Frøningar på kvalfangst

«Nå tullar du, Per!» Neida, eg tullar ikkje.»

kvalmennallePER OTTESEN: Det er rart kor fort vi gløymer. Da eg fortalde at eg skulle skrive ein artikkel om alle frøningane som jobba som kvalfangarar og sjøfolk i tida etter krigen, rista dei fleste på hovudet. Nokre lo: «Kvalfangarar og sjøfolk i stort antal frå Fronsbygdene? Nå tullar du, Per!» Neida, eg tullar ikkje. Eg overdriv ikkje heller. Faktum er at frå slutten av 1940-åra og godt ut i 1960-åra var Gudbrandsdalen og ikkje mist Fronskommunane storleverandør av kvalfangarar og sjøfolk. I høve til folketalet var prosentandelen av arbeidstakarar som henta løna si utanfor landet sine grenser, uvanleg høg. Les meir

5 kommentarar

Filed under Biografiar, Jakt og fiske, Menn, Verksemder

Større vingefang enn nokon gong

Vel møtt til lanseringa av Fronsbygdin 2019

gymsalen

Her er det klart for Fronsbygdin 2019 torsdag 24. oktober kl 19.

I år har Fronsbygdin truleg større vingefang enn nokon gong. Frå skihopp til sykebesøk med dans, frå togtur til siste hestetur, frå ei hytte som ligg feil til sjukekassa i Nord-Fron. Alt dette blir lansert på Dale-Gudbrands gard torsdag 24. oktober kl 19. Og det blir ein kulturkveld! Ringebukvartetten speler, Odd Jan Skiubakken fortel om motstandsmannen Hans Skriubakken, Gard Espeland dansar seg gjennom alle artiklane i boka, og Rasmus Stauri leiar lanseringa. Kaffi og biteti blir det ôg.

ringebukvartetten

Ringebukvartetten byr på musikk for nokon og kvar

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon

Da Ole Brandvold fikk en Hamarbil etter seg

Og Veslebrunen måtte drepes straks

4172797659_4537658a

Hamarbilen kunne vært en pedal-Ford fra 1917. Bilde fra Smaalenenes Avis.

AFTENPOSTEN 22.8. 1919: Forrige søndag kjørte en Hamarbil opover den bratte bygdeveien i Sødorp. Kommet op i høide med skolegaardene, var bilen stanset, og for at den ikke skulde gaa baglængs nedover de bratte bakkerne igjen, havde man skolet under hjulene paa den. Imidlertid var bilen en gammeldags maskine uden selvstarter, og da bilføreren sveivede i vei for at faa startet motoren igjen, røg skolingen unna hjulene, og bilen rutsjede nedover med stor fart. Den arme bilfører stod igjen deroppe og saa bæstet drage sin vei paa egen haand, fortæller «Gudbrandsdølen». Les meir

Kommenter innlegget

Filed under Biografiar, Jordbruk, Menn

Musikalsk tilbod til medlemmar!

Torsdag 10. oktober kl 10.30 i Inntunet på VVS

Fron historielag har gleda av å spandere konsert på alle medlemmar torsdag den 10. oktober. Det er ein trio med Rasmus Kjorstad på fele, Ådne Svalastog på trøorgel og Bjørn Sigurd Glorvigen som syng og spelar gitar. Dei framfører i hovudsak folkesongar frå Dovre. Konserten startar i Inntunet på Vinstra vidaregåande skule klokka 10.30. Det er moglegheiter for å kjøpe seg kaffi og biteti i kantina. Velkomé!

 

Kommenter innlegget

Filed under Informasjon

På signal kunne ein gå av og på

Den gongen det var offentleg transport i dalen

kolstadbåten

Var tidt å sjå, du kunne gå av og på der du ville. Foto:  Gudbrandsdalsmusea. Rundt 1960 var jernbanen fortsatt livsåra gjennom hovuddalføret, men det endra seg. 1. oktober 1960 vart det slutt på importrestriksjonar på privatbil, og bilen endra premissane. I
2001 var alle stasjonane automatisert, få tog og få stopp for persontransport.

HELGE STORMORKEN: Tog gjekk det morgen, middag og kveld, og togtuten var klokke for seterbudeiene, mange hadde ikkje klokke enda. Eit spesielt «tog», Kolstadbåten, eit lite lokomotiv med ei vogn etter var tidt å sjå. På signal kunne ein gå på og av der ein ville. Frå 1911 til 1930 gjekk det berre til Ringebu, etter det til Otta fram til 1940. Det var ein genistrek av Simen Kolstad, Ringebu, for samferdselen i dalen. Og toget hadde ein heil spesiell fyrbøtar ei tid: Marcello Haugen. På stasjonen var det enda morsesignala som galdt for å melde ankomst og avgang. Nå er det lenge sidan telegrafist var ei stilling ved NSB.

Skjermbilde 2019-09-28 kl. 15.44.59
Lokomotivet var ett av fem bygget til Kongsvingerbanen. I 1896 ble det overført til Eidsvoll-Ottabanen og ofte brukt til å trekke lokaltoget Ringebu-Lillehammer; «Kolstadbåten» på folkemunne. Fast fyrbøtar nokre år var Marcelle Haugen. Lokomotivet ble solgt til Klevfoss Cellulose & Papirfabrik, Ådalsbruk, i 1920, Som 92-åring ble det kjøpt tilbake til NSB, som pusset det opp til jubileumsfestlighetene i 1954, da jernbanen i Norge var 100 år. Bilde: Digitalt museum

Kommenter innlegget

Filed under Kommunikasjon

Sjefshuldrene på Gålå

Har du møtt Burane Sand, Synne Nyseter og Estine Voll?

1471856_416616515108442_1020537580_n

Ser han ho Burane Sand? Forfattaren Johan Bojer på Sandsetra. Foto: Pål Kluften

JOHS LUNDE: Ved nordenden av Gålåvatnet er det tre seterstular. Det er Sandseter, Vollseter og Nyseter. Kvar av dei tre setrene har si sjefshulder. På Sand er det Burane Sand, på Nyseter Synne Nyseter og på Voll Estine Voll. Desse namna har gått på folkemunne i hundrevis av år. Les meir

Éin kommentar

Filed under Folketru

Måndagsæinne tolte ikkje å bli vaska

Litt av ein kvinnelagnad

æinne

Måndagsæinne eller Svartæinne «gjekk å ba se» kvar måndag. Teikning: Kjell Skriubakken

ODD JAN SKRIUBAKKEN: Måndagsæinne kom til Ospesletta i 1890-åra ein gong. Det eigentlege namnet hennar var Anne Hansdotter. Ho var født uppi Kjorstadkroka, i 1865 budde ho hos bror sin i «Nystuen». Anne var ikkje gift, ho måtte livberge seg som best ho kunne. I alle høve etter at ho vart gamal, var dette å tigge. Ho «gjekk å ba se» kvar måndag, slik fekk ho tilnamnet sitt. Anne bar med seg ein liten lerretspose som ho fekk litt mjøl i – og kanskje noko flesk, så ho fekk koke seg kål. Stugu var litor og beksvart. Taket var av smal staur med never og torv på. Det var ljore i taket, rett over grua midt på golvet. Grua var berre ei steinhelle ho gjorde opp bål på.

Les meir

2 kommentarar

Filed under Biografiar, Kvinner