-Neiggu om det går an å drepa denna kar’n

Fløytinga nedover Vinstraelva var eit farefullt arbeid

OLE CHR. RISDAL: Fløytaren Anders Brustugun kom frå ein liten plass attmed Skåbyggja som heitte Brustugu. Han vart vitne til ei dramatisk hending. Ein dag hadde ein tømmerlunne festa seg like ovanfor Hinøgelsbrua. Elva gjekk grøn og stri i vårflaumen. Fossefallet utanfor brua mulla og mol så det høyrdest lang lei. Fleire karar dreiv utpå lunnen og skulle freiste å få den løyst. Mellom dei var Kristian Finnsand, ein østerdøl som var tømmerhusbond hos Carlson Foss. Rett som var losna lunnen og utover fossen bar det med bulder og brak. Det var som heile lia skolv og vasspruten stod himmels høgt. Det var eit leven så voldsomt at ein kunne tru domedag var komen. Alle hadde kome i land, så nær som Finnsand, for han vart med utover fossen. Les meir

Éin kommentar

Filed under Verksemder

Teigejenta vart tatt i berg

Og Teigekjerringa såg meir enn ho skulle

«Denna gjorde som spratt tå, tok dei vare på, og ho skal vera på Teige den dag i dag.»

Ein gong langt atti tida vart ei jente på Teige i Kvam så søkkjande borte. Folk leita og leita, det vart ringt med kyrkjeklokkene au, men Teigejenta fanst ikkje og kom ikkje att, kor mykje dei leita og ringde. Så ein dag det lei på andre året etterpå, kom ein framandkar til gards og spurde mor hennar som burte var, om ho ville gjera så vel og sjå åt dottera si. Jau, det kan du veta mora ville, og vart med framandkaren så fort ho vart ferdig. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Jordbruk, Kvinner

Trist at eit slikt dyr må bøte med livet

Men sauebøndene er glade for at gaupa vart skoten

HÅKON SVEEN i DAGNINGEN 17. MARS 1995: Gaupa har gjennom alle år vore sett på som ein av dei verste fiendane sauebøndene i distriktet vårt har. I det siste har det vorte gjett fellingsløyve på to dyr i dalen, og fleire jaktlag har vore ute. Onsdag ettermiddag fall den fyrste gaupa i baksia mellom Kvam og Vinstra. Det var eit jaktlag frå Vinstra som kom på sporet av gaupa, og etter fleire timars jakting enda det med at Lars Gjerdingen frå Vinstra løyste skotet som gjorde det slutt på gaupa sitt liv.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jakt og fiske, Jordbruk

La oss gjere dette saman!

Ditt bidrag: 200 kr for medlemskap i 2021

Har du fått ein slik i posten?

Fron historielag gjer ein viktig frivillig innsats for lokalsamfunnet, storsamfunnet og ufødde generasjonar. Med å ta vare på det som har vore: bygningar og reiskap som tidlegare generasjonar nytta, spor dei sette i naturen, lagnader dei levde, draumar dei drøymde, tankar dei tenkte og ikkje minst: dei minna som berre finst i hovudet på folk, og som må ned i skrift eller på videoopptak. Slik medverkar historielaget til at nye generasjonar kan vere i ein naudsynt og skapande dialog med fortida.

Fron historielag er ein idealistisk organisasjon. Vil du bidra til at laget lever vidare? Støtt det arbeidet laget gjer. La oss gjere dette saman. I desse dagane får du denne i postkassa. Bli medlem i 2021. Har du ikke fått giro? Enkelt å bli medlem. Berre 200 kroner til konto 2095 32 92735, Fron historielag, 2640 Vinstra. Oppgje epostadresse.

Velkomen som medlem i 2021!

Årsmøtet i historielaget ville normalt ha vore nå i april, men også i år blir det utsett til hausten.

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon

Påskekrim: Det underlege mordet i Huskelia

husk1

Huskelia – nokre hundreår seinare

IVAR KLEIVEN: For 236 år sidan budde det to ugifte, gamalvorne systre i Huskelia, Marit og Tore Jonsdøttre. Desse to systrene, som budde einslege på denne vesle garden i Kvikne, som ligg noko avsides til på baksida av Vinstra, skulle sitja i velstand. Ein vår i våronntida døde ho Tore brått og uventa. Dei fann ho att på åkra i Huskelia, ho låg på magen og hadde munnen full med jord. Sidan levde Marit einsleg i Huskelia.

Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Kvinner, Menn

Ljugar-Endre og fa´n

Det var gut som smurde tjukt på

Fautgarden Rolstad Nordre. Gardsdrifta hass Endre fekk ikkje noko godt ord på seg.

