Category Archives: Kunst og handverk

Vet du noe om brudeparet?

På berghylla ned fra Sødorpfjellet?

Dette bildet av «Brudeparet» ble tatt i 2017. De satt oppe i bergveggen etter vegen ned fra Sødorpfjellet mot Kvam. En onkel, Asbjørn Nordlien fra Vinstra lagde den, og paret ble satt på berghylla i 2001. Den ble jo etterhvert ødelagt av tidenes tann. Nå har jeg hørt det har kommet nytt brudepar på plass? Det hadde vært morsomt å vite hvilken kunstner det er som har laget det nye brudeparet, er det noen som vet det?

Bente Hansen og Torhild Jacobsen på FB-sida Du væt du e frå Vinstra når…

2 kommentarar

Filed under Kunst og handverk

– Merkverdigere gjest har dalen ikke hatt

Klok mann og klok tale om Heilag Olav for 100 år sidan

Fredrik Paasche fortel om Snøfrid og kongen på Dovre (Foto: Privat /Familien Stauri)

«Ingen kunne heldt ein slik tale i dag», sa prosjektleiar Bjørn Sletten som innleiing på Dale-Gudbrands gard 29. juli ved opninga av Hundorp 2021. Der framførte Rasmus Stauri talen som professor Fredrik Paasche heldt 100 år tidllegare, ved 900-årsfesten på Hundorp 29. juli 1921. Professor Fredrik Paasche var ein svært nær ven av folkehøgskolen på Hundorp frå 1917 og fram til han døydde i 1942. Han kom ruslande inn på gardsplassen etter å ha kome frå Kristiania ein sommardag i 1917 med desse orda. «Mitt navn er Fredrik Paasche. Jeg er bedt om å holde noen foredrag her». Seinare vart besøka mange, og han vart den sanne venen som let mange ord dekkje den inderlege vennskapen han kjende til høgskulefolket og til den historiske staden Hundorp. Han snakka systematisk om «det høie Hundorp!».

Ingen kan halde ein slik tale i dag? Kan hende, men er det litt synd? Her er talen i alle fall. Døm sjølv:

Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Litteratur, Menn

Sjarmøretappen har starta!

Hundorp 2021 opna på Dale-Gudbrands gard

Ordførar Ole Tvete Muriteigen. Alle foto: Carl Henrik Grøndahl

Godstog som rumlar forbi. Rulleski på gamle E6. Det fekk han ikkje med seg, Heilag Olav, da han sette spor etter seg på Hundorp for 1000 år sidan. Men den historiske dåmen låg tungt over Dale-Gudbrands gard, da jubileumsfesten Hundorp 2021 vart sjøsett i dag. Og ikkje berre det. Opninga var ôg starten på Norge i 1000 år, ei markering og ein stafett som får sitt høgdepunkt på Stiklestad i 2030. Uvanleg at ein stafett byrjar med sjarmøretappen, som han sa, prosjektleiar Bjørn Sletten.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon, Litteratur, Musikk

– Ha ei god oppleving der inne!

Rasmus Stauris opningsord ved utstillinga «Solrenning»  

Utstillinga «Solrenning» i regi av Gudbrandsdalsmusea og Hundorp 2021. Rasmus Stauri er idé-, tekst- og prosjektansvarleg. Foto: Stig Odenrud, GD. Les GDs reportasje her.

Ivar Kleiven, Gudbrandsdalens Snorre, som han vore kalla, skriv i Fronsbygdin, (1930)

Fron ha stødt vore helde for den beste bygda i Gullbrandsdala og blomin millom døm, ingor bygd ha så my´ go´ og vokstrom jor´ og di meste tå grendom ligg godt og lugomt te, og defor ha Fron frå langt atti medelaldra vore ei sterk bygd med innbuare som va i velmakt.

Vi toler å høyre dette frå tid til anna.

Det gamle Fron har vore omtala som ei fornminnebygd – ein påstand som må nyanserast. Denne utstillinga gjer ikkje krav på å vera ein fullstendig dokumentasjon på nettopp det, sjølvsagt. Dette er berre ein liten, men viktig flik, rettnok. «Det ryk utur pipun mange stan», som kjent. Og det er uttrykk frå det øvste samfunslaget i det førkristne samfunnet vi får sjå. Dei andre ser vi lite til.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kunst og handverk

Her blir det Solrenning!

Storhending på Dale-Gudbrands gard frå 15. juni

Direktøren i Gudbrandsdalsmusea, Øystein Rudi og sonen Eirik snikrar, Rasmus Stauri har skrive tekstane til utstillinga, og bakom, inni konteinaren, syng fornminna. Foto: Carl Henrik Grøndahl

Det historiske Hundorp blir av fagfolk vurdert på same nivå som Borre, Hafrsfjord og Stiklestad. Har har levd menneske i fleire tusen år. Utstillinga «Solrenning» som opnar 15. juni, viser praktfunna som vart gjort på Hundorp og Sygard Kjorstad i Sør-Fron for over 100 år sidan. Nylege funn frå førkristen tid i fjellet er også med i denne jubileumsutstillinga. Det er fyrste gongen desse gjenstandane blir viste fram under eitt.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kunst og handverk

Kaare og bergkunsten

Veit du at det er eit helleristningsfelt oppe i Sødorpbygda?

Kaare Høgset med det verdfulle funnet – ein ti cm lang pilespiss frå vikingetida, funne like ved Skoe gard. Bilde frå Årbok for Gudbrandsdalen 1983.

PAUL HENRIK HAGE: Oppe i Sødorpbygda er det eit helleristningsfelt frå bronsealderen, som vart oppdaga av Kaare Magnar Høgset. Han voks opp like ved Grytberget der bergkunsten er, og la alt som gutunge merke til dei underlege gropene og figurane i berget. Han passa på dei, og ein gong greip han inn og protesterte da nokon ville leggje eit materiallass oppå dei. Kaare Magnar var einaste sonen til Mathea, som var frå Skar, og Anton Kleven. Anton var postførar og var derfor meir kjent som «Anton Post».

Helleristingar blir og kalla bergkunst. Fornminne eller kulturminne er verna etter Lov om kulturminner (Kulturminneloven). Bronsealderen i Noreg er rekna frå ca 1700 f. Kr. – 500 f. Kr.
Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn

Nytt tak med GD-fondet

Oppgangssaga ved Sulheim blir bra!

Piotr Michalowski alias Petter Tømrer med sønn i arbeid med takreparasjon på oppgangssaga. I dag er det oppretting av åsar som er i gang. Foto: Øystein Hagen

Fron historielag takker for støtten fra GD-fondet, kr 5000, som bidrag til å legge nytt tak på oppgangssaga ved Sulheim. 🙂 Morten tømrer AS er i gang med jobben.

GD Fondet skal støtte mangfoldet innenfor kultur i GDs distrikt fra Mjøsbrua i sør til Skjåk i vest og Lesja i nord. Fondet skal yte støtte i form av økonomisk bidrag inntil 5000 kroner til konkrete prosjekter som lag eller foreninger måtte ha planer om. Tildeling fra fondet skjer to ganger i året.

Kommenter innlegget

Filed under Kunst og handverk, Verksemder

Dei fem toftejentene fekk skåp

skapaBJARNE JETLUND: Det var nokså vanleg at jentene i familien fekk med seg skåp i heimefølge når dei flytta ut. Etter fem jenter på Tofte finst det fem stasskåp. Felles for alle skåpa er at dei har følgt storstovene der dei har vore, og dei er stelt pent med. Dei står der og vitnar om skapande hender og solid og varig handverk. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Kunst og handverk

Blir det klokkespel på ny?

Men ikkje i tårnet, klokkene er for tunge

Slik kan klokkespelet ved Sør-Fron kyrkje bli. Skisse frå Erik Langdalen Arkitektkontor

I januar 2015 vart det nok ein rundt med lokalhistorisk utveksling på FB-sida til historielaget. Temaet har nå vorte høgaktuelt: Klokkespel i Sør-Fron kyrkje: John Arne Nilsestuen: I Sør Fron kirke er det et klokkespill i tårnet. Har hørt at det var en fra Sveits som ga det til kirken. Stemmer det og om det gjør, hvorfor er det ikke i bruk i dag? Kåre Hosar: Klokkespillet var et elektronisk klokkespill, det vil si det var noen strenger som laget lyden, men den ble elektronisk forsterket. Det kom på plass i kirken ved restaureringsarbeidene i 1950-årene. Elektronikk er dessverre ikke evigvarende, så det virker ikke lenger. Jeg vet ikke hvor det var laget, men det var gave fra en norskamerikaner, en ætling fra Melgard. Egil Stakston: Klokkespillet vart innvia 3. juni 1956, under festgudstjenesten som markerte gjenåpninga av kirka etter det store restaurering- og modereniseringsarbeidet på 50-tallet. Andrew Melgard og sønnen var tilstede under innvielsen. De første tonene som strømmet ut over bygda var «Deilig er jorden».

Les meir

Éin kommentar

Filed under Folketru, Kunst og handverk, Musikk

Huff, det var kaldt der!

Daude myser og lite vatn på pionerskulen i Sør-Fron 

KÅRE SVEINHAUG: Alt i 1959 tok Sør-Fron ungdomsskule til. Ikkje berre var det den første ungdomsskulen i Gudbrandsdalen, men ein av pionerskulane av dette slaget i landet. Eg vart svært glad og opplevde det som eit privilegium å bli tilsett som nyutdanna lærar ved Sør-Fron ungdomsskule i 1959, og eg var der til sankthans i 1966. Året før hadde eg gjort frå meg gymnaset, det militære og toårig lærarskule. Eg hugsar vi var tre unge lærarar den hausten. Dei eldre lærarane var flinke og hadde solid fartstid frå framhalds- og realskular i Fronsbygdom og Ringebu. I Sør-Fron fekk vi arbeide saman med skuleglad, arbeidsviljug ungdom og skuleinteresserte foreldre. Vi skulle drive forsøk med niårig skule. Også for røynde lærarar var det mykje nytt. Vi hadde ofte møte for å løyse flokane i lag. Det kunne bli livlege, ja, kvasse diskusjonar, slik demokratiet skal brukast. Det var aldri uvennskap. Rektor, Jørgen Tunold (1919-1981), kunne ringje til Forsøksrådet om råd, men vart oftast avvist med at det var nettopp vanskar vi skulle finne ut av og dermed skape viktig erfaring.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn