Tag Archives: namn

Namn i Fron: Bredeveien

Nå blir det verkeleg brei veg over Bredeveien. Foto: nrk.no

Nå blir det verkeleg brei veg over Bredeveien. Nye E6. Foto: nrk.no

BRIT NILSEN: Bredeveien, som skrivemåten er, er namnet på eit bruk og på eit område som ligg rundt Fron Ysteri. Ei tid var det også namnet på eit postopneri og ein stoppestad for jernbanen. Opphavleg har dette området vore utmark for gardane i nærleiken. I 1712 vart det halde eit skifte, der gardane Oden, Brandrud, Stokke og Listadgardane delte denne utmarka mellom seg. Ikkje lenge etter den tid kom den første busetnaden. Namnet «Breivegen» har nok si forklaring i at her har det vore stor ferdsel over isen på Laugen vinterstid. Gardane i Ryslandgrenda åtte heile søre delen av Skodal, og mange av gardane på austsida av Laugen hadde setrene side på vestkjølen, så isvegen vinterstid vart ei viktig ferdselsåre.

Slik var det på Bredeveien ein gong. Foto: netcat

Slik var det på Bredeveien ein gong. Foto: netcat

Kommenter innlegget

Filed under Språk

Namn i Fron: Lia

Berre litt av Langlia. Foto: netcat

Berre litt av Langlia. Foto: netcat

BRIT NILSEN: Grenda Lia på vestsida av Laugen går frå Ringebugrensa til Skodalsgrenda, og namnet er laga av naturgrunnordet li, som altså betyr «skråning i fjellsida, oftast skogkledd.» Vanlegvis er slike mykje brukte naturgrunnord samansette for å peike dei tydlegare ut, som til dømes Lauvlia eller Grønlia. Og tidlegare heitte da også grenda Langlia. I dag blir kortforma Lia brukt. Berre i det næraste lokalmiljøet kan eit slikt vanleg naturgrunnord fungere som namn. Dersom folk utanfor lokalmiljøet skal kunne forstå og bruke namnet, må det ha tillegg til seg, eller så må staden på ein eller annan måte vere så kjent at det peikar seg ut.

Kommenter innlegget

Filed under Språk

Namn i Fron: Skåbu

Skåbu sett frå Ruten

BRIT NILSEN: Namnet på garden og fjellbygda Skåbu er skriftleg belagt frå 1508, då skrive Skadebw. På gamalnorsk var namnet Skadabu. Førsteleddet i namnet er gamalnorsk skadi. Skada– er elles førsteleddet i fleire gardsnamn i Norge. Kanskje kan det tyde «skade» eller «garden som har vorte skadd». Meir truleg er det likevel at det første leddet i namnet kjem frå eit ukjent mannsnamn Skadi eller av det meir brukte mannsnamnet Skagi. Endringar i uttalen har gitt forma skå-. Siste leddet i namnet fortel at garden er frå før-kristen tid. Dette er altså eit svært gamalt namn, og mest truleg fortel det at dette var garden til Skadi.

Frå Fronsbygdin 2003

Kommenter innlegget

Filed under Språk

Namn i Fron: Sorperoa

Regn i Sorperoa. Foto: Thogund

Regn i Sorperoa. Foto: Thogund

BRIT NILSEN: Denne grenda på vestsida av Laugen, nordvest for Vinstra, har eit namn som er enkelt å tyde, men vanskeleg å forstå meninga bak. Førsteleddet -sorp tydde det same på gamalnorsk som i Fronsmålet i dag, nemleg sorp eller boss. Mest truleg ligg det noko nedsetjande i namnet, som fortel at dette var eit område med ganske små, fattigslege bruk. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Språk

Namn i Fron: Gardsnamn

Bilde fra Ole's blog

Gardsnamna kan fortelje oss ein heil del om korleis bygdene vart rydda og busette. Klikk på bildet for å få det større. Bilde frå Ole’s blog

RAGNAR ØVRELID: Historikarane reknar med at dei eldste gardane er dei som har usamansett naturnamn. I Fron skulle da gardar som Steig, Grov, og kanskje Dalsegg og Ulberg vere blant dei eldste. Like gamle kan namn med dativform vere: Alme, Bjørke, Berge, Tofte. I Sødorp finn vi blant dei eldste gardsnamna Li (Kongsli), Lo, Byre. I Kvikne: Sylte, Tune. I Kvam: Vik, Krok, Leine, kanskje Forbrigd. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Språk

Namn i Fron: Tofte

begravtofte

Begravelsen etter fru grosserer Sørensen 1921 på Tofte Uppigard. Husmenn og naboer og tjenestefolk fra Tofte sanatorim

BRIT NILSEN: Toftgrenda eller Toftgardane ligg på vestsida av Laugen, øvst i Nørdre Lia. Det eldste skriftlege belegget vi har for namnet på Toftgardane, er frå 1318, a Tomtom. I seinare skriftlege kjelder er namnet skrive med ft, som i 1668: Thoffte. Både i gamalnorsk og i dialektane i dag finn vi mange ulike uttaleformer av ordet: tupt, tyft, tøft, toft, tuft og tomt. I eldre tider, som i dag, betyr ordet «hustomt eller hustuft.» Mange av desse gardane kan vere frå tida før 1350, da Svartedauen la mange gardar øyde, og berre tuftene av gardar låg att i fleire hundre år. Sidan vi har skriftleg belegg for Toftgardane alt frå 1318, er altså dette av dei riktig gamle toft-namna.

Kommenter innlegget

Filed under Språk

Namn i Fron: Brekka

Foto: Google Maps

Foto: Google Maps

BRIT NILSEN: Grenda Brekka på austsida av Laugen mellom Vinstra og Kvam har eit namn som kjem av det gamalnorske ordet brekka, med tydinga «stor bakke». Dette høver godt på det bratte terrenget her. Brekke er brukt i stadnamn i heile landet og i Norden elles. I Sverige, til dømes, finst formene bräcka, bricka og brink.

Kommenter innlegget

Filed under Språk