Tag Archives: lokalhistorie

Skulstuguførkja og Dale-Gudbrand

Mykje lesverdig frå Fron i Årbok for Gudbrandsdalen 2020

CARL HENRIK GRØNDAHL: Mykje godt og interessant stoff frå Fron i Årbok for Gudbrandsdalen 2020, som nå er i butikkane. Redaktøren, Geir Beitrusten har gått vidare på Ivar Kleiven si forteljing om Skulstuguførkja, Ragnild Skulstugun frå Sødorp, drikkfeldig, bråsint og noko så sjeldan som ei kvinneleg slåstbikkje med frykteleg slagkraft. Han går bak bygdesladder og mytar og set ho inn i ein større samanhang:

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon, Kunst og handverk

Fron historielag slo bergensarane

I 1994 fekk NRK Radio i stand ei kunnskapstevling for mimreglade, der historielag og andre samanslutningar av landsmenn med meiningar om kva som hende i tida 1900-1990 kunne delta. Fron historielag kasta seg på med slik lagoppstilling: Ellen Larsen, Ola O. Røssum og Arvid Ødegard. På reservebenken: Mildrid Tagestad og Hans Grytting.

Tevlinga var lagt opp slik at det fyrst skulle kårast ein Opplandsvinnar. Åtte lag skulle møtast i sju runder, som i ein cup. Tevlinga i Oppland vart avslutta med ein fylkesfinale. Fron historielag vann. Og gjekk dermed vidare til landstevlinga.

Det gjekk ikkje betre enn at laget frå Fron gjekk til finalen og møtte Journalistenes pensjonistlag i Bergen til den endelege sluttkampen. Finalen gjekk 19. august med opptak i NRK Hordaland og NRK Oppland.

Fron historielag vann. Premiane var ei valfri reise for kroner 8000 til kvar deltakar.

Frå «Eit historielag blir til» i Fronsbygdin 2003.

Kommenter innlegget

Filed under Kommunikasjon, Kunst og handverk

Vinstra Ballklubb kretsmeister i 1932

Men idrettshistoria til Ragnar Øvrelid har mange feil

104755443_3896580053746958_4816536696687229627_o

Styret i Vinstra Sportklubb i 1938. Laget feira da 30-års jubileum. Bak frå venstre: Paul P. Hvattum, Palmer Thorsheim, Paul Reidar Løkken og Einar Brenden. Fremst til venstre Hroar Hvattum og til høgre Ottar Jevne som var styreleiar.
Fotograf: Rusten. Fargelegginga er ny.

PAUL HENRIK HAGE: I band 1 av Historia om Fron av Ragnar Øvrelid, som vart utgjeve av Fron Historielag i 1987, står det ei halv side om starten på organisert idrett på Vinstra. Det er sjølvsagt fint at det er med litt om idrettslivet òg i den grundige historieboka om lokalsamfunnet vårt. Men det er leitt at det meste av det som står der, er feil. Her må historikaren Øvrelid ha mangla gode nok kjelder. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Idrett

Historielagene – den nye folkebevegelsen

Tidligere NRK-redaktør og korrespondent med interessante tanker i

Skjermbilde 2020-03-20 kl. 21.55.56Ved siden av lokalavisa er det få ting som skaper sterkere bånd til hjemstedets lune havn enn den årlige dose med godt lesestoff om fordums tider i årbøkene fra historielagene. Det aller meste bygger på rent gratisarbeid, på ivrige skribenter som kives om plassen i de årlige utgavene. Det handler om svettende redaktører som kjemper mot den absolutte deadline, om flinke layoutfolk som strekker seg langt for å overgå fjorårets bok i smakfull utforming, om språkvaskere og korrrekturlesere og ikke minst om hjelpende fotografer som bidrar til spennende illustrasjoner. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Kunst og handverk

Bondelivet mista noko det aldri får att

Kveldseto var friske, levande kjelder for rotekte bondekultur

«Desse kveldstimane omkring eldsmålet i dei store, romlege stuene skapte elsk til heim- og husliv og var friske, levande kjelder for gamalt, rotekte bondeliv og bondekultur.» Bilde frå frumeyer.com

IVAR KLEIVEN: Når den vanlege arbeidstida var slutt for dagen, og dei som dreiv ute «sette seg inn», kom kveldseto og kveldsetoarbeidet både for karar og kvinnfolk. Kveldseto var ein attpåskaute på dagsverket, men det var det ingen som aukra på, for kveldseto var mest all tid ei hugnadsstund, som fyllte alle med arbeidsglede, så det kunne lyse frå alle augo. Ho var arbeidsskule med god opplæring for dei unge i huset, og ho vart dei formaste skei´ for bygda- og slektshistorie ein kan tenkje seg, når dei gamle tok til å fortelja frå gammeltida og frå si eiga ferd gjennom livet. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kunst og handverk

