Category Archives: Biografiar

Hans Svinslån, ein nautsterk bjønn

Grunneigaren likte ikkje nyryddinga hans

svinslaa

Svinslåa. Var det her Svinslåin rydda seg grunn? Og grunneigarene ikkje våga å jage han vekk? Foto: Lommekjent.no

IVAR KLEIVEN: I Kvam var det nokre som ikkje var gode å skreka eller leggje på flate fjøla, slike som Hans Svinslån. Sterkare kar har det kanskje ikkje trått på jorda i Kvam, og bror hans, Tor Morken, skulle være mest likeså sterk når det gjaldt. Hans var oppala på Frostad, og medan han var der, tok han til å rudde seg heimstad på ein stad dei kallar Svinslåa. Dette tok han seg til utan løyve, og grunneigaren likte ikkje denne nyryddinga hans.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Menn

Lukta av blod og rått kjøt

Gudbrandsdøler på kvalfangst

Frå forplana. (Foto frå Vegar Skar)

Frå forplana. (Foto frå Vegar Skar)

HILDEGUNN BJØRGEN har laga video om faren, som var på kvalfangst  i Sørishavet på slutten av 1950-talet. Her kan du lese det Per Ottesen fortel om frøningar på kvalfangst.

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn, Verksemder

På Harley Davidson til Prinsehytta

Ei lita forteljing om dei kongelege i Sikkilsdalen

KRISTIAN HOSAR:  I 1924 vart kronprins Olav myndig, og han fekk hytta i Sikkilsdalen i gåve av dei svenske prinsane. «En stor overraskelse for meg. Jeg ble virkelig svært glad,» sa han. Det går mange forteljingar om det fyrste besøket kronprins Olav hadde på hytta. Denne versjonen har eg frå den legendariske verten på Kampesæter i Skåbu, Ola T. Kampesæter, eller O.T. som han vart kalla: Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Kvinner, Menn

-Nord-Europas flottest beliggende butikk

Ei historie om Gålå Handel

AVISINTERVU 1976: -Jo, her er fint, kan en fornøyd Asbjørn Wadahl på Golå Handel fortelle, slik helt på tampen av sommer- og høstsesongen. -Skal en først slite med butikk, er dette et velsignet sted å gjøre det. Her er naturen i all sin prakt nærmeste nabo på alle kanter. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kvinner, Menn, Verksemder

Å vera dotter til presten

Liv Snøfrid Skaare tok vare på prestegarden på Vinstra

img026 Bryllup i Prestegården i Nord-Fron først på 1900-tallet

Bryllup i prestegarden i Nord-Fron tidleg på 1900-talet (Bilde frå Rønnaug Hvattum/Vegar Skar)

Liv Snøfrid Skaare, født 26. 9. 1939 døde 18. juli 2020. På minnesida ligg det ho fortalde om å vekse opp på ein prestegard:

SNØFRID SKAARE:  Som prestedotter har eg budd på to prestegardar, og det noko spesielt ved å  leva barneåra sine på ein prestegard. Prestegarden tente før som eit slag  herberge for reisande gjennom bygdene. Det var  mange stader vanskeleg å finne overnattingsstader, og i prestegarden var det som regel god plass. Som barn var eg måteleg fornøgd med desse gjestene. Dei var ofte alvorlege menn som heilt oversåg oss barna. Det einaste fine var den gode maten som kom på bordet når det var besøk. Men for husmora var det heller slitsamt. Husa skulle varmast opp, her gjekk det mykje ved.  På Dovre fraus vatnet kvar vinter. Klesvasken vart eit slit, bera vatn, varme opp og så skylje  i bekken  nedanfor. På slike dagar var det vakre bildet med teservering for sommarkledde gjester langt borte! Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kvinner

Gateuret tikker litt grovere enn de andre

Berge Ur og Optikk på Vinstra skal kanskje stenge

10413297_558075190962573_2528646341634095409_n

Arne og Odmund Berge Ur og Optikk på Vinstra. Kassaapparat fra 1953. Foto Einar Odden.

EINAR ODDEN I GD, 1999:  Ny kunde på gang, en av stasjonsbyens fruer. -Her er klokka, sier Odmund. -Det var batteriet, ja? – Ja, da. Partene blir enige om pris, og Odmund slår 65 kroner inn på kassaapparatet fra 1953. Prislappen står fortsatt på. Vidunderet kostet kr 643,18 for 46 år siden. Senior bøyer seg fram og studerer en noe ferskere lapp nede i mekanikken. – Det står 1994 på en lapp her. Det var det jeg smurte apparatet sist, det da, er det von. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, handel, Menn, Uncategorized

Viktig for ei kvinne å gifte seg

Men skilsmål er det sjeldan vi finn i Fron før på 1900-talet

kvinnebarn

For barna kom jamt og trutt så lenge kvinnen var i stand til å få dei.

RAGNAR ØVRELID: I tiåret 1816-26 var kvinnene i Fron gjennomsnittleg 26-28 år når dei gifta seg. Dei dårlegast stilte var eldre. Dei frå gode gardar var yngre. Dei heilt unge brudene finn vi som regel berre hos dei kondisjonerte. To ting var avgjerande for dette: For å kunne stifte familie måtte ein ha jord, og det vart det stadig vanskelegare å få tak i. Seine giftarmål førte til at det fekk færre barn å fostre opp. For barna kom jamt og trutt så lenge kvinnen var i stand til å få dei. Eit tilfeldig eksempel: Les meir

Éin kommentar

Filed under Kvinner

Nakne om natta for å spare klærne

Iver I. Syverstuen fortel om 40 m², eitt rom med bord og taburettar

syverstuen

På 1950-talet samla Norsk folkemuseum informasjon om korleis det var å vekse opp på ein husmannsplass. Sambygdingar intervjua husmenn og husmannsborn. 29. juni publiserte vi intervjuet med Johan Smikop, (1892-1969), som vaks opp på husmannsbruket Lagestuen i Kvikne.  Her har Lars Lauvsletten frå Kvikne – fødd 28.12.1925 – prata med Iver I. Syverstuen, fødd på husmannsbruket Syverstuen i Kvikne 19. april. 1878. Han hadde vore husmann sidan 1917:

Min far var født i Syverstuen 1832, han hette Iver Olsen Syverstuen og giftet seg med Rønnaug Knutsdotter fra Heidal født i 1833. Dei var husmenn i Syverstuen i 48 år og bodde der til sin død. Mine besteforeldre var også husmenn i Syverstuen, dei hette Mari og Ola. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

Det lå ofte tre i hver seng

Olav Rognli intervjuar Johan Smikop om oppveksten på eit husmannsbruk

lagestuen

Folketeljinga 1910

På 1950-talet samla Norsk folkemuseum informasjon om korleis det var å vekse opp på ein husmannsplass. Sambygdingar intervjua husmenn og husmannsborn. Her intervjuar Olav Rognli frå Kvikne, fødd 1907, Johan Smikop, (1892-1969), som vaks opp på husmannsbruket Lagestuen i Kvikne:

Johan Smikops far Amund var født på husmannsbruket Plassen i Kvikne i 1857. Moren Marit var født på husmannsbruket Brenden i 1860. Etter å ha tjent på forskjellige gårder i noen år giftet de sig i ung alder og begynte som husmenn. Når dette nedskrives, er Amund nettopp død godt og vel 99 år gammel. Marit døde i 1953, 98 år gammel. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

Han sette plastbøtta bortpå omn

Rærin – ein ekte bygdeoriginal

Anton H. Reiret

Anton H. Reiret (1881-1964)

OLE CHRISTIAN RISDAL:  Presten Kyrre Bremer var flink til å vitje Anton. Ein gong han var innom, fekk han sjå at det hang bilete av nokre nakne damer over senga hans Anton. – Du har så fine damer over senga di, kommenterte presten. – Ja, men de e sjælda døm e ni sængen, svara han Anton. Anton Reiret var kanskje den største og mest kjende bygdeoriginalen i Skåbu. Her kan du lese om slekta hans, liv og virke og sjølvsagt ein del gode historier. Her kan du også høyre at Torger T. Risdal fortel om bygdeoriginalar i Skåbu. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn