Author Archives: CHG

About CHG

Skribent. Har vore journalist i Stavanger Aftenblad og Aftenposten, kulturredaktør og kanalsjef i NRK Radio, produsent og dramatikar i NRK Radioteatret.

En lang låve på Steig

Som forteller interessant landbrukshistorie

steigNILS CHRISTIAN STEIG: Noen gamle driftsbygninger er heldigvis bevart. De ble bygd så store og solide at de også kan fylle en rolle i det moderne landbruket. På Steig er to  bygninger fremdeles i bruk. Begge ble bygd midt på 1800-tallet. Låven er utvilsomt en av de største, om ikke den største tømmerbygningen i landet. Med en lengde på 62,5 meter, en bredde på 11 meter på det bredeste og 6 meter oppunder takskjegget, rommer den en bygningsmasse på 600 kvadratmeter og ca 4400 kubikkmeter. Dessuten er den i dag betydelig mindre enn en opprinnelig var. En vinkel ble fjernet på 1940-tallet.

Ny generasjon: GD 3.7.2020: Da Karen Elise (25) møtte August Johan (30) bestemte hun seg for å ta over kongsgarden. 

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk

En høvding på Gålå

Mye har hendt med Wadahl høgfjellshotell siden høvdingens dager

w3

3. 12 2019 meldte GD at Wadahl høgfjellshotell var truet av tvangssalg. Ti måneder senere,  i GD 9.9. 2020, sier Trygve Grov at han har solgt hotellet. Han var direktør på Wadahl fra 2004 og hovedeier fra 2005. – Vi var ute etter et hotell som vi kan utvikle. Både hotellet og destinasjonen. Vi leste at hotellet hadde problemer, sier Runar Menøy, som drifter tre hoteller for selskapet Gondolin AS.  9.10. siterte GD de nye eierne, som sa at «første prioritet er å rydde opp i økonomien og det er ganske omfattende». Da kan det kanskje være grunn til å minnes. «Mange hoteller på Golå, men bare en høvding», er innledningen på dette innslaget om Trygve Wadahl i Norge Rundt i 1991. Han var da 82 år gammel. (Klikk på bildet over for å komme til sendinga på NRK)  Her finner du mer om Wadahl-historia. Her er meldinga om at Grov AS i Loen kjøpte Wadahl i 2005

w4

w1

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Menn, Verksemder

Ho gjekk for å vera “tullåt”, men…

Janna Lien hadde mykje fornuftig i seg

RASMUS STAURI: Janna Lien gjekk bort i 1978 etter ein tragisk brann. Godt vaksne frøningar hugsar den gode og treffande replikken ho kunne koma med, og sjølv i dag så mange år i ettertid blir ho hermt og fortalt om.

Dette fotoet er frå Hundorp gard juni 1961 og ho sit saman med Anna og Mossa Kvernæs, Dagny Stauri og Lise Agnethe ett år. Egil Stakston: Kanskje det einaste fotografiet som er å oppdrive av Janna.
Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kvinner

Trond Halle og draumen

GD 8.10.2020
Omtale i Dølen

Trond Halle, (1952 – 2020) kongen av dølarock, døydde 7. oktober, 68 år gamal. I Fronsbygdin fortalde han historia om Baksia: Draumen om eit band som skulle rocke på kav døl.

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kunst og handverk, Menn, Musikk

Nytt styre i historielaget

Ole Christian Risdal

Ole Christian Risdal held fram som leiar i Fron historielag. På styremøtet 30. september på Mimes Brunn, Hundorp, vart styret konstituert slik:

Leiar: Ole Christian Risdal
Nestleiar: Egil Myhre
Kasserar: Åge Hagestuen
Sekretær: Eivind Holen
Bokansvarleg: Egil Myhre
Styremedlem: Gunnar Lien, Marit Haakenstad, Ragnhild Wadahl,
Møyfrid Kalstadstuen.

Bilde og nærare presentasjon er i kjømda.

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon

Skulstuguførkja og Dale-Gudbrand

Mykje lesverdig frå Fron i Årbok for Gudbrandsdalen 2020

CARL HENRIK GRØNDAHL: Mykje godt og interessant stoff frå Fron i Årbok for Gudbrandsdalen 2020, som nå er i butikkane. Redaktøren, Geir Beitrusten har gått vidare på Ivar Kleiven si forteljing om Skulstuguførkja, Ragnild Skulstugun frå Sødorp, drikkfeldig, bråsint og noko så sjeldan som ei kvinneleg slåstbikkje med frykteleg slagkraft. Han går bak bygdesladder og mytar og set ho inn i ein større samanhang:

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon, Kunst og handverk

I over tjugu år foruta skilt og sertifikat

Et møte med byggmester Gunnar Johansen, Harpefoss

Johansen 1

Gunnar Johansen: Skaff meg det, sa Hasselblad. Foto: Tobben

KARI BAY HAUGEN: I telefonkatalogen står det: Gunnar Johansen, byggmester, Harpefoss. -Har De det travelt?
-Gud bevare de gut… men e ha da stunne te å slå tå en prat. Reis over brua ved Fossa, ta nordover te ru kjem te ei sag og ei tømmerhytte  — Velkomi! Les meir

5 kommentarar

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Menn, Verksemder

De innfødte reagerer ikke

Litt om gjestgivargardar i Fron

Ein engelskmann som likte seg i Fron

RAGNAR ØVRELID: Folket i Fron har alltid merka at hovudvegen frå Oslo til Trondheim gikk gjennom dalen. Dette førte mellom anna til skyssplikt for bøndene, og at gjestgiveria kom. I 1640-åra, da skyss-stellet vart ordna, kom det til faste, priviligerte gjestgivarar langs hovudvegane. Her i dalen var det gjerne ei mil mellom kvart skyss-skifte og kvart gjestgiveri. Frå slutten av 1600-talet kjenner vi til at det var gjestgivarar på Brandrud, på Litlgard i Sødorp og på Forbrigd i Kvam. Bøndene dreiv desse gjestgiveria. Sidan skifta desse gjestgivergardane i Fron ein del. I sør overtok Hundorp frå 1661, frå ikring 1700 Listad, til Oden vart gjestgivargard ikring 1730. Oden hadde dette privilegiet til ca 1860, da gjestgiveriet og skyss-stasjonen igjen vart flytt til Listad

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Menn

Tenestejentene sov mellom båsrekkene

Og tenestegutane løp fra gard til gard på jentejakt

Lørdagsfrieri i ordna former. Måleri av C. F. Sundt-Hansen.

RAGNAR ØVRELID: Skikken frå gammalt i Fron var at tenarane låg i fjøset. Sokneprest Schiøth meiner i 1743 at det er ein skammeleg skikk som få hedenske land ville tåle at bøndene lar såvel «drenge som piger» ligge i fjøset. Dette fører til «stort lettferdighet», skriv presten, jentene og gutane er knapt 15-16 år før dei ligg saman. Om nettene er fjøsa ofte fulle av tenestegutar som løper fra en gard til den neste etter pikene. Det same skjer på setrane, «hvor de om natten har leilighed til at ligge med hinanden.»

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk

Mari måtte i gapestokken

Ho gjekk frå tenesta på ein gard i Kvam

Slik var det å stå i gapestokk.
Skjemt ut for livet i bygda. Bilde frå Alkunne.no

RAGNAR ØVRELID: I det gamle samfunnet var det vanleg at barn og ungdom måtte ut å tene. Storparten av tenarane var rekrutterte frå husmansstanden. Husmennene hadde ikkje råd til å ha barna sine heime. Når ein tok seg teneste, var det i regelen på eitt år, frå 14. april til 14. april. Det var straffbart å forlate tenesta si før det avtalte året – eller halvåret – var ute. Ei lov frå 1754 sa klart frå om det. Vi har ei sak frå Kvam, som viser korleis det kunne gå med ei jente som forlet tenesta si.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Kvinner