Category Archives: Biografiar

Han fekk slutt på dei store syskenflokkane

Historia om kuffertkremmaren Olai Olsen, som ôg var lokalavis

skreppe

Det har ikkje vore råd i finne eit foto av Olai Olsen. Men dette bildet frå Domkirkeodden fotoarkiv syner to kremmarar som syner fram varene sine

GUNNAR LIEN: Eg kjem i hug Olai Olsen (1892-1974) som en høg senesterk kar med mørkt kraftig hår som vart grått med alderen. Som oftast gjekk han kledd i en stor frakk, og det er som kuffertkremmar Olai fyrst og fremst blir hugsa. Da han vart sengjeliggjande og ikkje kunne klare seg sjølv heime lenger, fekk han plass på Sundheim på Vinstra, der han døydde 13. mai 1974, 82 år gamal. Og sjølv om det da var gått fleire år sidan han hadde vore ute og gått med kufferten sin, var det mange i bygda som kom til å sakne han. Olai hadde liksom vore ein frisk pust i bygdamiljøet, ein kar som var mykje omtala, ja, på sin måte var han ein personlegdom.

Les meir

4 kommentarar

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Menn, Verksemder

Lillebror overtar storebror

Mest lest på heimesida i 2018: Fortellingen om hvordan Wadahl-familien bygget det som ble kåret til Norges beste høgfjellshotell i 1991

w1

I juni 2018 overtok Wadahl Høgfjellshotell driften av Gålå Høgfjellshotell. Det ville ingen trodd for 50-60 år siden. Da var Wadahl lillebror. Her er utdrag av den interessante historien om hvordan Wadahl fikk en så solid posisjon, hentet fra heftet Familiehotell Wadahl. Hotellfamilien i 1991, skrevet av Bjørn Pahle, som var Norges turistsjef i Danmark fra 1953 til 1987. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn, Verksemder

Godt tips til politiavhøyr

Han gamle Iver Grosberg var halden for å vere ein som kunne noko meir enn sitt Fadervår. Så vart det stole i Grosberg ein gong, og han Iver samla tenestefolket og husmennene omkring seg. Han tok ei tjukk fjøl og teikna eit auga på den. Så tok han eit stempel, sette det mot auga og var klar med ein hamar. Alle som var til stades stod med attletne augo, og med det same slaget fall mot fjøla, skulle tjuven miste synet på eine auga. Jau, slaget fall og det vart heilt stille ei stund. Men så kom det frå ein av husmennene: «Ha, ha! Eg fekk opp att auga eg, au lell.» Såleis kom tjuven fram den gongen. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Ein hovding som ruvde!

Den dramatiske soga om Steiga-Tore

Steiga-Tore og Håkon Torefostre rir over Dovre. Måleri i Einbu-salen på Dale-Gudbrands gard.

IVAR KLEIVEN: Steiga-Tore var den mektigaste mannen som Gudbrandsdalen nokon gong har fostra. Om han ikkje synte fram dei beste sidene av folkelynnet til gudbrandsdølane, så lyt ein døme han etter tida som ho var, berre vel 70 år etter at kristendomen var komen til landet med tvang. Kor som er, var han ein hovding med ein vørnad og age, som rakk mykje vidare enn Gudbrandsdalen. Steiga-Tore var ein uroleg hause, sløg, grisk etter penning, men ein hovding som ruvde og hadde makt til å lede dølane dit han ville. Og døl var han tvers igjennom med eit breitt, fleipfullt ord på tunga om det såg aldri så mørkt ut.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Pass deg for om´ Tor Graupslåen!

Far hans vart ihelskote, og sjølv kunne han binde eller løyse Fanden

fanden

Fanden eller Tor Graupslåen? Otto Sindings teikning til eventyret Fanden i nøtta

IVAR KLEIVEN: Tor Graupslåen skulle vera av fantslekt. Far hans, Jakop, rakte som langfant i ymse bygder til han vart ihelskote på fjellet mellom Fron og Valdres. Når Jakop helt seg roleg i heimbygda, budde han i Graupslåen og bar seg støtt for at han var låk, gjorde seg kreksot og armodsleg. Kvar gong han var ute og rakte etter dei gamle Kviknevegane og møtte folk oppå høgste åsane, der dei heldt kvile, var det ille vore med han, og da letta det svært for Jakop dersom dei slog på han ein dram av lommeflaska. Øyket han Jakop for og rakte med etter vegane, var støtt velstelt og holdaug, så den gjorde han ikkje synd på. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

– Dei unge nå ville ikkje tåld det vi gjorde

To kvinner som virkelig har noe å fortelle

49138055_2364639113607734_1605078541790085120_n

Foto:  Jostein Pedersen

ALLE KVINNER 3. 10 1962: De gamle Marie-jentene i Sødorp er flatbrødbakere av det riktige slaget. Selv om den 81 år gamle Marie Bakken fortsatt tar på seg baking iblant, er det ikke lenger noen nødvendig levevei, og den 88 år gamle Marie Løkken nøyer seg nå for tiden med å ta seg av stekingen, når hennes navnesøster vår og høst kommer for å hjelpe til med baksten. Men det som var påemnet til å bli en koselig «drøs millom bakstekjerringar», ble i noen grad en sørgelig vise i moll. Selv med tidens legende slør kan minner fra vonder tider være unevnelige. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kvinner, Setring, Uncategorized

Store brylluper og langvarige fester

Spelmannen Torger Iverstugun ser tilbake

Kari Bay Haugen og TVØst  laga en fin reportasje med Roger Slåstuen, Rasmus Stauri og Hans Petter Kleiven om Torger Iverstugun, som ble født i 1880 og døde i 1974. Han var en fremragende spillemann som komponerte 150 leiker, og i tillegg samla omtrent 350. Han var også politiker, var med og dannet arbeiderlaget i Skåbu og satt i kommunestyret. Han mente selv at det viktigste han hadde fått gjort, ikke hadde med musikk å gjøre, men at han var med og skaffet veg til Skåbubaklia. Tidligere hadde de bare en løpestreng over elva.

ivers3TERJE  I DAGNINGEN 1966: – Det er moro å tenke tilbake på det store brylluper og langvarige fester. Ja, et bryllup ble ikke feiret kortere enn tre dager. Man spiste, danset og drakk som seg hør og bør når noen går inn i den hellige ektestand. Dessuten hadde man ikke fest på lokalet den gangen. Nei, det var på bondegårdene dette skjedde. Her kunne man danse og drikke under lave og tømrede tak. En og annen slåsskamp  ble det vel, når det surret som verst i hodet på enkelte, men dette er ikke noe særpreg for den gamle og svundne tid. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn, Musikk