Tag Archives: krig

Krigen gjorde slutt på fattigdommen

Underleg  – noko godt kom ut av det

Da tyskerne bodde i Sulheim og skolegården, før og etter 8. mai 1945.

Tyskarane forsvann. Men det gjorde også fattigdommen og arbeidsløysa. 

RAGNAR ØVRELID: Krigsåra gjorde slutt på eitt av dei store problema i Fron: Arbeidsløysa. Og som resultat av det: krigen gjorde også slutt på den verkelege fattigdommen i bygda. Vi har ikke tal på kor mange som var utan arbeid i Fron i 1930-åra. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Verksemder

Heile bygda kunne ikkje vere kyrkjegard

I tre netter flytta dei døde soldatar

Heilt oppe i Krok, der britane hadde skyestillingar, fekk stallen ein tysk granat gjennom veggen.

«Heilt oppe i Krok, der britane hadde skytestillingar, fekk stallen ein tysk granat gjennom veggen.»

RAGNAR ØVRELID: Krigshandlingane i Kvam frå 25. til 27. april 1940 var over. Etter kvart tok folk seg ned i bygda att. Den øydelagde grenda grein mot dei. Over 70 nedbrunne hus, sundskote bygningar, raserte marker og vegar, og i fjøsa døde eller uthungra krøtter. Men gardbrukarane i Kvam opplevde også å sjå at krøttera hadde fått mat mens folket var borte. Om det var britiske eller tyske soldatar som hadde gitt dyra vatn og høy visste dei ikkje. I revegardane hadde mange sølvrevar og verdifulle platinarevar kasta kvelpane og ete dei opp. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar

Kvam kirke er gjenreist!

Reportasje i Filmavisen 20. november 1952

Skjermbilde 2020-02-16 kl. 21.54.38

Klikk her og gå til innslag 5, så hører du Rolf Kirkvåg fortelle at kirken er gjenreist etter kamphandlingene og står der vakrere enn noensinne til minne om hardere tider.

Skjermbilde 2020-02-16 kl. 22.57.56

Éin kommentar

Filed under Folketru

De hentet lensmannen og kledte av ham

Krigsminne fra Iver Lo

lo-1

Margit og Iver Lo i 1934. Foto frå Anne Mari Lo

I 2015 samlet avisa VG personlige beretninger fra krigen 1940-1945. Fra familien fikk avisa gardsdagboka til Iver Lo: – Hele året hadde begynt vanskelig. Vinteren var råkald. 23. januar var det fullstendig vannløst på gården. Siden kom og gikk vannet.  9. april var jeg en tur til Oslo. Jeg hadde reist inn med nattoget, og da jeg kom frem, gikk flyalarmen! Men Iver klarte å komme seg på et tog som gikk nordover klokken 12.30. På toget hjem til Vinstra dukker han bokstavelig talt for de tyske flyene med hakekors som buldrer over hodene på han og de andre passasjerene. Ryktene går om at alle togstasjoner skal bombes. Han angrer på Oslo-turen han hadde tatt. Den var utsatt mange ganger allerede. Hvorfor dro han akkurat i dag? Hjemme på gården Lo i Nord-Fron knytter alle i familien hender. De er urolige. Hva skjer? Hvor er far? Iver kjenner hvordan det knyter seg i magen hans. Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Krig, Menn

På Steig voks det opp sterke folk

Historia om kongsgarden i Fron

Den gamle kongsgarden Steig

Den gamle kongsgarden Steig

EIVIND LUTHEN: Litt attendetrekt på eit høgdedrag ruver det gamle maktsenteret Steig over Hundorp. Ein gong fostra denne garden ein konge, og garden gav også landet ei dronning. I fleire hundreår spelte Steig ei viktig rolle i norsk rikshistorie. Om eg driv med store ord? Ikkje om ein skal tru Snorre, ulike skadekvad og Gulatingslova.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kunst og handverk, Litteratur

-I strid for første gang i sitt liv

I Kvam sto det største og blodigste slaget under felttoget i Sør-Norge

Ein engelsk korporal skaut belta av ein tysk stridvogn ved Kvam.

Ein engelsk korporal skaut belta av ei tysk stridvogn ved Kvam.

For snart 79 år sidan hende dette:  Det tyske gjennombrotet i Tretten 23. april var den store katastrofen som fekk forsvaret av Gudbrandsdalen til å rakne.  Dette førte til det som truleg var det største og mest blodige slaget under felttoget i Sør-Noreg: Kampane i Kvam. Her fortel milforum om slaget. Les meir

2 kommentarar

Filed under Kommunikasjon

Ulovleg mat og tysk vin i byte

Kva gjer eit høgfjellshotell når det er krig?

Nr. 103

Trygve Wadahl tjuvlånte garasjen på Prinsehytta i Sikkilsdalen. Bilde frå Asbjørn Wadahl/Vegar Skar.

RAGNAR ØVRELID: Det var ikkje lett å drive hotell i Fron i krigsåra 1940-1945. Å skaffe gjestene mat var eit strev. Verst var det med kjøt og fisk. Ein spedkalv på ein vintersesong rakk ikkje langt. Hotelleigarane måtte ut på den svarte marknaden etter meir. Trygve Wadahl fortalde om bilturar etter kjøt til Stange og Brumunddal med spennande stunder når han skulle passere Lillehammer. Der hadde tyskarane faste kontrollpunkt. Men han slapp gjennom med kjøt og flesk, som gjerne vart grave ned på skjulestader i snøen omkring hotellet, den tids fryseteknikk. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Verksemder