Category Archives: Folketru

Mykje folk og god stemning på Rudi

Ole Chr. Risdal: Rundt 90 personar tok turen til Rudi Gard i går kveld for å få med seg gode historier. Jens Tangen, Arild Larshaugen og Johannes Lunde sørgde for at latteren stod i taket på Rudilåven. Historielaget er svært takksame for at desse svært gode forteljarane kunne stille opp! Ein stor takk går også til Karina Holen, Eivind Holen, Rasmus Stauri og sjefen på låven, Øystein Rudi, som sørgde for at folk også fekk servert god tradisjonsmusikk og artige spelmannshistorier frå Fron! Vi takkar også Rudi Gard for at dei hadde stelt så fint i stand til denne kvelden! Her kan du høyre noko av det som blei fortalt. Du høyrer fyrst Johannes, deretter Arild og til slutt Jens:

Éin kommentar

Filed under Folketru, Informasjon

Kom og høyr levande historie!

Forteljarkveld på Rudi gard Skjermbilde 2018-10-08 kl. 12.00.14

Torsdag 11. oktober kl. 19.00 arrangerer Fron historielag forteljarkveld på Rudi Gard. Johannes Lunde, Arild Larshaugen og Jens Tangen kjem og fortel mykje artig og interessant frå gamle dagar. Inngang: 190 kr. Dette inkluderer kaffi og kringle.

Kommenter innlegget

Filed under Folketru, Jakt og fiske, Kvinner, Menn, Setring, Verksemder

Henta av Gammel-Erik?

Eller var det mord?

Teikning: Theodor Kittelsen

Folk vart borte. Kva hende? Vart dei henta av Gammel-Erik?  Eller kanskje bergtatt? Det var forklaringar som kunne frita ein mordar. To segner frå Ruste, fortalde av Johannes Lunde, to versjonar av samme hendinga, er interessante, fordi den første kan vera kjerringa si. Ho tyr til det overnaturlege: Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Folketru, Jordbruk

Her er dei – Per Gynt-segnene!

Når stemnet nå går igang – her er det som sette fart på Henrik Ibsen

peergynt2017_program_9433-768x0-c-default

Jakob Oftebro som Peer Gynt på Gålå 2017. Foto: Bård Gundersen

PER THORSEN AASMUNDSTAD (1839-1920) frå Kvikne skreiv ned lokalsegnene om Per Gynt. Dei fire fyrste er nedskrivne 16. november 1873 og dei fire neste 29.november 1877. I denne forma har ikkje segnene vore trykte før, men levd i kladdebøker. Her kan du lese om Guro Suppetryne og’n Per som har vas-balin emillom føtom.

Les meir

Éin kommentar

Filed under Folketru, Kunst og handverk, Litteratur

Vonbroten Ibsen

ibsen-500Det lakkar og lir mot Peer Gynt-stemnet. Frøningane har grunn til å vere nøgde med Ibsen. Men var Ibsen nøgd med frøningane? Nei. Det har vore gjort mykje av Henrik Ibsen og vandringa hans gjennom Fron i 1862. Ikkje så rart, ettersom han skreiv seg inn i verdslitteraturen fem år seinare med Peer Gynt. Men kva seier han sjølv om Fron? Ikkje så mykje å koke suppe på i dagboka hans, nei.  Han er vel mest vonbroten over at dei har så lite å fortelje han: Les meir

2 kommentarar

Filed under Folketru, Kunst og handverk, Litteratur

Kvifor heiter det jul?

julsangkor

Dei tok over det heidenske namnet. Sør-Fron sangkor i Sør-Fron kyrkje jula 2013. Foto. Carl Henrik Grøndahl

Ordet jul er heidensk. I storparten av Europa har feiringa fått eit kristent namn: På engelsk Christmas  «kristmesse», tysk Weihnachten  «vienatt», fransk noël i tydinga fødsel. Men hos oss har høgtida sitt gamle germanske namn jul. Håkon den gode påbaud på 900-talet at landet skulle feire jul den 25. desember, samstundes med den kristne høgtida i heile Europa, og ville få slutt på det heidenske offerritualet, som del av striden med å kristne Norge. Derfor tok den kristne høgtida det gamle namnet jul i heile Skandinavia, Island, Grønland, Færøyene og Skottland. På engelsk finst Yuletide som noko riktig gammaldags. Jul kjem frå norrønt jól eller jólablót, frå den opprinnelege, heidenske offerfeiringa av midtvinterdagen i Norden, som var 12. januar. Kva ordet tyder, er omdiskutert. Jul eller Jol kan ha noko med norrøne  «Jòlnir» eller «Ýlir»,  å gjere, andre namn på Odin. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Folketru

Ny kjerring på gammel gard II

Tradisjoner fra hedensk tid på Sygard Forr?

kbh

kbh

Kari Bay Haugen

KARI BAY HAUGEN:En juletradisjon som ikke eksisterer lenger, er juleroa. Lille julaften bar Hans inn sekker med fersk bjørkeved og tømte utover gulvet. Veden skulle legges tett sammen og dekke to kvadratmeter ved siden av peisen. Øksa ble flittig brukt, og utpå kveldsida var veggen ferdig. Et kunstverk med drivkvit bjørk, som utover året tørket og forandret seg til varme fager og tørr oppfýringsved. Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Folketru, Jordbruk, Kvinner