Monthly Archives: november 2014

Bruer i Fron: Sundbrua

Sundbrua

RAGNAR ØVRELID:  Sundbrua ved Vinstra er den andre gamlebrua i Fron – saman med Harpebrua.

Ved sundet er anlagt en bro over Laugen-elv på almen bekostning, Sundbroen kallet, betår av 11 stenkar

skreiv presten Hiorthøy i 1781. Få år etter, i 1789, strauk Sundbrua med i Stor-Ofsen. Det skulle gå mest 80 år til det kom ei ny. Kommunen ville greie seg med sundinga så lenge som råd. Sundstaden i åra 1789-1867 låg litt lenger oppe i elva, der Bøygen camping er nå. Brua vart oppsett at 1865-67 under kyndig leiing av militære. I 1934 vart Sundbrua ombygd, slik ho står i dag og har blitt gangbru.

Arbeidet med den nye brua, litt lenger sør, starta sommaren 1985 og vart ferdig 1. oktober 1986.

Kommenter innlegget

Filed under Kommunikasjon, Uncategorized

Fleire Sigmund Hernæs-måleri frå Skåbu

Her er ti nye Sigmund Hernæs-måleri frå bygdahuset i Skåbu:

elvenes

Elvenes – med almenningssaga på andre sida av Olstappen. Her budde Ola (1895-1954) og Kristine Askheim (1893-1944) saman med døtrene Gudrun, Åse og Olaug. Det er berre Olaug som framleis lever. Ho er ein ivrig bidragsytar på bloggen vår. Olaug er gift Aas og bur i Ås kommune i Akershus. Gudrun døydde av difteri, berre 19 år gammal. Ola Askheim kom frå Eidsvoll, og vart den fyrste styraren ved almenningssaga etter at den stod ferdig i 1922. Dei hadde også fjøs og nokre kyr. Han vart svært glad i bygda, og det er han som står bak ein av dei tre Skåbu-songane. Olaug meiner at måleriet syner bygningane etter at saga blei flytta til Nørdre Hølmyren i samband med kraftutbygginga på 1950-talet. – Da låg diverre «mitt» Elvenes 6-8 m under vatn og var ei saga blott, seier ho.

Les meir

2 kommentarar

Filed under Kunst og handverk

En gjestfri enke på Vik

«Kjøkkenet er rommelig og rent som et kapell». På Vik i Kvam i Nord-Fron var det skysskifte frå heilt attende på 1600-talet. Vik var ein sentral stasjon i dalen og er omtala av mange reisande. Det var stasjon her fram til 1860 da den vart flytta til Klevstad. Opplandsarkivet avd. Maihaugen.

OLA MORKEN kommentar til De er ikke uhøflige på Oden: Det kan synes som om de offisielle skyss-stasjonene på 1800 tallet ikke var særlig turistvennlige i forhold til dagens overnattingssteder. Privat derimot kunne oppvartningen være kostelig, som her i Kvam. 14 år etter skildringen fra Oden, sommeren 1864, kom den  ungarske forfatter, skuespillerinne, og oversetter, Lilla Bulyovszky (1833-1909), til Kvam med et følge fra Ungarn og Polen. De var på vei ned Gudbrandsdalen etter en rundreise i Norge: Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kommunikasjon, Kvinner

Kvamværen i kvardag og fest

kvambokaKjem du e haug…å kjøpe julegave? Laurdag 29.11. kjem i alle fall Kvamsboka Kjem du e haug? – den første boka frå Kvam historiske forening. På 120 sider kan du vandre gjennom Kvamsbygda i 120 år. I fotografi og tekst møter du Kvamværen i kvardag, på fest, i øynn, på fabrikka, på møllun, burti baksiun, uppi lænbakka og stort sett ælle andre stand, der det ha vore liv å røre i bygden. Stikk innom og kjøp boka. Vi har stand på Rudland/Kiwi og nordme baksiun på Lien besøksgard…nesten hæle dagen. NB! boka koster kr. 350,- og vi tek dessverre berre kontantar.

kvamsboka2b

Boka er ei bildebok med korte tekstar til kvart bilde. Det er 120 sider i boka og den er solid innbundet og trykt i høg kvalitet på liggande A4-format.

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon

Måleria i bygdahuset i Skåbu

Møte på Skåbu bygdahus. Legg merke til alle måleria på veggane!

OLE CHRISTIAN RISDAL: Bygdahuset i Skåbu er 60 år i 2014. Det blir brukt i mange samanhengar.  På veggane kan ein sjå måleri av alle gardane i Skåbu, ei fantastisk gåve til bygdahuset frå Sigmund Hernæs. Her har Hernæs foreviga nesten alle gardsbruka og setrene i Skåbu og Tverrbygda. Hernæs var ein utruleg allsidig og produktiv mann. Som mange veit, var det som lærar at han kom til fjellbygda i 1932, og tente yrket i om lag 40 år. Ved sidan av lærargjerninga og målarkunsten hadde han også mange andre jern i ilden. Her kan ein nemne slektsgransking, veving, fele/notekurs og primus motor for både 4H og koraktivitet. Han og kona Nora vart viden kjent for vevinga si og fekk svært mykje å seie for Krogenæs-fabrikken. For ein del år sidan kom Håkon Sveen med fotografi av heile samlinga. Her finn du dei 11 fyrste måleria frå Sigmund Hernæs. Det kjem fleire etter kvart:  Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Kunst og handverk

Tyfus og kjønnssjukdom i Fron

Pesten i trappa. Teikning: Theodor Kittelsen

RAGNAR ØVRELID: Gudbrandsdølene lever så sunt og så lenge at dei må flytte til ein annan landsdel når dei var trøytte av livet. Skreiv Erik Pontoppidan i Norges naturlige historie fra 1753. Statistikk over sjukdomskriser viser at Gudbrandsdalen var beskytta mot epidemiar, og meir til lenger nordover vi kjem. Men utover 1700-åra med handel og aukande samkvem blir Noreg mikrobisk sett samla til eitt rike. Sokneprest Schiøth skriv i 1743:

Den alminneligste sykdom i Fron er brystsyke, folk går for meget med blott bryst, særdeles om våren.

Dessutan

svagheter i føttene av den megen gang opp og ned av bjergene.

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar

Bruer i Fron: Hundorpbrua

hundorpbryabyggingRAGNAR ØVRELID: Den siste av dei store bruene over Laugen var Hundorpbrua. Frå jernbanen og Hundorp stasjon kom i 1896, låg planane om denne brua på teiknebord i offentlig kontor i 30 år. Jernbanen ville ikkje bygge brua, etter som tilfartsvegane på begge sider var bygdevegar. Det var motstridande interesser i bygda. Og Sør-Fron kommune såg seg ikkje i stand til å greie finansieringa. I 1907 var brua berekna til 150 000 kroner, fire gonger eit vanleg kommunebudsjett i Sør-Fron. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Kommunikasjon