Tag Archives: krig

Ulovleg mat og tysk vin i byte

Kva gjer eit høgfjellshotell når det er krig?

Nr. 103

Trygve Wadahl tjuvlånte garasjen på Prinsehytta i Sikkilsdalen. Bilde frå Asbjørn Wadahl/Vegar Skar.

RAGNAR ØVRELID: Det var ikkje lett å drive hotell i Fron i krigsåra 1940-1945. Å skaffe gjestene mat var eit strev. Verst var det med kjøt og fisk. Ein spedkalv på ein vintersesong rakk ikkje langt. Hotelleigarane måtte ut på den svarte marknaden etter meir. Trygve Wadahl fortalde om bilturar etter kjøt til Stange og Brumunddal med spennande stunder når han skulle passere Lillehammer. Der hadde tyskarane faste kontrollpunkt. Men han slapp gjennom med kjøt og flesk, som gjerne vart grave ned på skjulestader i snøen omkring hotellet, den tids fryseteknikk. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Verksemder

– Takk for så mye informasjon

Ein kar i USA har skrive artikkel om kampane i Kvam

Skjermbilde 2018-07-22 kl. 10.28.43

CARL HENRIK GRØNDAHL: Ei glede å sjå at heimesida til historielaget fungerer godt slik ho er tenkt: Å gjere lokalhistorisk stoff frå Fron tilgjengeleg for skribentar og forskarar og alle andre interesserte over heile verda. Facebook-sida til historielaget fekk ei triveleg melding frå Mike Frerichs, som bur i Alaska og er frå Nebraska. Han har skrive ein artikkel for leksikon-sida Wikipedia og har forfedre frå Kvam:

I just completed an article for Wikipedia on the World War II battle for Kvam, Norway. This is the village where our grandfather Berg’s family is from. The farm name was Klevstadberget seter, and I put the farm’s location on the map in the article. I’ve been there several times. Grandpa Berg had a cousin killed in the war, and mom remembered him getting some legal papers to sign after the war.

Som ein kan sjå av litteraturlista, har han funne fram til Ragnar Øvrelids historiebøker og mykje anna fordi stoffet er lagt ut på heimesidene: Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon, Krig, Kunst og handverk

Dagboka til Anton

anton

Anton Granmorken med nysykkelen

NORA STORMYRBAKKEN: Ungdom i dag vil skratte av følgjande:

Været en tur paa Harpefos og Jensbakken efter rammelist m.m. Det er første gang jeg har været paa Harpefos.

Anton Granmorken bur i Ruste og er 18 år! I 1912 kjøper eldstebroren Emil sykkel. Året etter, medan Emil er på militærteneste, leier Anton sykkelen for kr 10.-. Dette gjev han ny fridom, han syklar stadig til Vinstra og i blant til Otta. I 1914 skriv han stolt:

Idag har jeg kjøpt cyklen av Emil for kr 80.- til odel og eie.

I 1915 er han for første gong på Lillehammer, «meget at se».

Eit liv, ein lagnad, ei dagbok. Ei sorg over grandonkelen eg aldri møtte. Anton Granmorken byrjar å føre dagbok som 18-åring, 1. januar 1911. Her møter vi livet i Nord-Fron dei fyrste tiåra av 1900-talet: «Det er haarde og mærkelige tider, som den atfortærende krig har bragt ogsaa til vort land, dyrt og ikke at faa omtrent alting. Efter nytaar blir rationering indført, saa det ser mørkt ut» (31.12.17). Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kunst og handverk, Menn

Søre Øverbygda landslag 43-44

skilag

Frå v: Hans Forr f 1929, Hans Petter Rudland f 1928, Sverre Melgård f 1931, Kåre Scheie f 1930, Bjarne Scheie f 1932, Sigmund Morken f 1930 og Anton Scheie f 1934. Bilde frå Anton Scheie/Vegar Skar

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Hanen med kongekrone

Trelekene som ble til på Harpefoss under krigen

skurdal

Ida Skurdal og kongehanen

VINSTRA PLUSS 2/1989: Denne serien av treleker ble produsert på Harpefoss og var levebrødet til familien Bjarne og Ida Skurdal under hele krigen fra 1940-45. Bak tilblivelsen finner i et lite kapittel krigshistorie. Vi lar Ida Skurdal fortelle: Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Kvinner, Verksemder

-Dette merkelige mennesket der oppe på Hundorp

IKgårutenfor

Israel Krupp på Tofte. Han «er en middels høy, kraftig kar som beveger seg med vuggende gange fram mot de ankomne. Under det kraftige, grå håret åpner det grovskårne ansiktet seg i et bredt smil.»

-Hundorp-bonden Israel Krupp var en av den hemmelige hærens viktigste støttespillere i mer enn førti år. Det hevder Ronald Bye og Finn Sjue i boka Norges hemmelige hær. Historien om Stay Behind., som kom i 1995 på Tiden Norsk Forlag.  Forfatterne har gitt  Israel Krupp et eget kapittel og spør:

Hvem var han så, dette merkelige mennesket der oppe på Hundorp i Gudbrandsdalen? Som klarte å holde seg unna rampelyset praktisk talt hele sitt liv? Bare en mindre del av livet hans har det til nå vært mulig å grave fram. Men den er desto mer interessant.
 Den som er lokalkjent og vet litt om Israel Krupps liv i Fron, kan her gå forfatterne nærmere etter i sømmene. Er de like omtrentlige i resten av sine avsløringer som de er med fakta om Israel Krupp på Tofte? Her er kapitlet om ham:

Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Menn

Konfirmasjon i krig

panzer-ii-norway-1940

Tysk Panzer II skyt seg nordover Gudbrandsdalen. «Etterpå vart vi kalla inn til å gå for presten.»

LODVAR LARSEN:  Den 11. april 1940 vart ein heil del gutar, godt vaksne ôg, mobilisert for å slåss mot tyskarane. Mellom dei var min eldste bror Odd. Vi fulgte spent med på radioen og i aviser korleis krigen utvikla seg, og sist i månaden nærma dei tyske styrkane seg våre bygder. Tyskarane kom til Vinstra sist på dagen, og det vart eit svare leven bortpå riksvegen. Maskingevær og andre våpen fresa og small. Foreldra våre vart samde om at vi skulle rømme litt lenger inni grenda, og vi havna oppi Granrudoset, som var mura med metertjukk stein. Vi vart værande der i to døgn.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Krig, Menn