Category Archives: Menn

Overkjørt av same drosje to gonger

Å vera barn på Vinstra på 1950-talet

poPER OTTESEN: For oss barna i Vinstra sentrum først på 1950-talet var det ein spanande plass å vekse opp. Trafikken i Riksveg 50, som han heitte då, var stor, og det var mykje spanande å sjå. Ein gong vart eg overkjørt av same drosje to gonger på ei veke, då vi kjørte kjelke frå Haanshusgarden og rett nedi riksvegen. Men bortsett frå ein reprimande frå mor mi gjekk det bra. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

«Innbruddstjuven» Mikkjel Fønhus

Mystisk kar jabba i laussnøen i Skåbufjella

Setra til Nordre Risdal. Måleri av Sigmund Hernæs.

Noko av setra til Nordre Risdal i Skåbu. Måleri av Sigmund Hernæs. https://fronhistorielag.com/2015/01/20/hernaes-kjente-landemerke/

Torger T. Risdal: Ein grå vintermorgon i fyrsten av 1920-åra, seig det to høylass smått om senn innover høgda frå Storhøli-setrene. Vegen synte ikkje, og det gjekk i små kvilar. Øykane var nøydd om å puste på titt og jamt. Dei var komne til setra i mørkninga kvelden før, og etter at dei hadde sett inn øykane, fyra opp og fått seg ein kaffiskvett og noko mat, tende dei lykta og drog sleden inn på låven og tok til å laste. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Menn, Setring

Kaare og bergkunsten

Veit du at det er eit helleristningsfelt oppe i Sødorpbygda?

Kaare Høgset med det verdfulle funnet – ein ti cm lang pilespiss frå vikingetida, funne like ved Skoe gard. Bilde frå Årbok for Gudbrandsdalen 1983.

PAUL HENRIK HAGE: Oppe i Sødorpbygda er det eit helleristningsfelt frå bronsealderen, som vart oppdaga av Kaare Magnar Høgset. Han voks opp like ved Grytberget der bergkunsten er, og la alt som gutunge merke til dei underlege gropene og figurane i berget. Han passa på dei, og ein gong greip han inn og protesterte da nokon ville leggje eit materiallass oppå dei. Kaare Magnar var einaste sonen til Mathea, som var frå Skar, og Anton Kleven. Anton var postførar og var derfor meir kjent som «Anton Post».

Helleristingar blir og kalla bergkunst. Fornminne eller kulturminne er verna etter Lov om kulturminner (Kulturminneloven). Bronsealderen i Noreg er rekna frå ca 1700 f. Kr. – 500 f. Kr.
Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn

Sekstimeter i søle i Skåbu 17. mai

En innflyttergutt forteller

17. mai i Skåbu i 1956. Foto fra familien Bakkevig.

17. mai i Skåbu i 1956. Foto fra familien Bakkevig.

TROND BAKKEVIG: Jeg kom til Skåbu som seksåring og reiste derfra som elleveåring. Nesten fem år av et gutteliv. År da jeg lærte meg å snakke som en skåbying ute, mens jeg fortsatte å snakke riksmål hjemme. Nesten fem år var jeg del av bygdas liv, og likevel var jeg alltid en innflytter. På ulike måter fikk jeg merke det. Kanskje merkes denne dobbeltheten aller mest i ettertid. Men dypest sitter takknemligheten over å ha vært del av et rikt og blomstrende bygdeliv i en spennende brytningstid. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

Banken som reiste til seters

untitled

Gunner Paulsrud

ASBJØRN RINGEN: Gunner Paulsrud var en institusjon i sparebanken og bygda. Han ble ansatt i Sør-Fron Sparebank i 1965 og var i banken til han døde noen få måneder før han skulle gå av med pensjon i 1990. Han var mer enn alminnelig innstilt på å yte service og hjelpe sine medmennesker. Dessuten var han en humørfylt kar. En typisk historie: Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn, Verksemder

Fronspresten som skulle vore hærførar

Iver Pedersen var kranglut og banna i fylla

Slik var dei uniformerte, dei 500 dølane som presten sende i krigen mot svenskane. Frå Rustkammeret i Trondheim.

IVAR KLEIVEN: Presten Iver Pedersen, Iver Petrus Adolfus, som han oftast skreiv seg for, kom til Fron som huskapellan i 1647 og vart sokneprest i 1651. Han var lærd og vart snart mykje omtala her i dalen og vidare omkring. Han var nok ein stor talar og gjorde mykje av seg på stolen, men han var ein hardsett og myndig mann som ikkje var god å ha noko obytt med. Og så var han gjert på det sterke og drakk seg ofte full, noko som hekk ved både prestane og dei andre embedsmennene i det 17. hundreåret. Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Menn

Da Vis-Knut vart mishandla i Fron

visknut

Knut Rasmusson Nordgarden. Foto: Jørgen N. Elstad

OLE M. STUBBERUD: Ein gong Vis-Knut (1792–1876) var på Sør-Fron og heldt møte, gjekk det reint gale. Midt på natta medan Knut låg i senga si, kom lensmannen med ein kaptein, ein løytnant, ein underoffiser og 5 mann med skarpladde rifler og braut seg inn på romet hans. Dei for stygt åt med han. Han vart rive opp or senga, og klæda braut dei på han, medan den eine fangrida (epileptisk anfall) tok han og den andre slepte han. Attåt spotta dei han og gjorde narr av han alt dei kunne. Då dei endeleg hadde fått på han klæda, drog dei han ut og la han på ei langslede og gjorda han fast med 3 reip. Men gong på gong gjekk reipa opp att som av seg sjølv, og han fekk slike fangrider at han spratt ende til vers og langt bort frå sleda.

Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Mora går rett og slett frå han

Fyrste halvdel av 1800-talet var ei hard tid for mange i Fron

guttANDERS HAUGEN: Det var særleg ille i åra 1835-38. I husmannsheimane gjekk det på livet laust. Derfor var det mange som rett og slett la ut på vandring. Det utvandra 300-400 personar frå Fron dette året. Den vanlegaste stadene folk drog til var Møre-kommunane, Trøndelag og vidare nordetter. Mora var desperat av svolt og angst for framtida og tok til å true eldste sonen med at han får prøve å greie seg sjølv. ­ I Orkdal går ho rett og slett frå han. Når han vaknar, er mora og broren borte, og han anar ikkje kor dei har teke vegen. Les meir

4 kommentarar

Filed under Biografiar, Menn

Påskekrim: Det underlege mordet i Huskelia

husk1

Huskelia – nokre hundreår seinare

IVAR KLEIVEN: For 236 år sidan budde det to ugifte, gamalvorne systre i Huskelia, Marit og Tore Jonsdøttre. Desse to systrene, som budde einslege på denne vesle garden i Kvikne, som ligg noko avsides til på baksida av Vinstra, skulle sitja i velstand. Ein vår i våronntida døde ho Tore brått og uventa. Dei fann ho att på åkra i Huskelia, ho låg på magen og hadde munnen full med jord. Sidan levde Marit einsleg i Huskelia.

Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Kvinner, Menn

Ljugar-Endre og fa´n

Det var gut som smurde tjukt på

Fautgarden Rolstad Nordre. Gardsdrifta hass Endre fekk ikkje noko godt ord på seg.

IVAR KLEIVEN: N´Endre Amundsson Lo har vore mykje omtala på Fron oppgjennom tida, for ´n var ein underleg selle, ein storskrytar og storljugar; på Fron vart han derfor mest kalla for Ljugar-Endre. N´Endre var elles av godt folk, for far hans, n´Amund Torsson, var bror hans Tor Bratt på Bjølstad og fødd pålag 1685. N´Endre brukte Lo ei stond, men kjøpte sist nørdre Rollstad av fauten, n´Kristen Pram. Nokon driftig gardbrukar var ikkje n´Endre, det var nok ikkje meir enn så vidt det slong, men skryta av alle storbragdane sine var han kar til, og det var gut som smurde tjukt på.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn