Tag Archives: dans

-Bilte med melkebilen for kr. 3,00 tur & retur

Frå dagboka til Anton Granmorken

anton

Anton Granmorken med nysykkelen

NORA STORMYRBAKKEN: Ungdom i dag vil skratte av følgjande:

Været en tur paa Harpefos og Jensbakken efter rammelist m.m. Det er første gang jeg har været paa Harpefos.

Anton Granmorken bur i Ruste og er 18 år! I 1912 kjøper eldstebroren Emil sykkel. Året etter, medan Emil er på militærteneste, leier Anton sykkelen for kr 10.-. Dette gjev han ny fridom, han syklar stadig til Vinstra og i blant til Otta. I 1914 skriv han stolt:

Idag har jeg kjøpt cyklen av Emil for kr 80.- til odel og eie.

I 1915 er han for første gong på Lillehammer, «meget at se».

Eit liv, ein lagnad, ei dagbok. Ei sorg over grandonkelen eg aldri møtte. Anton Granmorken byrjar å føre dagbok som 18-åring, 1. januar 1911. Her møter vi livet i Nord-Fron dei fyrste tiåra av 1900-talet: «Det er haarde og mærkelige tider, som den atfortærende krig har bragt ogsaa til vort land, dyrt og ikke at faa omtrent alting. Efter nytaar blir rationering indført, saa det ser mørkt ut» (31.12.17). Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kunst og handverk, Menn

-E spæinne hol ti bassen din!

Ein feststemt kar ville danse meir

Harald Rudi med bassen og musikarar i tryggare miljø. Foto: Torbjørn Mathisen/Vegar Skar

Harald Rudi med bassen og musikarar i tryggare miljø. Foto: Torbjørn Mathisen/Vegar Skar

HARALD RUDI: Eit ungdomslag i bygda skulle feire jubileum, ei lang rad menneske var invitert, gamle som unge. Feiringa gjekk føre seg midt i femtiåra. Her vart servert tradisjonell landsens mat – rumgraut og spekemat, drikke var heimebrygd øl. Stemninga steig etter kvart, og på full mage skulle festlyden ta til med gamaldans. Dette var i den lyse årstida, og ettersom dansen gjekk lystig vidare, begynte sola å vise seg. Med stutte pauser heldt festen likevel fram utover morgonen, men ein gong måtte denne trivelege samkoma ta slutt. Leiaren for trioen reiste seg og ropte ut i salen:  SISTE DANS! Vi fekk spela ein til, takka for oss og skulle til å pakke ned instrumenta, da ein velvaksen og framleis feststemt kar kom opp på scena og sa følgjande:

Spelle ´økk itte ein té åt mé, så spæinne e´hol ti bassen din!

Vi hadde ikkje noko val. Men da var klokka halv ni sundagsmorgonen.

Publisert her første gong 25. mars 2014

Kommenter innlegget

Filed under Kunst og handverk, Musikk

Sykebesøk i Kvikne med dans

En høsttur i karjol til misbrukt fri legehjelp?

Doktor Carl Stoltenberg holdt ingen tordentale, men tok seg en svingom. Foto: H.H. Lie, Maihaugen

TIDSSKRIFT FOR DEN NORSKE LEGEFORENING 2004:  Carl Stoltenberg (1865-1939) var lege i Gudbrandsdalen på begynnelsen av 1900-tallet og omtaler det som sine beste år. En gang skulle han på sykebesøk hos en eldre kvinne i Kvikne. Det endte med at han tok en svingom med pasienten. Her er hans fortelling:

Det var en vakker høstdag i oktober. Jeg følte det rent som en nydelse, der jeg satt i min karjol på veien til den fjellbygd, hvortil jeg var hentet. Det var meg en så meget mer en nydelse, som jeg for et par dager siden hadde kjørt den samme vei i den vemmeligste snestorm med våt, ekkel sne, som pirket i ansiktet og fant vei nedover nakke og hals og det hele virket så, at mitt innvortes barometer ikke stod en smule høyere enn luftens. Men i dag var det annerledes. Nu sendte høsten en av sine siste farvegyldne dager til et skjønt, men vemodig farvel.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Menn

Skål og hurra for Fron skytterforening!

Mykje punsj og ein taletrengd prest    

Desse karane i Vinstra skyttarlag var 40 år for seint ute til festen. Foto: H.H.Lie

PER AASMUNDSTAD skreiv eit fantastisk dagboksnotat onsdag 8. oktober 1862, der han skildrar ein skyttarkonkurranse med påfølgjande fest. Her er det mykje punsj, salutt, song, ein taletrengd prest og ikke så reint lite nasjonalt patos:     Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Idrett

Nye skot på gammal rot

Møt spelemenn, songarar og dansarar i Fron for 26 år sidan

Sør-Fron spel NRKSlike program kjem nok NRK aldri til å lage meir. Året etter OL på Lillehammer gjorde NRK opptak som vart til to program om tradisjonsmusikken i Midt-Gudbrandsdalen. «Den har fra gammelt vært rik og blomstrende. For noen tiår siden var det like før tradisjonene ble borte, og alle krefter måtte settes inn for å redde en musikkarv. Programmet gir eksempler på folkemusikkaktiviteten i Fronsbygdene med fele, trekkspill, torader – i sang og dans.»  Klikk på bildet, så ser du programmet.

 

Kommenter innlegget

Filed under Kunst og handverk, Musikk

Reir for dei revolusjonære og for kaksane

Bøndenes hus og Folkets hus monument over klasseskille

Huskomheihuset. Foto: Hildegunn Ruset
Kaksereiret
 

RAGNAR ØVRELID: Dei staselege bygningane Folkets Hus og Bøndenes Hus på Vinstra, berre eit par steinkast frå kvarandre, bygde omlag samtidig, står i dag som monument over det klassedelte fronssamfunnet i mellomkrigsåra. Det var utenkeleg den gongen at arbeidarlaga og «distriktets jordbruksinteresser» skulle ha gått saman om eitt forsamlingshus. For bøndene stod Folkets Hus som symbol på revolusjonære omveltningar i bygda, på dei nye tider som hadde rista det gamle maktgrunnlaget deira. For arbeidarar og småbrukarar var Bøndenes Hus eit kaksereir, eit fortidsminne om herredøme over bygda. Les meir

2 kommentarar

Filed under Verksemder

– Vi held oss unna det kulturelle

Per Gynt-stemnet la lista for høgt

PG10RAGNAR ØVRELID: Heilt frå starten og til Peer Gynt kom til Gålåvatnet i 1989, var Peer Gynt-kvelden sjølve blomsten i knappholet, den som gav stemnet eit kulturelt alibi, store utgifter, men små inntekter. Kveldene hadde ein imponerande kvalitet, framståande og taleføre folk deltok saman med skodespelarar, musikarar og artistar frå dalen og utanfrå. I mange år var folkedansgrupper frå andre land eit fast innslag. Les meir

Éin kommentar

Filed under Kunst og handverk, Verksemder

Trekkspillet til Oddvar Nygaard brant også

dalseterbrann

Dalseter i Espedalen brant i 1963.

ASBJØRN RINGEN: Trekkspillet til Oddvar Nygaard gikk med under storbrannen på Dalseter fjellstue natt til 17. januar 1963. Fjellstua brant helt ned, men utrolig nok gikk det ikke med liv. Men store materielle verdier gikk tapt. Dalseter var fullt av gjester da det begynte å brenne. Oddvar Nygaard og Reidar Barheim hadde spilt til dans om kvelden, slik de ofte gjorde. Det skulle de også gjøre kvelden etterpå og satte igjen sakene sine da de kjørte hjem. Bare et par timer seinere stod hotellet i lys lue. Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn, Musikk

En masurka oppå lasset

masurkaPÅL KLUFTEN: Efter spillemannen og turistføreren Ola Moløkken, Garmo, har jeg tegnet op ovenstående stemningsfulle «Gjendemasurka». Da byggmesteren Ivar Vetlseter frå Vågå hadde tatt på sig å bygge Turistforeningens hytte Gjendebu, var han litt i beit for å fraktet materialene, vilt og uveisomt som det er langs Gjende. Men han fant på råd. Han la op tømmeret i en flåte, la dører, vinduer og ovner til hytten ovenpå, og øverst reiste han en diger bjerkebuske til seil. Og da han fikk bør, seilte han hele stasen i ett til Gjendebuodden; men på toppen av «skuta» satt Ivar sjøl og spilte ovenstående «Gjendemasurka.» Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn, Musikk

Krakkstettvalsen og stortuspen

Han Knut knurra under springleiken

knust2

Her har´n Knut Haugastugun dansa

PÅL KLUFTEN: Knut Haugastugun var fra Nord-Fron og i sin tid en svær dansekar. Han ville dessuten gjerne slåss på dansemoroene, for når det var moro, så skulle det være moro til gagns. Han hadde to slags danser som spesialitet, – den ene var «Krakkstettvalsen»; i den spente han stettene unna krakkene, og så var det «Stortuspen», da gikk det villere til. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn, Musikk