelag hadde laga og serverte kaffi og kaker etter oppskrifter på 1800-talet etter festkonserten i Sør-Fron kyrkje. Her er nokre av dei aktive medlemmene. Alle foto frå Grunnlovsjubileet: Lalita Arkhimandritova

bilde (5)

100-årsjubilant Sør-Fron sangkor var sentrale i 200-årsjubileet.

Grunnlovsjubileet vart feira stort og godt i Sør-Fron Kyrkje sundag. Fleire bilde under bretten.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon

Eliten i Fron

Storbøndene bygde seg staseleg kyrkje i Fron , men bygger ikke lenger vegar.  Foto: nrk.no

RAGNAR ØVRELID: Eit bondearistokrati utvikla seg i bygda i førstninga av 1700-åra, både økonomisk og sosialt. Særleg sør i hovudsoknet vart det mange storgardar. Men vi kan også spore den same typen av elitedanning i Sødorp, kring dei gamle gardane i Ruste, i Kvikne og på solsida i Kvam. Oppsitjarane på dei store gardane vart toneangivande. Rikdom på avling, husdyr og pengar gav dei ei trygg kjensle av å stå på toppen av bygdesamfunnet. Og dei hadde også ein lang tradisjon å stå på. Dei kom gjerne frå gardar som var store og mektige heilt tilbake til mellomalderen. Dei står å lese om hos Snorre. Tradisjonane gav dei høg status. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk

Det store alpinanlegget i Kongslia

Skulle det vore skiheis og slalåmbakkar vestanfor nye E6 på Vinstra? Foto: Statens vegvesen

HANS PETTER KLEIVEN: Det er berre «Amundsen» att av dei mange reiselivsverksemdene som tok til i dei optimistiske åra etter at jernbanen kom til Vinstra i 1896. Skulle ein på Vinstra likevel ha satsa på det store alpinanlegget i Kongslia i 1970? Den gongen kunne ein ha fått skianlegget for mellom 15 og 20 millionar kroner, og på Austlandet var det enda berre Geilo som hadde kome skikkeleg i gang. Ikkje fanst det nokon Hemsedal eller Trysilfjell, ikkje noko i Hafjell eller Kvitfjell. Same smitteeffekten som jernbanen hadde i 1896, kunne ført til at Amundsens Hotell kunne fått mange og gode kollegaer/konkurrentar på Vinstra og i Sorperoa, og det kunne vore mange gode arbeidsplassar ôg!

 Frå artikkelen «Amundens hotell 100 år» i Fronsbygdin 2005

Éin kommentar

Filed under Idrett, Verksemder

Men kva med dei som slost i 1814?

sjoa

Kvam Historiske Forening og Heidal historielag heidra eidsvollmannen Paul Harildstad i Søre Åmodt på Sjoa. Bilde frå FB-sida til Kvam Historiske Forening.

CARL HENRIK GRØNDAHL: Dei fekk rikt med godord i dag, eidsvollsmennene. Vel og bra. Men kvifor tillet vi oss å gjøyme at i månadene som fulgte etter 17. mai 1814,  blødde og døydde mange unge norske menn for at grunnlova skulle overleve? Og mange av dei var frå Fron. Kvifor får ikkje dei eit einaste godord ved eit slikt jubileum? Kvifor vil vi ikkje minnast at sjeldan har krigsviljen vore så sterk i landet som i 1814? Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Bombemålet på Tofte

Var kong Haakon her på flukt i aprildagane 1940?

Var kong Haakon her på flukt i aprildagane 1940?

RAGNAR ØVRELID: I aprildagane i 1940 danna det seg etter kvart segner i Fron om det som skulle ha hendt her. Kong Haakon og heile regjeringa skulle ha vore på Tofte. Gullet frå Norges Bank skulle ha vore på folkehøgskulen på Hundorp. Men det som skjedde, var dette: Statsminister Nygaardsvold og følgjet hans tok seg i kamuflerte bilar opp til Tofte Turisthotel utpå kvelden 12. april 1940. Her var det fullt av evakuerte folk frå Lillehammer og andre stader. Dei var ikkje særleg glade over å sjå statsministeren blant seg: eit opplagt bombemål for tyskarane. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon