Tag Archives: original

Litt av ein kar!

Torstein Rudihagen fortel om bessfar Sveinsson

Han budde einsam i over 30 år i ei lita bakhonkledd hytte på ei slette øvst i Nordre Lia. Her var ikkje straum eller innlagt vatn. Maten laga han på ein vedafyrt svartomn, og veden var kvist han drog i hop fra hogstfelta rundt omkring. Kleda sine vaska han når det regna. Da la han dei på bakken og lét naturen gjera jobben. Om sommeren sov han ute. Eit takoverbygg heldt regnet unna. Det er Torstein Rudihagen som fortel om Iver Hovdlistuen, Bessfar Sveinsson, i årets utgåve av Fronsbygdin. Litt av ein kar! Som fanga reinsdyr og skreiv dikt. Og Torstein Rudihagen fortel varmt og nært om ein mann som lyfta av ei dør i uthuset og hengde henne opp med ståltråd over vedomnen og sov der når han fraus. Ennå ikkje skaffa deg Fronsbygdin 2020?

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Menn

Ho gjekk for å vera “tullåt”, men…

Janna Lien hadde mykje fornuftig i seg

RASMUS STAURI: Janna Lien gjekk bort i 1978 etter ein tragisk brann. Godt vaksne frøningar hugsar den gode og treffande replikken ho kunne koma med, og sjølv i dag så mange år i ettertid blir ho hermt og fortalt om.

Dette fotoet er frå Hundorp gard juni 1961 og ho sit saman med Anna og Mossa Kvernæs, Dagny Stauri og Lise Agnethe ett år. Egil Stakston: Kanskje det einaste fotografiet som er å oppdrive av Janna.
Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kvinner

Få ti øre så skal eg syngje ein sang for deg!

Fridtjof var ein original som kom godt ut av det med bygdefolket

fridtjof sørensen

Fridtjof Sørensen. (Foto frå Håkon Wangen)

ODDMAR MYRUM:  “I natt drøymde eg at eg fekk ei stor kake av deg!” “Da må eg hjelpe deg til å bli sanndrøymd”, sa bakaren og gav han ei stor kake. Kva for ein luring var nå dette? Fridtjof Sørensen var ofte å sjå langs Laugen. Han likte å fiske, og der trefte han også folk, så han fekk seg ein prat og kanskje litt tobakk. Fridtjof var ein original, men han kom godt ut av det med bygdefolket. Ein velkjend kar i Vinstra og Sødorp på 50-talet. Han døydde i 1962. Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Menn

Han sette plastbøtta bortpå omn

Rærin – ein ekte bygdeoriginal

Anton H. Reiret

Anton H. Reiret (1881-1964)

OLE CHRISTIAN RISDAL:  Presten Kyrre Bremer var flink til å vitje Anton. Ein gong han var innom, fekk han sjå at det hang bilete av nokre nakne damer over senga hans Anton. – Du har så fine damer over senga di, kommenterte presten. – Ja, men de e sjælda døm e ni sængen, svara han Anton. Anton Reiret var kanskje den største og mest kjende bygdeoriginalen i Skåbu. Her kan du lese om slekta hans, liv og virke og sjølvsagt ein del gode historier. Her kan du også høyre at Torger T. Risdal fortel om bygdeoriginalar i Skåbu. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Jernmann, rimsmed og refsar

Hans Joten var meir enn ein bygdaorginal

Joten1

Hans Joten, måla av Albert Wadahl. Bildet heng i Harpefoss grendahus, det tidlegare Folkets Hus.

GUNNAR LIEN: «Tager ikke fanden dette samfund, så gjør han ei sin plikt.» I dei 74 åra som er gått etter at Hans Joten (1863-1946) gjekk bort, har dette sitatet og andre etter han vorte fortalt omatt til nye generasjonar. Dei har vorte eit slags felleseige. Kva var det med denne bygdasmeden, som ofte uttrykte seg i poetiske vendingar på stivt riksmål og som hadde slikt glødande samfunnsengasjement? Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kunst og handverk, Menn

Små hendelser ble store i Skåbu

Jødene Goldwasser og Elias kom med stoffer og makkoundertøy

hestogvognivukuca1917ks

Var vel ikke ei slik kjerre de brukte, Goldwasser og Elias, men bildet er i alle fall fra rundt 1920. Foto: verdalsbilder.no

JAKOB BRENDEN TIL ARVID MØLLER: Små hendelser ble ofte begivenheter i ei avsidesliggende fjellbygd som Skåbu. Hver vinter på 1920-tallet fikk vi besøk av to jøder. De bodde i Oslo, reiste innover landet med hest og kjerre om sommeren og slede om vinteren for å selge stoffer og makkorundertøy. Den ene het Goldwasser og var stor og kraftig, den andre kalte vi bare Elias. Han var liten av vekst. Begge var i 50-årsalderen. Vanligvis parkerte de hesten et sted der gardene lå tett, så bar de varene til gards på ryggen. Og folk kjøpte. Stoffene deres var populære, rundt om på gardene fikk de gjort seg dresser og kjoler og mindre plagg. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, handel, Menn

Presten som ville skyte fruktsommelige koner

Ivar Kleiven fortel om gal´npresten i Kviknekyrkja

«I dag skal de få, Kvikneværingene!»

IVAR KLEIVEN: Peder Markvard Otzen, 1813-1815, kom til Fron frå Hallingdal og vart her i bygda kalla for «Galn´presten». Nettopp hugugalin eller nokon galning elles var han nok ikkje, men han var friare i omgangslaget sitt og la ikkje for dagen prestvørdnaden som folket var vante med. Og så tykte han det var moro å skape seg vørslaus. Han var utgjord på veiding og strenda omkring med børsa i Lomoen seint og tidleg. Ein gong råka han ei kjerring der i skogen, straks han var komen i byda. Ho kjende ikkje presten og spurde kva han var for kar. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Jakt og fiske, Menn

Han sovna med hovudet mot kuvomma

Historia om Hans Sandbakken, ein av dei siste slitarane

hs2

Hans Sandbakken gifta seg med Elen Hage (1899 – 1974) frå Søre Hågå. Dei fekk sønene Paul i 1918 og Kristian i 1924. Da setra til Hågå på Sulsetra vart seld i 1933, tok Elen ho att på odel og flytta dit med sonen Paul. Hans vart buade att på Sandbakken. Fyrst vart setra drive som fjellgard, men snart var det bygd på nokre soverom til turistar. Saman med soen bygde Elen opp den etterkvart så kjende turiststaden Sulseter fjellstugu. Foto: Anton Løkken.

ANTON LØKKEN: Da eg fekk meg fotoapparat i 1982, vart det mange bilete av ungar, gamle folk, hus og landskap. Ungane er nå vaksne, dei gamle borte og landskapet endra. Å sjå att slike bilde kan vera vemodig. Men dei kan minne ein om at også nåtida blir fortid om ikkje så alt for lenge. Ein av dei eg tok mange ljosbilde av, var Hans Sandbakken (1894 – 1975). Da var han nærare 80 år gamal. Han let seg ikkje uroe av knipsinga mi, men dreiv med sitt i det tempoet som passa han. Les meir

3 kommentarar

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

Men mjølka ble helt ut

Litt om Augusta og Laurits på Listadvollen

bru

Laurits Listadvollen. Bilde frå Ove Tajet.

71968249_2699838076747470_3097499120743481344_o
EGIL STAKSTON: Noen som husker Laurits Listadvollen? Bildet til venstre er tatt under bygginga av jernbaneundergangen, ved Breivegsbrua, der Listadvollen var arbeidsformann. (Avisutklipp Dagningen, 30. september 1955.)
Knut Brandrud En av bygdas originaler som bare var snill og blid. Han var et daglig innslag på Meieriet, når han leverte mjølka si med ei lita trille. På mottakelsen i meieriet tok de høflig i mot melka, veide den og han fikk korrekt oppgjør. Men melka ble helt ut, for renholdet i fjøset hans var ikke noe særlig. Men dette fikk Laurits aldri vite.
Svein Ringstad Småbruket til Laurits ble ødelagt da brua kom. Veien delte bruket i to og tok store deler av jordveien. Hadde den blitt lagt der den gamle veien gikk ned til elva, hadde det blitt litt fra han og litt fra Oden. To snille mennesker som ikke visste hva godt de kunne gjøre. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kommunikasjon, Menn

Måndagsæinne tolte ikkje å bli vaska

Litt av ein kvinnelagnad

æinne

Måndagsæinne eller Svartæinne «gjekk å ba se» kvar måndag. Teikning: Kjell Skriubakken

ODD JAN SKRIUBAKKEN: Måndagsæinne kom til Ospesletta i 1890-åra ein gong. Det eigentlege namnet hennar var Anne Hansdotter. Ho var født uppi Kjorstadkroka, i 1865 budde ho hos bror sin i «Nystuen». Anne var ikkje gift, ho måtte livberge seg som best ho kunne. I alle høve etter at ho vart gamal, var dette å tigge. Ho «gjekk å ba se» kvar måndag, slik fekk ho tilnamnet sitt. Anne bar med seg ein liten lerretspose som ho fekk litt mjøl i – og kanskje noko flesk, så ho fekk koke seg kål. Stugu var litor og beksvart. Taket var av smal staur med never og torv på. Det var ljore i taket, rett over grua midt på golvet. Grua var berre ei steinhelle ho gjorde opp bål på.

Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Kvinner