Tag Archives: dans

Skulestova har vore ein fin arbeidsplass!

«På den tida dreiv kommunen ein realskule på Furuheim. Der skulle læraren i fysikk og matematikk stelle i stand sprengstoff til første mai. Han blanda i hop svovel, kol og andre nødvendige ingrediensar. Då blandinga eksploderte under prosessen, vart han blind for ei tid. Slik hadde det seg at eg vart spurt om å vikariere. «

NILS OS FORTEL TIL OTTAR HOVDE: Det første møtet med Fron vart heller dramatisk. Ettersom kona mi, Else, var bunden opp av ein lærarpost på Vestlandet, kom eg åleine til Vinstra stasjon ein regnversdag i midten av oktober hausten 1945. På stasjonen fann eg ein buss med 25 sete, men dei var alle opptekne, så eg hamna på eit reservehjul oppe på taket saman med tre staute karar frå Kvikne. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Så la meg få en kule her!

Desse karane i Vinstra skyttarlag var 40 år for seint ute til festen. Foto: H.H.Lie

PER AASMUNDSTAD skreiv eit fantastisk dagboksnotat onsdag 8. oktober 1862, der han skildrar ein skyttarkonkurranse med påfølgjande fest. Her er det mykje punsj, salutt, song, ein taletrengd prest og ikke så reint lite nasjonalt patos:     Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Idrett

Reir for dei revolusjonære og for kaksane

Kaksereiret på Vinstra. Sommaren 2010 vart Bøndenes Hus lagt ut for sal. Etter det GD erfarer vart det bodrunde mellom Arne Wadahl, Gudbrandsdal Energi og ein person frå Skjåk. Til slutt fekk Wadahl  det for 1,2 millionar kroner. Arne Wadahl vil pusse det opp og drive utleige. Foto: Knut Storvik, GD

RAGNAR ØVRELID: Dei staselege bygningane Folkets Hus og Bøndenes Hus på Vinstra, berre eit par steinkast frå kvarandre, bygde omlag samtidig, står i dag som monument over det klassedelte fronssamfunnet i mellomkrigsåra. Det var utenkeleg den gongen at arbeidarlaga og «distriktets jordbruksinteresser» skulle ha gått saman om eitt forsamlingshus. For bøndene stod Folkets Hus som symbol på revolusjonære omveltningar i bygda, på dei nye tider som hadde rista det gamle maktgrunnlaget deira. For arbeidarar og småbrukarar var Bøndenes Hus eit kaksereir, eit fortidsminne om herredøme over bygda. Les meir

2 kommentarar

Filed under Verksemder

Stal Johannes pengane på nikkelverket i Espedalen?

nikkelverket

Styrar David Forbes måla nikkelverket i Espedalen. Ill henta frå boka «Nikkelverket i Espedalen» av Iver Forseth, Dølaringen boklag 2004.

IVER FORSETH: Midt i oktober 1849 var det fest på nikkelverket i Espedalen, og det kom mye folk for å slå seg laus på den nye dansesalen. Det ser ikkje ut til at leiinga ved verket har hatt noko med denne festen å gjera. Styraren, David Forbes, var ikkje der. Ved to-tida om natta var dei fleste gått til sengs. Da overstigar Fahlvig kom til kontorbygningen tidleg måndag morgon, var døra broten opp, og den store pengekista på kontoret til Forbes var stolen. Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Menn, Verksemder

Dei var mjuke nå

tyskeslutt

Tyske soldatar på veg heim i mai 1945. I Sødorp budde dei på skolen og på Sulheim. Foto: Mabel Hage.

RAGNAR ØVRELID: Ein som var ung i maidagane 1945 fortel:

Utover dagen var gatene på Vinstra fulle av folk. Alle skjønte at noko var i gjære. Av Johan Dahl på telefonsentralen fekk vi vite meir etter kvart. Om ettermiddagen vart det klart at tyskarane hadde gitt seg. Flagg kom fram. Nå skulle det festast. Kunne vi skaffe oss noko å drikke? Brennevin fanst ikkje. Men vi kjende tannlegen. Ein av oss gikk op til han og kom tilbake med ein porsjon 96%. Ikkje så mykje, men nok til oss, uvande som vi var med den slags.

Ved Vinstra hotell budde kjøthandlaren. Han var NS-mann og hadde radio. Vi drog dit. Han sat og spelte sjakk med ein tyskar frå hotellet. Dei var mjuke nå, så vi fekk kome inn og høyre nytt. Blendinga var oppheva, meldte radioen. Ein av oss strauk rett heim, reiv ned blendingsgardinene og trakka dei ned i vedkassa så alt brotna.

Så bar det ut att. På «Skåbu», annekset til Vinstra hotell, høyrde vi det var dans. Vi opp. Rommet var fullt av dansande mannfolk, alle hadde drukke.

