Category Archives: Biografiar

Frøningar på kvalfangst

«Nå tullar du, Per!» Neida, eg tullar ikkje.»

kvalmennallePER OTTESEN: Det er rart kor fort vi gløymer. Da eg fortalde at eg skulle skrive ein artikkel om alle frøningane som jobba som kvalfangarar og sjøfolk i tida etter krigen, rista dei fleste på hovudet. Nokre lo: «Kvalfangarar og sjøfolk i stort antal frå Fronsbygdene? Nå tullar du, Per!» Neida, eg tullar ikkje. Eg overdriv ikkje heller. Faktum er at frå slutten av 1940-åra og godt ut i 1960-åra var Gudbrandsdalen og ikkje mist Fronskommunane storleverandør av kvalfangarar og sjøfolk. I høve til folketalet var prosentandelen av arbeidstakarar som henta løna si utanfor landet sine grenser, uvanleg høg. Les meir

5 kommentarar

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn, Verksemder

Da Ole Brandvold fikk en Hamarbil etter seg

Og Veslebrunen måtte drepes straks

4172797659_4537658a

Hamarbilen kunne vært en pedal-Ford fra 1917. Bilde fra Smaalenenes Avis.

AFTENPOSTEN 22.8. 1919: Forrige søndag kjørte en Hamarbil opover den bratte bygdeveien i Sødorp. Kommet op i høide med skolegaardene, var bilen stanset, og for at den ikke skulde gaa baglængs nedover de bratte bakkerne igjen, havde man skolet under hjulene paa den. Imidlertid var bilen en gammeldags maskine uden selvstarter, og da bilføreren sveivede i vei for at faa startet motoren igjen, røg skolingen unna hjulene, og bilen rutsjede nedover med stor fart. Den arme bilfører stod igjen deroppe og saa bæstet drage sin vei paa egen haand, fortæller «Gudbrandsdølen». Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

Måndagsæinne tolte ikkje å bli vaska

Litt av ein kvinnelagnad

æinne

Måndagsæinne eller Svartæinne «gjekk å ba se» kvar måndag. Teikning: Kjell Skriubakken

ODD JAN SKRIUBAKKEN: Måndagsæinne kom til Ospesletta i 1890-åra ein gong. Det eigentlege namnet hennar var Anne Hansdotter. Ho var født uppi Kjorstadkroka, i 1865 budde ho hos bror sin i «Nystuen». Anne var ikkje gift, ho måtte livberge seg som best ho kunne. I alle høve etter at ho vart gamal, var dette å tigge. Ho «gjekk å ba se» kvar måndag, slik fekk ho tilnamnet sitt. Anne bar med seg ein liten lerretspose som ho fekk litt mjøl i – og kanskje noko flesk, så ho fekk koke seg kål. Stugu var litor og beksvart. Taket var av smal staur med never og torv på. Det var ljore i taket, rett over grua midt på golvet. Grua var berre ei steinhelle ho gjorde opp bål på.

Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Kvinner

Litt av ein skuleveg

Storlykkjejentene gjekk ni vêrharde km kvar veg

storløkken

Petter Storløkken med dei tre jentene sine og ei venninne som er på besøk. Frå venstre: Mildri, Mina Melgårdshagen (1926-1983), Aud (på armen) og Synnøve. Foto: Borgfinn Rolvsbakken.

JOHAN DALSEG OG EINAR ROLVSBAKKEN:  Ein gong Rolfskarane, Alfred og Einar, skulle kjøre ved frå Søre-Dalen, kom dei ut for skikkeleg snøstorm. Oppe på Breislaå møtte dei høykjørarar som hadde tenkt seg til Jensås etter høy, men hadde snudd i det umulege vêret. Da Alfred og Einar kom inn til Storsteinane, skvatt fremste hesten til og glåmde. To toppluer stakk opp mellom steinane, og der sat to jenter som hadde søkt ly i snøkavet. Dei fekk skyss heimatt til Storlykkja. Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Kvinner, Menn

Kjensler av tonene som har vore spelt

Utstilling med bilete og lyd på Ringebu prestegard

spel

Iver Amundsen Storodden var både gardbrukar, skreddar og namnspurd spelmann. Med utgangspunkt i springleiken og leikane etter han har Rasmus Kjorstad og Kenneth Lien laga ei utstilling med bilete og lyd. Foto: Pål Kluften

70423719_2613441415379599_7370485637410979840_o-1Iver Storodden (1842-1924) frå Sorperoa i Nord-Fron var gardbrukar, skreddar og namnspurd spelemann i si tid, og til dans var springleikane dei gjevaste. Eit nytt utstillingsprosjekt blir presentert i Ringebu prestegard laurdag 28. september. Utstillingsopning  kl 18, konsert kl 19. Med utgangspunkt i springleiken og leikane etter han har Rasmus Kjorstad og Kenneth Lien laga ei utstilling med bilete og lyd. Publikum kan få oppleve atmosfæriske scener frå liv og omgjevnadar i Gudbrandsdalen, med eit fokus på musikken og dansen frå bygdene her. Utstillinga vil formidle kjensler av tonene som har vore spelt i dalen i generasjonar, i tillegg gjev den eit bilete på folk si tilknytting til natur og miljø gjennom tidene. Utstillingen er i hovudsak oljemalerier, der motiva er ein leiken blanding mellom figurasjon og abstraksjon. Utstillinga er ope alle dagar frå 28. september til 13. oktober 11-16. I Fronsbygdin 2017 finn du ein særs interessant artikkel som Rasmus Kjorstad har skrive om Iver Storodden.

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn, Musikk

Med koffert på ryggen

Mathias Kvikstadhagen holdt liv i kramkaryrket

koffert

Mathias Kvikstadhagen med kofferten på ryggen på veg fra et sted etter en god handel.

UKJENT AVIS 1964: Før den siste krigen var det fullt av kramkarer eller kofferthandlere utover bygdene. Den store arbeidsledigheten som da rådde, var årsaken. Mange arbeidsløse tydde til kramkaryrket som siste utvei til å skaffe til veie noen kroner. Men sammen med arbeidsløsheten forsvant også kramkarene. det er en sjeldenhet å få besøk av en nå. Mathias Kvikstadhagen i Sør-Fron holder imidlertid ennå liv i dette yrket, og med kofferten på ryggen vandrer han fortsatt fra hus til hus med varene sine, og en liten handel blir det som regel over alt. Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Menn, Verksemder

-Det innerste i menneskjesjela

Eit godt program frå NRK med Oddvar Nygaard

onnrk

100-årsfesten for Oddvar Nygaard er over, og her er han: -Musikken må gi seg uttrykk frå det innerste i menneskjesjela, ellers blir det berre apekattmusikk, der dei kopierer, seier Oddvar Nygaard i dette programmnet frå NRK, laga av Arvid Møller og Lasse Thorseth. Den gong folk fekk lov til å tenkje og prate på skjermen. Her er det bilde, tonar og ord å kose seg med! (Klikk på bildet, og du kan sjå programmet)

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Menn, Musikk