Category Archives: Menn

Beret var før og tjukk og god for seg til mangt

Historia om general´n på Frostad og ho Beret Svastugun

frostad

Frå Kvam 1895. Vik (høyre i forgrunnen) og Klomstad. Øvre høyre kant kapteinsgården Frostad. (foto: H.H. Lie)

PER ÅSMUNDSTAD:  På Kvamskjørkjegarden skal det finnast eit gravminne med denne innskrifta:

Her under hviler Chefen for den Gulbrandsdalske Musqueter Corps VILHELM CHRISTIAN KEILHAU, Ridder af Sværdordenen Fød i HOLSTEN 27 de Juni 1760 og døde Paa Gaarden Frostad i Kvam den 15de Januar 1834 i en Alder af 74 Aar Fred med dit Støv!

Før Keilhau kom til Frostad i 1810, heldt han til på sjefsgarden Bauker i Østre Gausdal. Han var enkjemann og kallast major. Keilhau vart kalla berre ”General´n på Frostad” etter at han vart forfremma frå major til general-adjutant. Hushaldar hadde han med seg frå Gausdal. Ho har au fått reist gravminne i Kvam der det står: ”Berthe Christensdatter Frostad født 20.August 1783, død 25.Januar 1851”. Ho skulle vera født på ein husmannsplass ved Bauker og kom truleg åt huset Keilhau da han vart enkjemann. Ho fekk ei dotter, Anne Margrethe, i 1807, og etter at ho kom til Kvam, fekk ho ei dotter til som fekk namnet Dorothea. Ho var født i 1815. Det er sagt at båe desse jentene var døtre til Keilhau.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kvinner, Menn

Kvalt under en snebold

karlb

Karl Byrhagen i åpen kiste 13. april 1901. Foto: H.H. Lie/Maihaugen/Digitalt museum

MORGENBLADET 9. april 1901: Fra Hamar telefoneres til ”Morgenbladet”: En 7 aar gammel gut morede sig mandag oppe ved Vinstra med at rulle store klumper kram sne udover en brat bakke. Tilslut sprang gutten nedover og stillede sig under bakken for at tage imod en stor snebold, som han havde sendt ivei. Da snebolden kom, rev den gutten overende og begravede ham under sig. Da folk 1 time senere fandt gutten, var han død – kvalt under sneen.

Anders Bakken: Den stakkars gutten må ha vært  Karl E. Byrhagen, som i kirkeboken er oppgitt død 1.4.1901, ved et ulykkestilfelle.

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Menn

Den fyrste som etablerte seg på Lomoen

Men gutungen Erling Rolstad måtte gå på fattigkontoret

Skjermbilde 2017-05-19 kl. 12.30.53HANS ODENRUD: Far til Erling Rolstad gjekk konkurs, og for ein familie var ein konkurs den gongen ei langt meir dramatisk hending enn i dag. Famlien var sett heilt på bar bakke. Dei leigde fyrst eit hus i Nannestad, med også det vart for dyrt, og familien enda som det heitte den gongen «på forsorgen». Eit kaldt og trekkfullt loft vart bustad for to vaksne og fem ungar i tre år. Erling vart fødd i 1923. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn, Verksemder

De hentet lensmannen og kledte av ham

Krigsminne fra Iver Lo

lo-1

Margit og Iver Lo i 1934. Foto frå Anne Mari Lo

I 2015 samlet avisa VG personlige beretninger fra krigen 1940-1945. Fra familien fikk avisa gardsdagboka til Iver Lo: – Hele året hadde begynt vanskelig. Vinteren var råkald. 23. januar var det fullstendig vannløst på gården. Siden kom og gikk vannet.  9. april var jeg en tur til Oslo. Jeg hadde reist inn med nattoget, og da jeg kom frem, gikk flyalarmen! Men Iver klarte å komme seg på et tog som gikk nordover klokken 12.30. På toget hjem til Vinstra dukker han bokstavelig talt for de tyske flyene med hakekors som buldrer over hodene på han og de andre passasjerene. Ryktene går om at alle togstasjoner skal bombes. Han angrer på Oslo-turen han hadde tatt. Den var utsatt mange ganger allerede. Hvorfor dro han akkurat i dag? Hjemme på gården Lo i Nord-Fron knytter alle i familien hender. De er urolige. Hva skjer? Hvor er far? Iver kjenner hvordan det knyter seg i magen hans. Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Krig, Menn

– E bæt eit stort stykkju utur kjåkå på o´m

Ola Toppen i kamp med ein slåsskjempe

toppen

Toppen – bildet er tatt den sumaren dei bygde nytt hus. I den vesle stova til venstre budde Olea og Ola. Foto lånt av Gerd Tangen.

ODD JAN SKRIUBAKKEN: Ola Toppen (1873-1964) var på fest i Svatsum og kom i klammeri med ein slåsskjempe. Dei slost og både datt i golvet. «Da hadde e itte någgå anna å gjere ve me enn at e bæt eit stort stykkju utur kjåkå på o´m og spytta det på golve. Da besvimte´n gut. Ettepå ræv eg me på ein stor omn å slo rondt me med omnsringom og jåggå folke ut på gar´n. Den ænaste som va att inne, va a Olea, som nå e kjerringa mi.» Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kvinner, Menn

Løsaktighet og kvinnelig vanære i Kvam

Hvor mye råhet og usedelighet som forenes med armoden!

kvinnebarn

«Men på denne måte ble det så fullt av ungeskrik hos de gamle foreldre, at den eldste datter med sine to barn hadde måttet få seg hus hos fremmede, der hvor jeg nu fant henne.»

EILERT SUNDT I 1851: Det bor mange ytterst fattige folk i Kvam, men hvor mye råhet og usedelighet som forenes med armoden! Det er ganske forskrekkelige eksempler på løsaktighet og kvinnelig vanære, jeg i dag har fylt min notisbok med. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kvinner, Menn

Brukte Barbro trollkattsmør?

Ei sak frå Kvam 1681

NF.1960-0091

Trollkatt frå Gol på Norsk Folkemuseum. Fyll: Nauthår. Skall: Lær.

ARILD TEIGEN: I 1681 hadde soldaten Erik Klomstad vore i arbeid hos Hans Vik i Kvam, og her hadde det vorte komsumert ein del drikke. Etter arbeidet skulle Klomstad reise attende til avdelinga si på Lillehammer og vart utstyrt med niste av systera til Hans, Barbro Vik. Da begynte han å skulde henne for å ville forgifte han med trollkattsmør. Det var ingen spøk å bli skulda for trolldom på 1600-talet. Hadde Barbro vorte skulda for dette femti-seksti år tidlegare, kunne ho vore ille ute. I åra 1619 – 1621 veit vi at minst ni personar vart stilt for retten i Fron, skulda for å stå i ledetog med onde makter. Minst fire av dei var avretta. Fron var faktisk eit av kjerneområda for trolldomssaker i innlandet. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Kvinner, Menn