Category Archives: Jakt og fiske

Møkkakjøring og mykje anna

Kanskje det viktigaste som har stått på prent i Fronsbygdin?

Ikkje frå Tåkåstad, men fyrste «selvbindern» i Kjorstadgardane. Sygard, Nigard og Nordgard Kjorstad kjøpte den saman. Foto frå Knut S Kjorstad/Vegar Skar

«For å få gjødsla jevnt og fint utover enga, ble det kjørt over med ei sloe etter at gjødsla hadde tørket litt. Sloa besto av noen passe store bjørk som ble festet på en rustningsblokk. Et stykke bak ble bjørkene festet sammen og pålagt litt ballast, oftest stein. Når dette enkle redskapet ble kjørt der det var spredd husdyrgjødsel, ble denne jevnet og fordelt og alle klumpene knust.»

Anton Tagestad (1920-2008)

Dette fortel Anton Tagestad (1920-2008) i Fronsbygdin 2020: «Året rundt på Tåkåstad.» På sine eldre dagar skaffa han seg ein PC som han skreiv ned livssoga si på, samstundes som han gjekk gjennom heile årssyklusen med arbeidet på ein gard – og dermed laga nærast ei lærebok i etnologi. Dette er viktig, lærerik og særs interessant dokumentasjon av setertid, våronn, slåttonn og skuronn, husdyr og redskap, slakting og baking, vinterarbeid og vedhogging og mykje anna. Står altså i årets utgåve av Fronsbygdin!

Kommenter innlegget

Filed under Jakt og fiske, Jordbruk, Setring

Lukta av blod og rått kjøt

Gudbrandsdøler på kvalfangst

Frå forplana. (Foto frå Vegar Skar)

Frå forplana. (Foto frå Vegar Skar)

HILDEGUNN BJØRGEN har laga video om faren, som var på kvalfangst  i Sørishavet på slutten av 1950-talet. Her kan du lese det Per Ottesen fortel om frøningar på kvalfangst.

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn, Verksemder

Slagsmål om fiske i Gålåvatnet

Var like mykje verd som eit gardsbruk

Skjermbilde 2020-05-07 kl. 18.24.07

Oppslag i GD 11.2. 2015

Solveig og Pål Egil Rønn frå Sør-Fron har kjøpt aksjane i Gålå Eiendom as, melde Dølen i februar 2015. Salet frå Høegh Eiendom vart gjennomførd 30. januar. Høegh Eiendom hadde eigd Gålåvatnet sidan 1970-talet. Ifølge Dølen hadde ikkje Gålåvatnet vore på lokale hender på meir enn 100 år. Eit rikt fiskevatn det har vore strid om gjennom hundreåra. I Fronsbygdin 2014 skreiv Anders Haugen ein artikkel om elva Golo, der han også fortel litt av historia om vatnet. Det var i si tid like mykje verd som eit gardsbruk. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under handel, Jakt og fiske, Verksemder

Slått ned av en bjørn

Trodde det var revunger, så reiste binna seg og brølte

Ola Kristian Brenden

Ola Kristian Brenden fra Skåbu ble slått ned av ei bjørnebinne en vårdag i 1979. Til alt hell ble han bare påført små skader.

JAKOB BRENDEN TIL ARVID MØLLER: I mai 1979 ble Ola Kristian Brenden, småbruker fra Skåbu, slått ned av ei bjørnebinne med to unger i Murudalen. Han var på vei inn til Mugvatnet på moped for å se etter båten sin. Da fikk han, like ved veien, øye på noe han trodde var to revunger. Han parkerte mopeden og ruslet innover rabbene. Han trodde ikke sine egne øyne da han så at revungene var bjørneunger. Han rakk også å se at binna reiste seg på bakbeina og brølte. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn

Skåbu i utvida Norske Gardsbruk

Fjellbygda Skåbu ligg ved inngangsporten til sjølvaste Jotunheimen. Bygda ligg ca. 850 over havet og er rekna for ei naturperle i Noreg. Næringsgrunnlaget har ifrå dei eldste tider vore jakt og fiske. Skåbu ligg ideelt til for dette, og ei av dei beste fiskeelvene i landet kunne ein finne her. Dessutan satsar ein stort på turisme i Skåbu, og bygda fekk også turiststatus i 2012. Her finn ein óg tre store hyttefelt (Skardfjellgrenda, Sikkilsgrenda og Øybekklia), samt fleire mindre. Skåbu Tradisjonsbygg er ei solid bedrift i vekst som har sett opp mange av desse hyttene. Dette er eit godt døme på frisk satsing i bygda som har resultert i mange verdfulle arbeidsplassar. Jordbruket har også vore viktig, men i dag er det ikkje att mange som lever av dette. Totalt sett er det over 100 småbruk/gardsbruk i Skåbu. Her finn du ei oversikt over desse. Utgangspunktet er Norske Gardsbruk frå 1998, men eigaropplysningane er oppdaterte og det er  krydra med meir historikk. Dessutan er det med eigedomar som ikkje var med i 1998. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jakt og fiske, Jordbruk, Setring

Presten som ville skyte fruktsommelige koner

Ivar Kleiven fortel om gal´npresten i Kviknekyrkja

«I dag skal de få, Kvikneværingene!»

IVAR KLEIVEN: Peder Markvard Otzen, 1813-1815, kom til Fron frå Hallingdal og vart her i bygda kalla for «Galn´presten». Nettopp hugugalin eller nokon galning elles var han nok ikkje, men han var friare i omgangslaget sitt og la ikkje for dagen prestvørdnaden som folket var vante med. Og så tykte han det var moro å skape seg vørslaus. Han var utgjord på veiding og strenda omkring med børsa i Lomoen seint og tidleg. Ein gong råka han ei kjerring der i skogen, straks han var komen i byda. Ho kjende ikkje presten og spurde kva han var for kar. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Jakt og fiske, Menn

Den fyrste som etablerte seg på Lomoen

Men gutungen Erling Rolstad måtte gå på fattigkontoret

Skjermbilde 2017-05-19 kl. 12.30.53HANS ODENRUD: Far til Erling Rolstad gjekk konkurs, og for ein familie var ein konkurs den gongen ei langt meir dramatisk hending enn i dag. Famlien var sett heilt på bar bakke. Dei leigde fyrst eit hus i Nannestad, med også det vart for dyrt, og familien enda som det heitte den gongen «på forsorgen». Eit kaldt og trekkfullt loft vart bustad for to vaksne og fem ungar i tre år. Erling vart fødd i 1923. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn, Verksemder

Bakte om natta, slaktet om dagen

Møt gammelbaker´n Johan Svendsen (1896-1980)

baker svendsen

Men brød fikk dem likevel. – Det var mange plasser der det var store ungeflokker, og penger eide dem ikke, sier Johan. – Klart vi måtte hjelpe dem. Foto Tobben

TOBBEN I GUDBRANDSDØLEN 29. 5.1976:  Han rister på hodet i undring, Johan Svendsen, når han tenker tilbake på den utvikling han har vært med på i bakeriet gjennom årene. Fra den tiden alt ble gjort med hendene, og til i dag, da maskinene har tatt over også her. Men Johan var ikke bare baker. Han var slakter også og fartet rundt  på gårdene og slaktet. Om natta bakte han brød og om dagens slaktet han. Det kunne bli travle tider, særlig mot jul. Og fikk han seg en fristund i all travelheten, var det villmarken som lokket. Han har alltid vært en ivrig jeger og fisker og var den første formannen i viltnemnda på Sør-Fron.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn, Verksemder

Frøningar på kvalfangst

«Nå tullar du, Per!» Neida, eg tullar ikkje.»

kvalmennallePER OTTESEN: Det er rart kor fort vi gløymer. Da eg fortalde at eg skulle skrive ein artikkel om alle frøningane som jobba som kvalfangarar og sjøfolk i tida etter krigen, rista dei fleste på hovudet. Nokre lo: «Kvalfangarar og sjøfolk i stort antal frå Fronsbygdene? Nå tullar du, Per!» Neida, eg tullar ikkje. Eg overdriv ikkje heller. Faktum er at frå slutten av 1940-åra og godt ut i 1960-åra var Gudbrandsdalen og ikkje mist Fronskommunane storleverandør av kvalfangarar og sjøfolk. I høve til folketalet var prosentandelen av arbeidstakarar som henta løna si utanfor landet sine grenser, uvanleg høg. Les meir

6 kommentarar

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn, Verksemder

Framtida i Skåbu? Vanskelig å være positiv!

Og erstatningene for vassdragsreguleringen? En skam!

skåbu1MATTI I LILLEHAMMER TILSKUER 13. JUNI 1970: Vi stiftet bekjentskap med Gudbrandsdalens høyestliggende bygd mens den var i forsommerskrud, med løvetenner som smørklatter nedove saftig-grønne bakker og spredte sauebræk i bjørkeliene. Men vi kan levende forestille oss hvor barsk vinteren kan være her i Jotunheimens forgård, hvor den egentlige sommer vanligvis ikke strekker seg utover to en halv måned. – I hvert fall kan ikke dyra fø seg ute lenger. Ingen kyr kan berge liv utendørs ennå, selv om vi skriver 10. juni. sier avdelingssjef Thorvald Risdal, som er kommunikasjons-krumtappen i Skåbu og har det store overblikket. Les meir

3 kommentarar

Filed under Jakt og fiske, Jordbruk, Kommunikasjon, Verksemder