Tag Archives: original

Men mjølka ble helt ut

Litt om Augusta og Laurits på Listadvollen

bru

Laurits Listadvollen. Bilde frå Ove Tajet.

71968249_2699838076747470_3097499120743481344_o
EGIL STAKSTON: Noen som husker Laurits Listadvollen? Bildet til venstre er tatt under bygginga av jernbaneundergangen, ved Breivegsbrua, der Listadvollen var arbeidsformann. (Avisutklipp Dagningen, 30. september 1955.)
Knut Brandrud En av bygdas originaler som bare var snill og blid. Han var et daglig innslag på Meieriet, når han leverte mjølka si med ei lita trille. På mottakelsen i meieriet tok de høflig i mot melka, veide den og han fikk korrekt oppgjør. Men melka ble helt ut, for renholdet i fjøset hans var ikke noe særlig. Men dette fikk Laurits aldri vite.
Svein Ringstad Småbruket til Laurits ble ødelagt da brua kom. Veien delte bruket i to og tok store deler av jordveien. Hadde den blitt lagt der den gamle veien gikk ned til elva, hadde det blitt litt fra han og litt fra Oden. To snille mennesker som ikke visste hva godt de kunne gjøre. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kommunikasjon, Menn

Måndagsæinne tolte ikkje å bli vaska

Litt av ein kvinnelagnad

æinne

Måndagsæinne eller Svartæinne «gjekk å ba se» kvar måndag. Teikning: Kjell Skriubakken

ODD JAN SKRIUBAKKEN: Måndagsæinne kom til Ospesletta i 1890-åra ein gong. Det eigentlege namnet hennar var Anne Hansdotter. Ho var født uppi Kjorstadkroka, i 1865 budde ho hos bror sin i «Nystuen». Anne var ikkje gift, ho måtte livberge seg som best ho kunne. I alle høve etter at ho vart gamal, var dette å tigge. Ho «gjekk å ba se» kvar måndag, slik fekk ho tilnamnet sitt. Anne bar med seg ein liten lerretspose som ho fekk litt mjøl i – og kanskje noko flesk, så ho fekk koke seg kål. Stugu var litor og beksvart. Taket var av smal staur med never og torv på. Det var ljore i taket, rett over grua midt på golvet. Grua var berre ei steinhelle ho gjorde opp bål på.

Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Kvinner

Den alltid blide Pål i Kjørkjestuggu

Hadde jobben med å pumpe luft til orgelet i kjørkja

60358343_2419387791459168_8820130034313330688_n

Slik såg det ut i bygda i 1969. Da var Pål 59 år. Kjørkjestugu er det raude huset uta vegen ved kjørkja. Bilde frå Egil Stakston

Godt døme på at mange skriv lokalhistorie på Facebook. Egil Stakston spør om nokon  «har noen historier eller bilde av den alltid blide Pål i Kjørkjestuggu. Med sin karakteristiske framoverlent gyngende gange med hendom på ryggen, var han lett gjenkjennelig etter vegen. Antrekket var som regel busserull, vømmølsbrok, beksømsko og skyggluve. Pål tok seg alltid tid til å slå av en prat når en møttes. Pål var døpt Paul Andreasen Rødalshaugen (1910-1993) og var nummer fire i en søskenflokk på seks fra Kjønås i Ringebu. Påls far, Andreas, var en eldre halvbror til søskene Petter, Gina, Ane og Anton som bodde i Kjørkjestugu.
Når og hva som gjorde at Pål flytta til kjørkjestugua er ukjent, men skriftlige kilder viser at de to yngste søskene til Pål døde da de var mellom null og ett år. Mor til Pål, Anna, døde i 1914 – 31 år gammel da Pål bare var fire år.

Egil Stakston får mange svar:

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Pass deg for om´ Tor Graupslåen!

Far hans vart ihelskote, og sjølv kunne han binde eller løyse Fanden

fanden

Fanden eller Tor Graupslåen? Otto Sindings teikning til eventyret Fanden i nøtta

IVAR KLEIVEN: Tor Graupslåen skulle vera av fantslekt. Far hans, Jakop, rakte som langfant i ymse bygder til han vart ihelskote på fjellet mellom Fron og Valdres. Når Jakop helt seg roleg i heimbygda, budde han i Graupslåen og bar seg støtt for at han var låk, gjorde seg kreksot og armodsleg. Kvar gong han var ute og rakte etter dei gamle Kviknevegane og møtte folk oppå høgste åsane, der dei heldt kvile, var det ille vore med han, og da letta det svært for Jakop dersom dei slog på han ein dram av lommeflaska. Øyket han Jakop for og rakte med etter vegane, var støtt velstelt og holdaug, så den gjorde han ikkje synd på. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Litt av ein lagnad: Skulstuguførkja

Eit bygdaskræme, eit spetakkel, styrlaus og eit bilete på råskap.

sterk

Kanskje hadde ho hatt det betre på sirkus?

IVAR KLEIVEN:  Ragnhild Skulstugun eller Skulstuguførkja som alle kalla ho, var kvamvær og eit kvinnfolk reint for seg sjølv. Urimeleg stor, førlemma og breilagd og såg meir ut som ein riktig stor velvakse kar enn eit kvinnfolk. Ho vart gåandes som eit bygdaskræme, eit spetakkel, styrlaus og eit bilete på råskap. Ho fekk to lausunger, og den fyrste låg ho ihel. Det var nok med uvilje gjort og venteleg i fylla, men ho kom på tukthuset i nokre år. Den andre lausungen fekk ho utabygds, og folk trudde det var med ein rik gardsmannsson. Da Ragnhild spurte at denne guten skulle gifte seg, lånte ho seg øyk og kjørkjerre, reiste i veg og råka guten dagen før bryllaupet hans skulle stå. Og enten har det latt seg løyse med ein dugeleg stor pengesum, eller med eit årleg føderåd, for folk hørde aldri at det etter det vanta henne korkje føde eller klede. Ho hadde ein liten, låk heim, men det var ikkje noko å leva av. Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Kvinner

Nilshimin

Historia om eit vanskeleg liv

nilshimin-1

Pål Nilsheimen. Bilde frå Anna Smikop.

ODDMAR MYRUM: Den karen vi skal fortelja om her, var original i beste tyding av ordet. Namnet var Pål Nilsheimen, eller Nilshimin som har vart kalla til dagleg. Foreldra hans var Hanna og Ola Nilsheimen, og dei hadde berre denne eine sonen. Han var fødd i Kvikne i 1900. Det blir sagt at foreldra hans Pål var svært strenge med guten, og at dei fleire gonger var direkte hardhendte med han. Han fekk hjerneskade, uvisst kva som var grunnen.

Nilshimin likte godt å prate med og om jenter. Det var interessa for jenter som øydela fleire år av livet hans. Det kom ut at han hadde vore nærgåande mot ei ungjente i bygda. Det vart rettsak, og han vart straffedømd. To år bak murane fekk han. Sjølv hevda han at han var uskuldig. Mange i bygdesamfunnet stødde han og meinte at alt saman var oppspinn, men han måtte slite med at han hadde vore på straff.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

Øyvind Hernæs med puff og motorsykkel

Noen historier om en uvanlig kar

oh

Øyvind Hernæs på kontoret. Ukjent fotograf.

STEINAR LARSSEN: Øyvind Hernæs (1931  – 1998) sørget for å få konstruert en av dalens største rattkjelker; lang og tung med et digert ratt og wiresving. Fra Harpefoss stasjon satt han mang en gang på kjelken bak hotellbussen opp til Gålå. Ned igjen skal farten ha vært av det ville slaget med ti til tolv unger bakpå. Kjelken var i bruk til ut i 60-årene, men havnet ved en mer eller mindre ulykksalighet i Laugen. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn, Verksemder