Author Archives: CHG

About CHG

Skribent. Har vore journalist i Stavanger Aftenblad og Aftenposten, kulturredaktør og kanalsjef i NRK Radio, produsent og dramatikar i NRK Radioteatret.

Overkjørt av same drosje to gonger

Å vera barn på Vinstra på 1950-talet

poPER OTTESEN: For oss barna i Vinstra sentrum først på 1950-talet var det ein spanande plass å vekse opp. Trafikken i Riksveg 50, som han heitte då, var stor, og det var mykje spanande å sjå. Ein gong vart eg overkjørt av same drosje to gonger på ei veke, då vi kjørte kjelke frå Haanshusgarden og rett nedi riksvegen. Men bortsett frå ein reprimande frå mor mi gjekk det bra. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Her blir det Solrenning!

Storhending på Dale-Gudbrands gard frå 15. juni

Direktøren i Gudbrandsdalsmusea, Øystein Rudi og sonen Eirik snikrar, Rasmus Stauri har skrive tekstane til utstillinga, og bakom, inni konteinaren, syng fornminna. Foto: Carl Henrik Grøndahl

Det historiske Hundorp blir av fagfolk vurdert på same nivå som Borre, Hafrsfjord og Stiklestad. Har har levd menneske i fleire tusen år. Utstillinga «Solrenning» som opnar 15. juni, viser praktfunna som vart gjort på Hundorp og Sygard Kjorstad i Sør-Fron for over 100 år sidan. Nylege funn frå førkristen tid i fjellet er også med i denne jubileumsutstillinga. Det er fyrste gongen desse gjenstandane blir viste fram under eitt.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kunst og handverk

Kaare og bergkunsten

Veit du at det er eit helleristningsfelt oppe i Sødorpbygda?

Kaare Høgset med det verdfulle funnet – ein ti cm lang pilespiss frå vikingetida, funne like ved Skoe gard. Bilde frå Årbok for Gudbrandsdalen 1983.

PAUL HENRIK HAGE: Oppe i Sødorpbygda er det eit helleristningsfelt frå bronsealderen, som vart oppdaga av Kaare Magnar Høgset. Han voks opp like ved Grytberget der bergkunsten er, og la alt som gutunge merke til dei underlege gropene og figurane i berget. Han passa på dei, og ein gong greip han inn og protesterte da nokon ville leggje eit materiallass oppå dei. Kaare Magnar var einaste sonen til Mathea, som var frå Skar, og Anton Kleven. Anton var postførar og var derfor meir kjent som «Anton Post».

Helleristingar blir og kalla bergkunst. Fornminne eller kulturminne er verna etter Lov om kulturminner (Kulturminneloven). Bronsealderen i Noreg er rekna frå ca 1700 f. Kr. – 500 f. Kr.
Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn

Sekstimeter i søle i Skåbu 17. mai

En innflyttergutt forteller

17. mai i Skåbu i 1956. Foto fra familien Bakkevig.

17. mai i Skåbu i 1956. Foto fra familien Bakkevig.

TROND BAKKEVIG: Jeg kom til Skåbu som seksåring og reiste derfra som elleveåring. Nesten fem år av et gutteliv. År da jeg lærte meg å snakke som en skåbying ute, mens jeg fortsatte å snakke riksmål hjemme. Nesten fem år var jeg del av bygdas liv, og likevel var jeg alltid en innflytter. På ulike måter fikk jeg merke det. Kanskje merkes denne dobbeltheten aller mest i ettertid. Men dypest sitter takknemligheten over å ha vært del av et rikt og blomstrende bygdeliv i en spennende brytningstid. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

Banken som reiste til seters

untitled

Gunner Paulsrud

ASBJØRN RINGEN: Gunner Paulsrud var en institusjon i sparebanken og bygda. Han ble ansatt i Sør-Fron Sparebank i 1965 og var i banken til han døde noen få måneder før han skulle gå av med pensjon i 1990. Han var mer enn alminnelig innstilt på å yte service og hjelpe sine medmennesker. Dessuten var han en humørfylt kar. En typisk historie: Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn, Verksemder

Fronspresten som skulle vore hærførar

Iver Pedersen var kranglut og banna i fylla

Slik var dei uniformerte, dei 500 dølane som presten sende i krigen mot svenskane. Frå Rustkammeret i Trondheim.

IVAR KLEIVEN: Presten Iver Pedersen, Iver Petrus Adolfus, som han oftast skreiv seg for, kom til Fron som huskapellan i 1647 og vart sokneprest i 1651. Han var lærd og vart snart mykje omtala her i dalen og vidare omkring. Han var nok ein stor talar og gjorde mykje av seg på stolen, men han var ein hardsett og myndig mann som ikkje var god å ha noko obytt med. Og så var han gjert på det sterke og drakk seg ofte full, noko som hekk ved både prestane og dei andre embedsmennene i det 17. hundreåret. Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Menn

Da Vis-Knut vart mishandla i Fron

visknut

Knut Rasmusson Nordgarden. Foto: Jørgen N. Elstad

OLE M. STUBBERUD: Ein gong Vis-Knut (1792–1876) var på Sør-Fron og heldt møte, gjekk det reint gale. Midt på natta medan Knut låg i senga si, kom lensmannen med ein kaptein, ein løytnant, ein underoffiser og 5 mann med skarpladde rifler og braut seg inn på romet hans. Dei for stygt åt med han. Han vart rive opp or senga, og klæda braut dei på han, medan den eine fangrida (epileptisk anfall) tok han og den andre slepte han. Attåt spotta dei han og gjorde narr av han alt dei kunne. Då dei endeleg hadde fått på han klæda, drog dei han ut og la han på ei langslede og gjorda han fast med 3 reip. Men gong på gong gjekk reipa opp att som av seg sjølv, og han fekk slike fangrider at han spratt ende til vers og langt bort frå sleda.

Les meir

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Mora går rett og slett frå han

Fyrste halvdel av 1800-talet var ei hard tid for mange i Fron

guttANDERS HAUGEN: Det var særleg ille i åra 1835-38. I husmannsheimane gjekk det på livet laust. Derfor var det mange som rett og slett la ut på vandring. Det utvandra 300-400 personar frå Fron dette året. Den vanlegaste stadene folk drog til var Møre-kommunane, Trøndelag og vidare nordetter. Mora var desperat av svolt og angst for framtida og tok til å true eldste sonen med at han får prøve å greie seg sjølv. ­ I Orkdal går ho rett og slett frå han. Når han vaknar, er mora og broren borte, og han anar ikkje kor dei har teke vegen. Les meir

4 kommentarar

Filed under Biografiar, Menn

Teigejenta vart tatt i berg

Og Teigekjerringa såg meir enn ho skulle

«Denna gjorde som spratt tå, tok dei vare på, og ho skal vera på Teige den dag i dag.»

Ein gong langt atti tida vart ei jente på Teige i Kvam så søkkjande borte. Folk leita og leita, det vart ringt med kyrkjeklokkene au, men Teigejenta fanst ikkje og kom ikkje att, kor mykje dei leita og ringde. Så ein dag det lei på andre året etterpå, kom ein framandkar til gards og spurde mor hennar som burte var, om ho ville gjera så vel og sjå åt dottera si. Jau, det kan du veta mora ville, og vart med framandkaren så fort ho vart ferdig. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Jordbruk, Kvinner

Trist at eit slikt dyr må bøte med livet

Men sauebøndene er glade for at gaupa vart skoten

HÅKON SVEEN i DAGNINGEN 17. MARS 1995: Gaupa har gjennom alle år vore sett på som ein av dei verste fiendane sauebøndene i distriktet vårt har. I det siste har det vorte gjett fellingsløyve på to dyr i dalen, og fleire jaktlag har vore ute. Onsdag ettermiddag fall den fyrste gaupa i baksia mellom Kvam og Vinstra. Det var eit jaktlag frå Vinstra som kom på sporet av gaupa, og etter fleire timars jakting enda det med at Lars Gjerdingen frå Vinstra løyste skotet som gjorde det slutt på gaupa sitt liv.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jakt og fiske, Jordbruk