Fronsbygdin i 15 år

Tankar ved 15- årsmerket

3184919508_5725616a

Gard Espeland, Rasmus Stauri og Per Ottesen presenterte Fronsbygdin i 2014. Foto: Foto: Kristin Veskje GD

RASMUS STAURI: Grunna den svært tunge og triste hendinga i Nord-Fron dagen før lanseringskvelden 1. november vart ikkje desse oppsummerande orda sagt fram på Nord-Fron bibliotek.  Der og da kjendest det rett.  Det er ei tid for alt. Dei frammøtte markerte den sorga med stille i eit minutt etter oppfordring frå leiar i historielaget, Ellen Steberg. Derfor blir desse få orda lagt ut på heimesida til historielaget i ettertid.  Det kjendest likevel godt å møte kvarandre rundt lokalhistoria og ta imot ei ny utgåve av Fronsbygdin. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Kunst og handverk

Tidligere tider som tidtrøyte

Torger T. Risdal intervjuet av Tobben i 1980

TTRisdal

Torger T. Risdal med Amerikabrev heime på Risdal i Skåbu

TOBBEN I GLT 12.6. 1980: Uten å bli misforstått kan en vel si at Torger T. Risdal i Skåbu lever i fortiden. Hans store interesseområde er historiegranskning, og det er ikke lite stoff han har samlet fra gamle brev, kirkebøker og andre skrifter. Nå er han i ferd med å få dette stoffet inn i sin rette sammenheng, få det inn i et system med tanke på å kunne gi det ut i bokform. Han har allerede kommet fram til en oversikt over nedlagte bruk i Skåbu. Tidligere har han gitt ut en bok om gamle setrer i Skåbu. Men alt dette arbeidet går mot det bestemte målet å kunne komme fram til en bygdehistorie for fjellbygda. Og han er godt på vei allerede. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn

– Takk for så mye informasjon

Ein kar i USA har skrive artikkel om kampane i Kvam

Skjermbilde 2018-07-22 kl. 10.28.43

CARL HENRIK GRØNDAHL: Ei glede å sjå at heimesida til historielaget fungerer godt slik ho er tenkt: Å gjere lokalhistorisk stoff frå Fron tilgjengeleg for skribentar og forskarar og alle andre interesserte over heile verda. Facebook-sida til historielaget fekk ei triveleg melding frå Mike Frerichs, som bur i Alaska og er frå Nebraska. Han har skrive ein artikkel for leksikon-sida Wikipedia og har forfedre frå Kvam:

I just completed an article for Wikipedia on the World War II battle for Kvam, Norway. This is the village where our grandfather Berg’s family is from. The farm name was Klevstadberget seter, and I put the farm’s location on the map in the article. I’ve been there several times. Grandpa Berg had a cousin killed in the war, and mom remembered him getting some legal papers to sign after the war.

Som ein kan sjå av litteraturlista, har han funne fram til Ragnar Øvrelids historiebøker og mykje anna fordi stoffet er lagt ut på heimesidene: Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon, Krig, Kunst og handverk

Vi har mista ein av dei beste

Minneord om Ragnar Øvrelid

ro2

Ragnar Øvrelid 1928 – 2016. Foto: Rasmus Stauri

I boka Hundorp med undertittel Tusenårsstaden i Oppland (Samlaget, 2005) vart Ragnar Øvrelid invitert til å skrive ein lengre artikkel om «Hundorp, garden og bygda». Han svara med ein gong positivt på det spørsmålet. Han skriv:

Tillat meg først eit personleg minnne frå ei utferd i dei fjerne 1930-åra. Når vi vestlendingar for ein gongs skuld skulle på ein lengre familietur, vart det gjerne leigd drosje. Det kosta ikkje så mykje, og da var vi fri til å ta avstikkarar og til å sjå og oppleve det vi måtte ønske. Vi overnatta på Otta, og køyrde vidare søretter dalen neste dag. Det er to ting den daverande seksåringen framleis hugsar. Det er stasjonen med lukta og synet av toget for første gong, storlokomotivet Dovregubben. Og det er Hundorp, det staselege tunet, sett frå riksveg 50. Hundorp hadde eg høyrd om, og lese i Snorre om, og spela «Historisk frikort» om. Ikkje slik at Snorre var seksåringens kjæraste lesnad, som det gjerne heiter om store nordmenn, men far min stilte tydelege krav om at den historia skulle eg i det minste ha med meg, ved sida av Tarzan-bøkene. Her fekk eg – storøygd – sjå det eg trudde var garden til Dale-Gudbrand med gravhaugar, bautastein og alt. Lite visste eg om empirestilen frå 1800-talet, så her steig sjølve Norgeshistoria fram for meg, med kong Olavs rikssamling og kamp mot avgudar. Ingen, ikkje eingong Gro Steinsland, skal få ta frå meg den opplevinga.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn

Bli med TvØst på bokslepp

Møt Guri Skurdal, Vemund Hagen, Per Tofte og Rasmus Stauri i samtale med Kari Bay Haugen og hugs boka er nå til sals!

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon, Litteratur