Lensmannen budde på hotellet. Vi ville ha tak i han. Tyskarane som heldt til her, sa ingen ting da vi henta han. Han låg til  sengs i berre makkoen, med ein colt på nattbordet. Han var liten av vekst og vart nærast boren til dansesalen. Han fann seg i behandlinga, og ingen lei overlast.

Feiringa tok verdigare former etter kvart som folk vente seg til den nye fridomen.

Kommenter innlegget

Filed under Krig

Torger Iverstugun – ein samansett kar

 

OLE CHR. RISDAL: Etter  andre verdskrigen var trekkspelet eit dominerande instrument i dansemusikken i bygdene våre, og fela vart kanskje ikkje halden så høgt. Ein gong Torger Iverstugun gjekk gjennom Vinstra sentrum med fela under armen, var det  nokre ungdomar som gjorde narr fordi han hadde fele. Da var Torger ikkje sein om å stoppe kjeften på slynglane: «Døkk e så domme døkk at ha domhæta vore «n sjukdom, som ha ti live tå folk, så ha døkk voré daue for leinjé sea». Spelemannen og komponisten Torger Iverstugun sette spor i den gudbrandsdalske folkemusikken. I 2008 vart det avduka ein bauta av han i Skåbu. På videoen ser du avdukinga.  Her kan du høyre han sjølv spele.  Denne artikkelen med mange gode historier fortel litt om kven han var og stod for.

Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn, Musikk

Men pardans var ikkje tillate

Nr. 85 Det gamle Ruste bygdahus.

Ungdomshuset i Ruste vart ein viktig samlingsstad i bygdesamfunnet i mange år. Bilde frå Arne Lunde/Vegar Skar.

ODDMAR MYRUM: Ein morgon i 1935 var eg på veg til skulen og gjekk forbi Ruste ungdomshus. Eit skremmande syn møtte meg utanfor inngangen. Det var tett med blodflekkar over alt. Kvelden før hadde det vore dansefest, og somme hadde nok fått for mykje innabords. Dermed vart det krangel og slåssing med kniv og avslegne flaskehalsar som våpen. Lensmannen hadde vore tilkalla for å roe ned gemytta. Men det var sjeldan det gjekk så hardt føre seg. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Musikk

Odd Kjorstad – ein sterk personlegdom

Odd Kjorstad på Sørheim mars 2013

Odd Kjorstad på Sørheim mars 2013

RASMUS STAURI: Odd Kjorstad frå Harpefoss døydde på Sørheim omsorgsenter i Sør-Fron 3. juli. Han vart vel 95 år og fekk eit langt og innhaldsrikt liv. Han arbeidde som lærar i fleire skuleslag, og den lengste arbeidstida fekk han som lærar ved Ringebu folkehøgskule, eit skuleslag som passa han godt. Men det var ikkje i pedagogikken hovudinteressa han låg. Odd Kjorstad var både kjent og velkjent i Gudbrandsdalen, og ikkje minst hadde han god kunnskap om jakt og fiske og dølens levevis gjennom tidene. Odd var ein fyrsteklasses skyttar, jeger og fiskar. Han var kunnskapsrik og ein intelligent mann – ikkje så lite av ein kunstnarnatur. Odd var musikalsk og var med i fleire sangkor, og ikkje minst folkemusikken dyrka han i Ringebu spelemannslag i vel 30 år og seinare i Harpefoss spel- og dansarlag. Han var ein habil spelmann og ein god dansar. Men framfor alt ein likandes kar, som blir både sakna og hugsa. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Spelemennene Jehans Knuta og Amund Grisibu

Gammal vals etter jehans KnutaRASMUS STAURI:  Høyr Sør-Fron spelemannslag med en vals i tradisjon etter Jehans Knuta. Vil minnet om dei gamle spelemennene i bygdene  bli gløymt i vår hektiske og travle tid? Dei er fargeklattar i eit samfunn der anglo-amerikansk kultur svevar over og inn i hovuda våre. For dei som i dag driv med fele- og trekkspelmusikk, er desse gamlekarane med på å gje identitet og lokal tilknyting. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn, Musikk

Det vart ein annan dans borti Lia

30 år seinare: Valgfag «Swing» Vinstra ungdomsskule, 1985. Uka etter at Bobbysocks vant Grand Prix.

TORDIS IRENE FOSSE: I 1953 kom ho Målfrid Vik frå Østfold. Ho var den friskaste innflyttarpusten ein kunne tenkje seg, ein virvelvind. Ho var ung og rund og sette i gang med alt: Ho var med i songkor og amatørteater, studiering i husmorlaget og fekk i sving ein speidarpatrulje borti Lia. Speidartida er ærleg verd ein song, men Målfrid gjorde enda meir. Målfrid varsla at ho ville få i gang leikarring for alle interesserte i sjette og sjuande klasse. Gjett om vi i fjerde og femte vart lange i maska! Og gjett om ikkje Målfrid da sette i gang to leikarringar – ittno knussel!

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kvinner, Musikk