Monthly Archives: juni 2014

Vis-Knut i lauvskogen

visknut2FJORDE KLASSE SKÅBU SKULE 193?: Ein gong Vis-Knut var i lauvskogen, tok det til å stridregne, og då tok han ein lauvkjørv som han skulde halde over seg. Men han sleit seg frå han . «Eg fekk nok ikkje da denne hell eg,» skulde han ha sagt.

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Vis-Knut: Slik vart han vis

visknut1FJORDE KLASSE SKÅBU SKULE 193?: Han Vis-Knut tok til å få visdomen sin ein gong han skulde til kyrkja. Han gjekk til grannegarden dagen fyrr, og der var han natta over, og om morgonen då han skulde til kyrkja tok han beinast gjenom åker og eng, men det syntest ikkje spor etter han. I kyrkja var det altargang, og han Vis-Knut au gjekk til altars. Men da han kom attende frå altaret, uveta han. Og då han årekte seg att, var han vis vorten. Frå den dag sat ikkje luve på han.

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Folketru, Menn

Segner som takk

tonderbullOLE CHRISTIAN RISDAL: Grosserar Tønder Bull frå Oslo kjøpte Fjellheim i Skåbu omkring 1920. Han tok i bruk plassen som feriestad og vart svært interressert i Skåbu. Han gav mellom anna døypefonten da bygda fekk eigen kyrkje i 1927, og han kjøpte inn ein del utstyr til skolen i Skåbu. Som takk for dette laga barna ved skolen eit fint hefte, som dei overrekte han. Innholdet var segner frå Skåbu og teikningar av Fjellheim. Dagens eigar, Bernt Bull,  fann att samlinga og uttrykte ynskje om å få den publisert. Ivar Engevold i Skåbu har skanna originalane til eit passeleg format. Etter kvart kjem det segner og teikningar av Fjellheim her på denne heimesida til historielaget.

segner_skabu

Les meir

4 kommentarar

Filed under Biografiar, Folketru, Litteratur, Menn

16 korntønner fra Steig

På slutten av 1700-tallet var det nødsår i Fron, og gaven fra Anne Iversdatter Steig ble til kormagasinet, som berget mange.

ASBJØRN RINGEN: Behovet for fattighjelp var skrikende, evnen til å betale var liten. I 1774 døde Anne Iversdatter Steig, og hun testamenterte 49 riksdaler til de fattige. Hun var kone på storgarden Steig, og visste at mange i bygda levde under helt andre vilkår enn hun og hennes familie. Kanskje skrev hun sitt testamente året før hun døde, da var det nødsår. I 1773 ble det født 92 barn i Fron, det samme året døde 179 av hunger. 49 riksdaler var et stort beløp. Det var mer enn hele fattigskatten som ble innkrevd det året hun døde. Fattigskatten var utlignet på folk utenfor bondestanden, bøndene ytte sitt gjennom plikten til å ta folk i legd. Embetsfolk, gjestgivere, håndverkere, lærere og husmenn betalte fattigskatten. Det var ikke uvanlig at det ble gitt gaver til fattigkassa, men sjelden så store som den fra Anne Steig. Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Jordbruk, Verksemder

Fråversgrunnar: mangel på mat eller klede

Rusteskule

Pensjonert rektor Anders Nustad i skulemuseet på tidlegare Ruste skule.

ANDERS NUSTAD: I Ruste Skoledistrikt var det tre roder, søndre, midtre og nordre. ”Skole skulle holdes 21 Uger aarlig”. Omgangsskulen flytta frå gard til gard med ei veke på kvar stad. Dei største gardane  hadde skuleplikt  ei veke kvart år, dei middelstore ei veke annankvart år, og dei minste ei veke tredjekvart år. Det går fram av protokollen kor mange dagar ungane møtte på kvar gard. Desse gardane hadde skule minst ei veke kvart år: Lo, Kongsligardane, Brynsgardane, Bø, Hov, Storlunde, Sandbu, Rusthage og Rudlandsgardane. Det var skule på mellom 20 og 30 ulike gardar. Protokollen er ført slik at i første kolonne står namnet på gardbrukaren, i neste kolonne husmennene og i tredje namn og alder på borna. Vi får eit glimt inn i det klassedelte bondesamfunnet. Det var husmannsungane som hadde det dårlegaste frammøtet på skulen. Grunnane ser vi er mangel på mat eller klede, eller det står berre kommentaren ”Fattig”, som fråversgrunn. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar

Det vart ein annan dans borti Lia

30 år seinare: Valgfag «Swing» Vinstra ungdomsskule, 1985. Uka etter at Bobbysocks vant Grand Prix.

TORDIS IRENE FOSSE: I 1953 kom ho Målfrid Vik frå Østfold. Ho var den friskaste innflyttarpusten ein kunne tenkje seg, ein virvelvind. Ho var ung og rund og sette i gang med alt: Ho var med i songkor og amatørteater, studiering i husmorlaget og fekk i sving ein speidarpatrulje borti Lia. Speidartida er ærleg verd ein song, men Målfrid gjorde enda meir. Målfrid varsla at ho ville få i gang leikarring for alle interesserte i sjette og sjuande klasse. Gjett om vi i fjerde og femte vart lange i maska! Og gjett om ikkje Målfrid da sette i gang to leikarringar – ittno knussel!

Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Kvinner, Musikk

Dokkalykkja

Vinstra Våren 1950

Vinstra og Sorperoa våren 1950

TOR LARSEN:  For oss gutar som voks opp i Sorperoa på 60- og 70-talet var lykkjefotballen ein del av oppveksten. Der vart grunnlaget for livslange vennskap lagt, og ein og annan brukbar fotballsparkar vart det av sume også. I Sorperoa var «drømmenes teater» Dokkalykkja. Ei grøn slette innved Stormyren under foten av Grindberga. Når vinden frå berga tok tak i grantrea rundt stadion vår, var  det som om vi hørte susen frå  «The Kop « på Anfield Road. Og i fantasien vår fekk laga på banen namn som Liverpool, Manchester United og Leeds. Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Idrett