IVAR KLEIVEN: N´Endre Amundsson Lo har vore mykje omtala på Fron oppgjennom tida, for ´n var ein underleg selle, ein storskrytar og storljugar; på Fron vart han derfor mest kalla for Ljugar-Endre. N´Endre var elles av godt folk, for far hans, n´Amund Torsson, var bror hans Tor Bratt på Bjølstad og fødd pålag 1685. N´Endre brukte Lo ei stond, men kjøpte sist nørdre Rollstad av fauten, n´Kristen Pram. Nokon driftig gardbrukar var ikkje n´Endre, det var nok ikkje meir enn så vidt det slong, men skryta av alle storbragdane sine var han kar til, og det var gut som smurde tjukt på.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Ein god æresmedlem

Til minne om Vegar Skar (1945-2021)

Vegar Skar, (1945-2021) æresmedlem i Fron historielag

RASMUS STAURI: I 2020 vart Vegar Skar frå Sør-Fron utnemnd til æresmedlem i Fron historielag. Han gjekk bort 21. februar i 2021, og fekk såleis glede seg over æresmedlemskapet i historielaget det siste året han levde. Det synlege uttrykket hekk på veggen på rommet hans på Sørheim omsorgssenter, der han budde ei tid før han døydde. Vegar Skar vart fødd på bruket Nedre Skar 23.9.1945 og var yngst i ein syskenflokk på tre – ein ordentleg attpåklatt. Etter eit par år flytta familien ned i bygda til plassen Furumo nedafor Lillehove i Sør-Fron, og her voks han opp. Han reiste ut på kvalfangst midt på 1960-talet, og han arbeidde på Vinstra-anlegget og Harpefoss-anlegget før familien flytta til Drammen. Resten av arbeidslivet arbeidde han som bygg- og anleggsarbeidar i Oslo. Han og Else (f. Wahlquist) fekk fire ungar; dei opplevde å bli besteforeldre, og dei fekk også eit oldebarn.

Les meir

Éin kommentar

Filed under Informasjon

Nytt tak med GD-fondet

Oppgangssaga ved Sulheim blir bra!

Piotr Michalowski alias Petter Tømrer med sønn i arbeid med takreparasjon på oppgangssaga. I dag er det oppretting av åsar som er i gang. Foto: Øystein Hagen

Fron historielag takker for støtten fra GD-fondet, kr 5000, som bidrag til å legge nytt tak på oppgangssaga ved Sulheim. 🙂 Morten tømrer AS er i gang med jobben.

GD Fondet skal støtte mangfoldet innenfor kultur i GDs distrikt fra Mjøsbrua i sør til Skjåk i vest og Lesja i nord. Fondet skal yte støtte i form av økonomisk bidrag inntil 5000 kroner til konkrete prosjekter som lag eller foreninger måtte ha planer om. Tildeling fra fondet skjer to ganger i året.

Kommenter innlegget

Filed under Kunst og handverk, Verksemder

Han sette mange fotavtrykk

Hans Petter Kleiven er  død

Hans Petter Kleiven: Her er de som var med. Foto. Carl Henrik Grøndahl

Hans Petter Kleiven fortel om gulltransporten på årmøtet i 2014. Foto. Carl Henrik Grøndahl

RASMUS STAURI: Hans Petter Kleiven (1930-2021) sette mange fotavtrykk – i reiselivet, i Peer Gynt-stemnet, i lokalpolitikken og i det lokalhistoriske arbeidet. Historielagsmiljøet og lokalsamfunnet i Fron fekk stor glede av initiativa, gløden, formidlingsevnen og dei store kunnskapane hans. Fron historielag og Fronsbygdin vil takke og heidre Hans Petter ved å publisere artikkelen hans om gulltransporten i aprildagane 1940 i årboka for 2008. Takk, Hans Petter!  For redaksjonen

-Få nordmenn var med på noe så dramatisk under krigen som de frøningene som bidro til gulltransporten i 1940, sa Hans Petter Kleiven i sitt meget gode kåseri på historielagets årsmøte 3. april. En utrolig historie, og inni dette kåseriet er det gjemt et godt filmmanus. Værsågod. Her er Hans Petter Kleivens fortelling:  Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Krig, Menn

Dyrlegehistorie frå Fron

Dei fleste middelaldrande og den eldre garde i Fron, hugsar heilt sikkert dyrlege Loe. Det var fleire kommunar i landet, i tillegg til Fronskommunane,  som fekk glede av å ha denne dyktige veterinæren hos seg. Mange erindrar sikkert at sonen hans, Bjørn, var med faren rundt omkring på oppdrag, bl.a. i ein blå Mercedes! No har han skrive biografien om faren sin. Boka er til sals no rundt omkring – så flyg og kjøp!

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn