Tag Archives: jakt

Var Per Gynt svensk?

pgbarestokk

Mange av bragdane til Per Gynt er sikkert dikta inn i soga hans lenge etter at Per hadde kvilt under torva en mannsalder eller to – sist er heile soga hans vorte eit eventyr, slik som Asbjørnsen råka det på Høvringen og i Rondane i slutten av 1840-åra. Og gjerne minka ikkje det eventyrvorne ved å gå gjennom pennen til to store diktarar heller. Mads Ousdal som Peer ved Gålåvatnet 2014. Foto: Carl Henrik Grøndahl

IVAR KLEIVEN: Det er nok heilt visst at Per Gynt har vore brukar og budd på Nordigard Hågå på Sødorp, men noko sikkert om tida og livssoga hans er det vanskeleg å få tak i. Og korleis Gynt-namnet er lagt på han, er det heller ikkje noko å få veta om, kanskje er det et oppnamn og kanskje eit gamalt slektsnamn. I lensrekneskapen for Akershus 1557-58 er det ein «Jonn Gynnthe» som bygsla ein eigendom under krona og betalte «1 daler» i bygsel, men eigendomen er ikkje namngitt. Dette viser såleis at det i 1557 har vore ei Gynteslekt på Fron, og det er mogeleg det kan være Nordigard Hågå eller ein part av Hågå som «Jonn Gynnthe» har betalt 1 daler i bygsel for. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Kunst og handverk, Litteratur, Menn

Odd Kjorstad – ein sterk personlegdom

Odd Kjorstad på Sørheim mars 2013

Odd Kjorstad på Sørheim mars 2013

RASMUS STAURI: Odd Kjorstad frå Harpefoss døydde på Sørheim omsorgsenter i Sør-Fron 3. juli. Han vart vel 95 år og fekk eit langt og innhaldsrikt liv. Han arbeidde som lærar i fleire skuleslag, og den lengste arbeidstida fekk han som lærar ved Ringebu folkehøgskule, eit skuleslag som passa han godt. Men det var ikkje i pedagogikken hovudinteressa han låg. Odd Kjorstad var både kjent og velkjent i Gudbrandsdalen, og ikkje minst hadde han god kunnskap om jakt og fiske og dølens levevis gjennom tidene. Odd var ein fyrsteklasses skyttar, jeger og fiskar. Han var kunnskapsrik og ein intelligent mann – ikkje så lite av ein kunstnarnatur. Odd var musikalsk og var med i fleire sangkor, og ikkje minst folkemusikken dyrka han i Ringebu spelemannslag i vel 30 år og seinare i Harpefoss spel- og dansarlag. Han var ein habil spelmann og ein god dansar. Men framfor alt ein likandes kar, som blir både sakna og hugsa. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Veldig moro

Gjester i felt vurderer funnene de har gjort ved Olstappen. Foto: Hildegunn Maria Haanes Ruset, KHM

Fra NORARK: Vinstravassdragets østligste og lavestliggende vann er Olstappen. Det er langs dette vannet at snøen har smeltet og kulturminnene er tilgjengelig for oss arkeologer, for øyeblikket. Fjorårets sesong var spennende og førte til dateringene av brent elgbein, som viser oss at det har vært elgjakt her i over ti tusen år. Det er utrolige lokaliteter langs vannets østside, med tjukke kulturlag og mange flotte funn. Det er ikke rart at dette engasjerer flere enn arkeologene! Flere av innbyggerne i hele Nord-Fron kommune har et forhold til området vi jobber i. Her drar folk for å fiske, telle elg eller gå tur i terrenget og langs den flotte kulturstien som er laget i området. Når vi nå avdekker mer og mer av stedets historie føles det viktig og verdifullt for oss å fortelle historiene om fortidens mennesker til de menneskene som bruker området i dag. Når engasjementet og kunnskapslysten er så stor som hos folk her, så blir det i tillegg veldig moro.

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon, Jakt og fiske

Sensasjon i Skåbu

Arkeologene Hildegunn Maria Haanes Ruset (t.v) og Birgitte Bjørkli ved Kulturhistorisk museum i Oslo graver nå intenst i Olstappen i Skåbu på jakt etter gamle spor. Funnene så langt er oppsiktsvekkende. Foto: Einar Almehagen, GD

Arkeologer kan nå slå fast at det var mennesker i Skåbu for 10.000 år siden. Funnene er sensasjonelle i Norge, skriver GD i dag. – Kan dette være spor etter den første befolkningen i landet? spør avisa. – Nei, det finnes eldre dateringer fra langs kysten, rundt 9.000 år f.Kr. Men funnet her i Skåbu er absolutt blant de eldste, og altså den eldste knyttet til elgfangst som vi vet om. Det er ganske fantastisk at det har vært aktivitet i dette område i 10.000 år, sier arkeologen Hildegunn Maria Haanes Ruset. Her er Facebook-sida for utgravingene. Her er mer om hva og hvorfor.

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon, Jakt og fiske

Alt du kan høyre!

Maria på sentralen

Maria på sentralen kunne vel og ha mykje å fortelje…

Her fortel dei om møkkakjøring, slakting, matmål, fisking og fritid, originalar og andre skåbyggingar, det gamle seterlivet på Kvamsfjellet, Kviknekyrkja, veving i gamle dagar, overtru i Skåbu, pølsearbeid før i tida, ysting, bjørnejakt, veiding, feiing, måsåtak og det gamle jordbruket i Skåbu, kafédrift i Fron fyrst på 1900-talet, vinterkøyringa i Sødorp, om livet i Sikkilsdalen, om eit jordras i 1927, om gammalt i Sødorp, om Jo Gjende på jakt etter tjuvar, om måsåkøyring og slikt i Kvam, om fornfunn i Skåbu m.m. Du er berre eit klikk unna.

Kommenter innlegget

Filed under Folketru, Informasjon, Jakt og fiske, Jordbruk, Kunst og handverk, Setring

Snart er boka her – Fronsbygdin 2013!

Det nærmar seg! Fronsbygdin 2013 kjem rundt 1. november. Med eksklusivt stoff frå utgravingane i forkant av E6-utbygginga, leia av Ingar Gundersen frå Universitetet i Oslo. Oppsiktsvekkjande funn er gjort! Her på ein ny film kan du sjå dei. 16 millionar har desse undersøkingane kosta. I ein velskriven artikkel legg Gundersen fram resultata så langt. En ting er sikkert: Dei var meir garva, dei frøningane som budde her før! Mykje å glede seg til i boka.

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon

De første frøningene

Mammutfunnene i Kvam er 30 000 år gamle. Her viser KariRøssum fram rester av en mammut i 1970. (Bilde fra "Bank i bygd og by")

Mammutfunnene i Kvam er 30 000 år gamle. Her viser Kari Røssum fram rester av en mammut i 1970. (Bilde fra «Bank i bygd og by»)

ASBJØRN RINGEN: Det har vært spekulert i om det var folk i Fron så tidlig som 30 000 år før Kristi fødsel, men det er usannsynlig, selv om dalen da var isfri. Det er funnet rester av mammut i Kvam fra den tida, og de store mammutene kunne det være meningsfylt å jakte på. Men om det var jegere her den gangen, så ble de borte igjen. For klimaet ble barskere, og is dekket igjen landet. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jakt og fiske, Jordbruk

Interessant historiekveld i Skåbu

Teamet ved Olstappen: Frå venstre Trond Vihovde (Kulturhistorisk Museum), Birgitte Bjørkli (KHM), Ellen Friis (Oppland Fylkeskommune), Torill Nygaard (OFK), Hildegunn Maria Haanes Ruset (KHM), Kristina Steen (Norsk Maritimt Museum) og Kjersti Tidemansen (OFK).

Teamet ved Olstappen: Frå venstre Trond Vihovde (Kulturhistorisk Museum, KHM), Birgitte Bjørkli (KHM), Ellen Friis (Oppland Fylkeskommune, OFK), Torill Nygaard (OFK), Hildegunn Maria Haanes Ruset (KHM), Kristina Steen (Norsk Maritimt Museum) og Kjersti Tidemansen (OFK).

Konsesjonane for Vinstravassdraget skal fornyast. Dei var gitt fyrst på 1900-talet. Den gongen tenkte ein ikkje så mykje på vern av kulturminne. I samband med fornyinga bestemte Riksantikvaren at det skulle vere ei konsesjonsavgift, som bl.a. skulle gå til vern av kulturminne som blir påverka av vassdragsreguleringar. Det fortel feltassistent frå Kulturhistorisk  museum, Hildegunn Maria Haanes Ruset. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon