Monthly Archives: januar 2015

Historier frå mjølkerampa

mjølkerampeFRODE ERSTAD:  Ein høyrer ofte: «Eg saknar mjølkerampa.» Kring midten av 1970-talet var det fleire og fleire som fekk mjølketank, og utpå 1980-talet tok livet ved mjølkerampa slutt.  No tenkte eg å fortelja korleis eg har opplevd rampa og livet som fylgde med. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kommunikasjon, Setring

Ved eit vegskil – tettstader og kulturminne

e6kartGudbrandsdalsseminaret 2015 Maihaugen onsdag 28. januar 2015: Når den nye Europaveg 6 står ferdig, har vi sett det største menneskelege inngrepet i Gudbrandsdalen etter at jernbana kom til dalen. Det gjeld både fysisk og kulturelt. For meir enn hundre år sidan vart jernbana bygd oppover dalen. Tida skaut fart. Folk tok til å stille klokka etter toget, slik dei før hadde lydd kyrkjeklokka og gardsklokkene. Kring jernbanestasjonane var tettstadene i ferd med å vekse fram og bli til handelssentrum i bygdene. Den nye E6 går utanom tettstadene og rett igjennom kulturlandskap og fjell. Først og fremst vil han vera ei gjennomfartsåre, og da kan Gudbrandsdalsvegen (nåverande E6) bli ein veg for dei lokale – og for dei som vil sjå og oppleva meir enn frå den nye vegen. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Kommunikasjon, Kunst og handverk

Allernaadigste Konge, hav medlidenhed med os!

old_poor_lady_by_mujaah-d5ferfc

Nu vil ingen huuse os, umuelig kan vi komme hjem, hva skal da blive av os? Tegning: Mujaah

OLA MORKEN: Angående sunnhetstilstanden i Fron i gamle dager, kom jeg over følgende, satt sammen av flere brev i det Danske Kanselli, fra mai 1773,  der flere «med Venerisk Sygdom befængte», søker om fri kur på Salvation Huuset i Christiania:

Vi undertegnede fattige og elendige Mennisker henflye til Deres Majestæt allerunderdanigst og væmodigt bedende om Hielp og Redning.        Jeg Goroe Jonsdatter, Karen Erichsdatter og Niels Sørensen fra Froen i Gulbrandsdahlen ere alle tre ligeledes befængde, har gaaet 27 Miile i vår usselhed. Nu vil ingen huuse os, Øvrigheten siger: De kan ei hjelpe os, umuelig kan vi komme hjem, hva skal da blive av os.

Alle brev oppsummeres slik: Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Kvinner, Menn

Dei ti siste Hernæs-måleria

OLE CHR. RISDAL: På veggane i bygdahuset i Skåbu heng det 40 måleri av gardar i Skåbu og Tverrbygda, i tillegg til nokre bilete av den flotte naturen i og rundt Skåbu. Ei fantastisk gåve frå Sigmund Hernæs! Han var ein utruleg allsidig og produktiv mann. Som mange veit, var det som lærar  han kom til fjellbygda i 1932, og tente yrket i om lag 40 år. For ein del år sidan kom Håkon Sveen med fotografi av heile samlinga. På denne sida har vi lagt ut 31 av måleria. Du finn dei her, her, her og her.  Her kjem dei ti siste. Men vi har nokre bilete til på lur!

vinsterlia1

Midtre Risdal (Vinsterlia). Johannes Søre Risdal f. 1865, gm Karen Erlandsdotter Skabo f. 1863, arva gammelstugua som stod att der den samla Risdalsgarden stod. Han sette opp att denne ved bygdevegen og starta med landhandleri og postopneri. Her var det også sett i gang panneysteri i 1905. Seinare bygde han på og begynte med pensjonatdrift. Gå inn på bilde og lyd og les meir om Vinsterlia under bilete frå Skåbu.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Jordbruk, Kunst og handverk

Klondyke i Espedalen

Restane av verket ligg mellom Espedalsvatnet og Breidsjøen. Dei verdfulle kulturminna på Verksodden vart berga mot kraftutbygging. I dag er kulturminnet i god stand, etter restaurering tidleg i 1990-åra. Bilde frå Dalseter.no

EINAR HOVDHAUGEN: Den raske framvokster av eit gruvesamfunn i Espedalen frå 1850-åra skapte ei folkevandring frå store deler av austlandet. Av og til kunne det nok gå noko vilt for seg, men det allmenne preget er seigt blodslit. Mange bygdefolk frå Fron og andre bygder i dalen fann her for nokre år ein ny arbeidsplass. Styraren på Espedalsverket, David Forbes, var ein stilig og selskapeleg verdensmann, som ser ut til å hatt eit godt lag til å tilpasse seg tilhøva og koma i kontakt med folk. Det går mange fråsegner om festleg samvær på verket, når den fargerike levemannen pastor Gallschjøtt på Fron var oppe der for å halde gudsteneste. Og det var nok ikkje alltid pastoren var så heilt edru. Les meir

Éin kommentar

Filed under Verksemder

Hornet på Lo

«Dette drikkehornet fra garden Lo i Nord-Fron var en av de første gjenstandene Anders Sandvig kjøpte inn til samlingene. Tidligere direktør på Maihaugen, Sigurd Grieg, tidfester hornet til 1400-tallet. Det knytter seg et sagn til hornet. Man trodde at mennesker hadde stjålet drikkehornet fra de underjordiske.» Bilde frå Digitalt museum.

IVAR KLEIVEN: Mannen på Lo hadde vore nordpå vollen mot Sorperoa og funne att gampen sin. Da han reid attende til garden, møtte han eit framandt kvinnfolk, som ville skjenke han ut av eit vakkert horn. Mannen tok imot hornet og lot som han ville drikke, men han skvetta drykken attover aksla – det var nok sterk drykk, for det hadde kome nokre dråpar på lenden til gampen og svei håra. Med det same han skvetta ut av hornet, jaga han på gampen og sette på å renne alt det gampen orka. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Folketru

Levva livet

Hans Petter Kleiven 1936

Hans Petter Kleiven 1936

HANS PETTER KLEIVEN: Når far slaktet høner, var det alltid spennende. Hvem av de hodeløse hønene ville flakse lengst? Det var kakling og flaksing inne i hønsegården før den rette høna ble fanget. Leven var det til øksa traff hønsehalsen og satt i hoggestabben. Det var da konkurransen satte i gang om få fly lengst!  Så var det mor sin tur. Hun ribbet all fjæra av hønene, mens far tok seg av å åpne dem og få ut innvollene. Slik gikk det med hønene når de tok til å bli dårlige med egglegginga. (Hans Petter Kleiven forteller om barndomsminner 1930-1939. Les meir.)

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Menn

Tormodsøndagen

torlarsenskli

«Skal lua kastast rett før mål, eller skal ho vere med heilt inn?» Artikkelforfattaren i fint driv. (Bilde frå Tor Larsen.)

TOR LARSEN: Skiløypene i Sorperoa under Tormodrennet kryssa som oftast både to og tre vegar i sløyfe mellom furutre og bustadhus. Biltrafikken var denne søndagen meir eller mindre bannlyst, og dei som kom for å sjå på eller delta, kom som oftast på ski. Slik var det i dei åra da vintrane var snøsikre, brøytekantane meterhøge, og premieutdelinga var på trappa til badstua. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Idrett

-Folk sa jeg var gal

Vi la ut tv-programmet om Ragnvald Krogenæs og møbelfabrikken i Skåbu her på sida 4. januar i ein nokså skrøpeleg versjon. Denne er betre. Musikk og bilde hakkar litt, og det er frå svart/kvitt-tida, men triveleg er det like fullt.

Éin kommentar

Filed under Biografiar, Verksemder

Den samme livsreisa som oss

Har du glede av denne heimesida? Ho blir til på frivillig, ulønna basis. På gleda over å kunne formidle livsnære, inspirerande, tankevekkande og rørande ord og bilde om menneske som var ute på den samme livsreisa som oss, før vår tid. Slik blir vi tydelegare for oss sjølv og kvarandre. Vil du bidra til at denne sida lever vidare? Vil du støtte det arbeidet Fron historielag gjer her og på andre område? Bli medlem i 2015. Berre 100 kroner til konto 2095 32 92735, Fron historielag, 2640 Vinstra. Oppgje epostadresse. Du er med på viktig frivillig arbeid til glede for kommande generasjonar. Du er med på å skape gode livsvilkår og vitalitet i Fron. Du får ein god middag på årsmøtet, meir verd enn kontingenten. La oss gjere dette saman.

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon