Tag Archives: namn

Vin og heim i Fron

Toksen gaard –  eigentleg Toksvin.

IVAR KLEIVEN: Fron har støtt vore helde for den beste bygda i Gudbrandsdalen og blomen mellom dei, inga bygd har så mykje god og vokstom jord, og dei meste av grendene ligg godt og lugumt til, og derfor har Fron frå langt atti medelalderen vore ei sterk bygd med innbuarar som var i velmakt. Dei eldste gardane i Fron er dei som endar på vin. På Fron er det i alt seks vin-gardar: O’e (Odenvin), Heggje (Heggvin) på Sør-Fron og Tokse (Toksvin), Skoe (Skodvin), Bryn (Bruvin) og Veikle (Veiklvin) i Nord-Fron. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Språk

Namn i Fron: Rysland

Rysland. Bilde: Google Maps

Rysland. Bilde: Google Maps

BRIT NILSEN: Rysland er namnet på grenda som ligg mellom elva Augla og grensa til Sødorp, og mange store gardar som Kjorstad, Grytting, Rolstad og Tåkåstad høyrer til denne grenda. Ingen av dei store namneforskaranehar behandla dette namnet, og det finst ikkje verkeleg gamle skriftlege belegg for det heller. Men Gerhard Schøning nemner «den lille bygd Rydtzland» i 1775. Frå 1700-talet har vi namnet i skrift fleire gonger, men skrive på ulike måtar. Sisteleddet i namnet, land, høyrer til ei gardsnamngruppe som det ikkje er så mange av i Gudbrandsdalen. Ein reknar med at land-gardane går tilbake til vikingtida eller enda litt tidlegare. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Språk

Namn i Fron: Hundorp

Hundorp. Bilde frå Google Maps.

Hundorp. Bilde frå Google Maps.

BRIT NILSEN: Gardsnamnet Hundorp er eit svært sjeldan namn som har opphavet sitt langt tilbake i førhistorisk tid. På 1900-talet fekk gardsnamnet ei utvida tydning som er uhistorisk. Hundorp er nemnt alt i Soga om Olav den heilage. Det var nok både eit verdsleg og eit hedensk kultursentrum på Hundorp, knytt til ei mektig herseætt, som hadde høvdingsæte der. I sagaen finn vi historia om Olav den heilga som øydela Tors-hovet og tvangskristna Dale-Gudbrand og dølane i 1021. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Språk

Megaarden, Espeland og Grytting

Fleire gode grunnar til å kjøpe Fronsbygdin 2014. Her kan du sjå Gard Espeland fortelje om Gamle segn og soger frå Skåbu  av Georg Megaarden,  Da det vart sleppt yngel i Fossåa av Gard Espeland og Innmarksnamn på Tåkåstadgardane av Sigurd Grytting. Og det kjem meir frå kulturkvelden på VVS torsdag 30.10.

 

Kommenter innlegget

Filed under Folketru, Jakt og fiske, Språk

Namn i Fron: Frya

BRIT NILSEN: Elva Frya renn frå Furusjøen på Kvamsfjellet og ned i Laugen ved grenda Frya lengst sør i Sør-Fron. Det er altså ei elv som har gitt namnet til grenda, noko som er svært vanleg. Forskarane har ulike syn på kva dette namnet betyr. Indrebø meiner at både elva og vatnet har namn etter treslaget furu, som det enno er mykje av rundt Furusjøen. Det avleidde elvenamnet har vore Furhión, som kunne gi gamalnorsk Frýa og moderne norsk Frya. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Språk

Namn i Fron: Ola og Mari

Rønnaug

Rønnaug Sagboden – ei flott dame, men namnet gjekk aldri heilt til topps.

«Det er ein Ola og ei Mari og brone merra på kvar ein gard», heitte det frå gammalt. I Kvikne frå 1801 til 1920 var Marit/Mari det klart mest brukte kvinnenamnet, dernest Anne og Rønnaug. mens Ole/Ola var utan konkurranse som mannsnamn. Iver ein god nummer to, deretter Pål og Johan. Namn som etterkvart gjekk ut av bruk, var Embjør og Torger, Ingeleiv og Hogne. Dei to siste hekk lenge att som namn på heimane Ingeleivstugu og Hognehaugen. Og så hadde dei Hallaugplassen, Lagestugu, Ottaslykkja, Sjurstugu, Imbertsonheimen, Martinåsen, Mortenstugu, Nilshimen, Larson og Olsonhaugen, som alle var knytt til folk som budde der. Mange av desse heimane er borte nå, eller namnet kan vera eit anna. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Språk

Namn i Fron: Husmannsplassane

grindbakken

Grindhaugen. Bilde henta frå skriubakken.com

RAGNAR ØVRELID: Kvar fekk husmennene rydde? Namna på plassane kan seie oss litt om det: Lykkja tyder inngjerda jordstykke, slåtteland i nærleiken av garden, som Forrløkken, Sandbuløkken, Engumslykkja. Det same tyder namn med eng, voll, træ. Haugen ligg lenger unna garden, som Graupshaugen, Grossberghaugen. Lia er rydda i utmark: Rolstadlia, Klefstadlia. Bakken ligg også i utmark: Myrumsbakken, Jensbakken. Dalen ligg i utmark: Øldalen, Djupdalen. Les meir

Éin kommentar

Filed under Språk